{
  "letter_id": "3048",
  "bd_url": "https://www.bullinger-digital.ch/letter/3048",
  "dominant_topic": 15,
  "topic_dist": [
    0.050529,
    0.052096,
    0.045474,
    0.045827,
    0.041795,
    0.063753,
    0.046052,
    0.053842,
    0.054112,
    0.045892,
    0.043311,
    0.046077,
    0.060996,
    0.044528,
    0.063064,
    0.068248,
    0.040758,
    0.041733,
    0.051157,
    0.040757
  ],
  "citations": [
    {
      "rank": 1,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae",
      "max_score": 0.717809,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557",
          "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo",
          "candidate_score": 0.717809,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557",
          "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo",
          "candidate_score": 0.70336,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1845",
          "psc_text": "11. Sic autem quidam reddi sibi rationem flagitant, quomodo Deus homini permixtus sit, ut una fieret persona Christi, cum hoc semel fieri oportuerit; quasi rationem ipsi reddant de re quae quotidie fit, quomodo misceatur anima corpori, ut una persona fiat hominis. Nam sicut in unitate personae anima unitur corpori, ut homo sit; ita in unitate personae Deus unitur homini, ut Christus sit. In illa ergo persona mixtura est animae et corporis; in hac persona mixtura est Dei et hominis: si tamen recedat auditor a consuetudine corporum, qua solent duo liquores ita commisceri, ut neuter servet integritatem suam; quanquam et in ipsis corporibus aeri lux incorrupta misceatur. Ergo persona hominis, mixtura est animae et corporis: persona autem Christi, mixtura est Dei et hominis. Cum enim Verbum Dei permixtum est animae habenti corpus, simul et animam suscepit et corpus. Illud quotidie fit ad procreandos homines: hoc semel factum est ad liberandos homines.",
          "candidate_score": 0.681835,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20_22",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1845",
          "psc_text": "11. Sic autem quidam reddi sibi rationem flagitant, quomodo Deus homini permixtus sit, ut una fieret persona Christi, cum hoc semel fieri oportuerit; quasi rationem ipsi reddant de re quae quotidie fit, quomodo misceatur anima corpori, ut una persona fiat hominis. Nam sicut in unitate personae anima unitur corpori, ut homo sit; ita in unitate personae Deus unitur homini, ut Christus sit. In illa ergo persona mixtura est animae et corporis; in hac persona mixtura est Dei et hominis: si tamen recedat auditor a consuetudine corporum, qua solent duo liquores ita commisceri, ut neuter servet integritatem suam; quanquam et in ipsis corporibus aeri lux incorrupta misceatur. Ergo persona hominis, mixtura est animae et corporis: persona autem Christi, mixtura est Dei et hominis. Cum enim Verbum Dei permixtum est animae habenti corpus, simul et animam suscepit et corpus. Illud quotidie fit ad procreandos homines: hoc semel factum est ad liberandos homines.",
          "candidate_score": 0.673644,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_14_16",
          "bdc_text": "Da es aber uns , die wir von menschenleeren , besonders von der roͤmischen kirchen , und insonderheit von disem artickel abgeträtten sind , nitt wil gelägen sin , in ein soͤmlichs ze verwilligen . Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind . Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3071",
          "psc_text": "vita, ubi corpus quod corrumpitur aggravat animam (Sap. IX, 15), si Ecclesia eorum jam talis est, non ergo dicant Deo, quod Dominus nos orare docuit, Dimitte nobis debita nostra (Matth. VI, 12). Cum enim in Baptismo cuncta dimissa sunt, utquid hoc poscit Ecclesia, si jam etiam in hac vita non habet maculam, aut rugam, aut aliquid hujusmodi? Contemnant et apostolum Joannem clamantem in Epistola sua: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est. Si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis est et justus, qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate (I Joan. I, 8, 9). Propter hanc spem dicit universa Ecclesia, Dimitte nobis debita nostra, ut non superbientes, sed confitentes mundet nos ab omni iniquitate, atque ita sibi Dominus Christus exhibeat in illa die gloriosam Ecclesiam non habentem maculam, aut rugam, aut aliquid ejusmodi; quam modo mundat lavacro aquae in",
          "candidate_score": 0.669229,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_16_18",
          "bdc_text": "Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe . Wir sagend , das die wort ; \"Das ist min lyb\" figürlich syend ;",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_544",
          "psc_text": "responsiones tuas multo brevius possem respondere, et te facillime aut confirmare, aut corrigere. Hoc quidem, ut dixi, mallem. Sed tamen ut nunc responderem, malui longiorem facere sermonem, quam dilationem. Primo itaque tenere te volo, quod est hujus disputationis caput, Dominum nostrum Jesum Christum, sicut ipse in Evangelio loquitur, leni jugo suo nos subdidisse et sarcinae levi (Matth. XI, 30): unde Sacramentis numero paucissimis, observatione facillimis, significatione praestantissimis, societatem novi populi colligavit, sicuti est Baptismus Trinitatis nomine consecratus, communicatio corporis et sanguinis ipsius, et si quid aliud in Scripturis canonicis commendatur, exceptis iis quae servitutem populi veteris pro congruentia cordis illorum et prophetici temporis onerabant, quae et in quinque libris Moysi leguntur. Illa autem quae non scripta, sed tradita custodimus, quae quidem toto terrarum orbe servantur, datur intelligi vel ab ipsis Apostolis, vel plenariis conciliis, quorum est in Ecclesia saluberrima auctoritas, commendata atque statuta retineri, sicuti quod Domini passio et resurrectio",
          "candidate_score": 0.658016,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_3_5",
          "bdc_text": "Hab mich ouch in minem letsten schryben , da gar unbescheyden wider uns gehandlet , aller lieb und früntschafft vernemmen lassen . Es wil aber mines und ander lüten erachtens vil me er winden an unsern bruͤdern , die sich wider uns ufflassend ; dann ettliche woͤllend weder uns noch unsere buͤcher weder saͤchen noch hoͤren , diewyl d. Luther selig uns alls die ergiste kaͤtzer verdampt hat .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3318",
          "psc_text": "Quod autem quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est ut singulorum singulas, non unam amborum epistolam sumeres. A me quippe digressus est perlator hujus per venerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae Sanctitati aliam rescriberet, transiturus; ad quem etiam ipsas, quas ego jam legerem, litteras tuas ipse portavit. Quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui quod non potest eloqui? nec teipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum boni feceris talia nobis scripta mittendo. Sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostri, quemadmodum sit affectus illarum sinceritate luculentissima litterarum. Si enim brevissimam epistolam tuam, quam de hac ipsa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem acolythum direxisti, exsultanti alacritate descripsimus, et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti quid de illo perniciosissimo dogmate, vel quid contra de gratia Dei, quam pusillis magnisque largitur, cui est illud inimicissimum, sentias: quanta nos putas",
          "candidate_score": 0.655417,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23_25",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557",
          "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo",
          "candidate_score": 0.653338,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_12_14",
          "bdc_text": "Darzuͦ setzt dann die Apologia : liblich , substantzlich , und wie es hallt die griechisch und roͤmisch kirch etc. Da es aber uns , die wir von menschenleeren , besonders von der roͤmischen kirchen , und insonderheit von disem artickel abgeträtten sind , nitt wil gelägen sin , in ein soͤmlichs ze verwilligen .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3071",
          "psc_text": "vita, ubi corpus quod corrumpitur aggravat animam (Sap. IX, 15), si Ecclesia eorum jam talis est, non ergo dicant Deo, quod Dominus nos orare docuit, Dimitte nobis debita nostra (Matth. VI, 12). Cum enim in Baptismo cuncta dimissa sunt, utquid hoc poscit Ecclesia, si jam etiam in hac vita non habet maculam, aut rugam, aut aliquid hujusmodi? Contemnant et apostolum Joannem clamantem in Epistola sua: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est. Si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis est et justus, qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate (I Joan. I, 8, 9). Propter hanc spem dicit universa Ecclesia, Dimitte nobis debita nostra, ut non superbientes, sed confitentes mundet nos ab omni iniquitate, atque ita sibi Dominus Christus exhibeat in illa die gloriosam Ecclesiam non habentem maculam, aut rugam, aut aliquid ejusmodi; quam modo mundat lavacro aquae in",
          "candidate_score": 0.641944,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_3_5",
          "bdc_text": "Hab mich ouch in minem letsten schryben , da gar unbescheyden wider uns gehandlet , aller lieb und früntschafft vernemmen lassen . Es wil aber mines und ander lüten erachtens vil me er winden an unsern bruͤdern , die sich wider uns ufflassend ; dann ettliche woͤllend weder uns noch unsere buͤcher weder saͤchen noch hoͤren , diewyl d. Luther selig uns alls die ergiste kaͤtzer verdampt hat .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_688",
          "psc_text": "Si autem intelligunt, ambos, ut dixi, audiant, et quod voluerint faciant. Si quae etiam plebes a vobis ad nos transierunt, quas putas a dominis coactas, hoc et ibi fiat; ambos nos audiant, et eligant quod placuerit. Si autem non vis hoc fieri, cui non appareat non vos de veritate praesumere? Sed cavenda est ira Dei, et hic et in futuro saeculo. Adjuro te per Christum, ut ad ista respondeas. EPISTOLA LXVII. Augustinus Hieronymo: negans se scripsisse librum in eum; in hoc falsus, quod aliquis prolixam epistolam librum appellasset. Domino charissimo et desideratissimo, et honorando in Christo fratri et compresbytero HIERONYMO, AUGUSTINUS, in Domino salutem. CAPUT PRIMUM. 1. Audivi pervenisse in manus tuas litteras meas; sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam imputaverim dilectioni tuae: aliquid procul dubio impedimenti fuit. Unde agnosco a me Dominum potius deprecandum, ut tuae voluntati det facultatem mittendi quod rescripseris: nam rescribendi jam dedit quia, cum",
          "candidate_score": 0.639013,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_3_5",
          "bdc_text": "Hab mich ouch in minem letsten schryben , da gar unbescheyden wider uns gehandlet , aller lieb und früntschafft vernemmen lassen . Es wil aber mines und ander lüten erachtens vil me er winden an unsern bruͤdern , die sich wider uns ufflassend ; dann ettliche woͤllend weder uns noch unsere buͤcher weder saͤchen noch hoͤren , diewyl d. Luther selig uns alls die ergiste kaͤtzer verdampt hat .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2695",
          "psc_text": "ex anima, et sinuli cum brutis ammantibus conditione subsistat. Super quo quid mihi videretur, in opusculis contra Ruffinum scripsisse me novi, adversus eum libellum quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae Ecclesiae, dedit; in quo lubrica et subdola, imo stulta confessione, dum auditorum simplicitati illudere nititur, suae fidei, imo perfidiae illusit: quos libros reor sanctum parentem vestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt, multis Ruffini libris adversus calumnias respondentes. Certe habes ibi virum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui viva, ut aiunt, voce docere te poterit, et suam, imo per se nostram explicare sententiam. CAP. II. 2. Ezechielis volumen olim aggredi volui, et sponsionem creberrimam studiosis lectoribus reddere; sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium provinciarum, et maxime urbis Romae vastatione confusus est, ut juxta vulgare proverbium, proprium quoque ignorarem vocabulum: diuque tacui, sciens tempus esse lacrymarum. Hoc autem anno cum tres explicassem libros, subitus impetus barbarorum, de quibus",
          "candidate_score": 0.63851,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_557",
          "psc_text": "Jesus panem et benedixit; cum etiam superius dixisset: Cum sero autem factum esset, recumbebat cum duodecim, et manducantibus eis dixit, Quoniam unus ex vobis tradet me (Matth. XXVI, 26, 20, 21). Postea enim tradidit Sacramentum. Et liquido apparet, quando primum acceperunt discipuli corpus et sanguinem Domini, non eos accepisse jejunos. 8. Numquid tamen propterea calumniandum est universae Ecclesiae quod a jejunis semper accipitur? Ex hoc enim placuit Spiritui sancto, ut in honorem tanti Sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi: nam ideo per universum orbem mos iste servatur. Neque enim quia post cibos dedit Dominus, propterea pransi aut coenati fratres ad illud Sacramentum accipiendum convenire debent, aut sicut faciebant quos Apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. Namque Salvator quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit altius infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Et ideo non praecepit quo",
          "candidate_score": 0.633476,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_24_26",
          "bdc_text": "Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte . Dann soͤmlichs die bäpstler sterckt und erfroͤwt , mitthinzuͦ aber ouch vil frommer herzen verergeret .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1750",
          "psc_text": "in quibus vidua si agit, hoc est, si delectatione cordis haeret atque habitat, vivens mortua est, multi sancti et sanctae omni modo caventes, ipsas velut matres deliciarum divitias dispergendo pauperibus abjecerunt, et tali modo in coelestibus thesauris tutius condiderunt. Quod si tu devincta aliquo pietatis officio non facis, tu scis quam de iis rationem reddas Deo. Nemo enim scit quid agatur in homine, nisi spiritus hominis qui in ipso est (I Cor. II, 11). Nos non debemus ante tempus quidquam judicare, donec veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis, et tunc laus erit unicuique a Deo (Ibid. IV, 5). Pertinet tamen ad vidualem curam tuam, deliciae si affluant, ne apponas cor, ne in eis putrescendo moriatur quod sursum esse debet ut vivat. Te in illorum numero deputato, de quibus scriptum est: Vivent corda eorum in saeculum saeculi (Psal. XXI, 27). CAPUT IV. 9. Audisti qualis ores,",
          "candidate_score": 0.630721,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_15",
          "bdc_text": "Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2029",
          "psc_text": "Et nunc quod ait, confitebor tibi, in eis utique qui confitebuntur, in quibus et loquitur. Confessio autem non tantum peccatorum est, sed et laudis Dei; sicut ipse in Evangelio, Confitebor tibi, inquit, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis (Matth. XI, 25). Ideo sequitur et dicit: Vota mea reddam coram timentibus eum. Edent pauperes, et saturabuntur; et laudabunt Dominum qui requirunt cum. Ipsi sunt parvuli de quibus dixit, et revelasti ea parvulis; timentes eum, et pauperes, id est humiles, qui non alta sapiunt, sed timent timore illo casto, non quo poena formidatur, sed quo gratia conservatur. 61. Vota vero sua sacrificium vult intelligi corporis sui, quod est fidelium Sacramentum. Ideo cum dixisset, Vola mea reddam coram timentibus cum; continuo subjunxit, Edent pauperes, et saturabuntur. Ipsi enim saturabuntur pane qui de coelo descendit, qui ei cohaerentes, et ejus pacem dilectionemque servantes imitantur",
          "candidate_score": 0.628921,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_11",
          "bdc_text": "artickel sye vom keysser oder sinen anwaͤllten angenommen , da man aber wol weist , was dieselben annämmend , alls die uns und unsere kylchen ab dem selben rychstag lut des abschidts verdampt habend .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3535",
          "psc_text": "Non est vestrum scire tempora, quae Pater in sua potestate posuit; quoniam tempora quae per Danielis prophetiam scire poterant, non ad finem saeculi, de quo quaesierant, pertinebant. CAPUT X. 34. Signa vero de coelo et terra, numquid majora nos vidimus, quam qui fuerunt ante nos? Nonne si gentium legatur historia, tanta mira reperiuntur extitisse de coelo terraque, ut aliqua etiam non credantur? Sed, ut multa omittam quae persequi longum est, duos soles quando nos vidimus? quos visos litteris mandaverunt qui tunc fuerunt, antequam Dominus venisset in carne. Quando nos vidimus solem sic obscuratum, quemadmodum obscuratus est, cum Lumen mundi penderet in ligno? nisi forte defectus solis et lunae, quos consueverunt computatores siderum annotare atque praedicere, inter coelestia prodigia numerabimus, quia lunam saepius in sua plenitudine, solem vero rarius, sed tamen vidimus in fine lunae secundum eorum computum defecisse. Non erat talis solis ille defectus, quando crucifixus est Christus, et ideo",
          "candidate_score": 0.617809,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_5",
          "bdc_text": "dann ettliche woͤllend weder uns noch unsere buͤcher weder saͤchen noch hoͤren , diewyl d. Luther selig uns alls die ergiste kaͤtzer verdampt hat .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_2098",
          "psc_text": "distinguebamus, ut si forte malus esset inventus, ipsum anathematizaremus, non tamen propter ipsum Ecclesiam Christi relinqueremus, cui per malam suam causam praejudicare non posset: cum ergo etiam ad ipsam Caeciliani causam ventum fuisset, et legi sent illi concilium Carthaginense, ubi recitabant septuaginta plus minus episcoporum sententias contra Caecilianum absentem prolatas; respondimus eis, sic non obesse illud episcoporum concilium absenti Caeciliano, quemadmodum non obfuit plurium episcoporum partis Donati concilium absenti Primiano, quando eum in Maximiani causa plus minus centum episcopi damnaverant. Tunc illi, nominata causa Maximiani, unde sciunt se etiam quos damnaverant, in honore integro suscepisse, et baptismum in sacrilego Maximiani schismate datum se confirmasse, et non destruxisse; et in sua Bagaitana sententia, qua eos damnaverunt, quibusdam qui in ipso schismate fuerunt, dilationem dedisse, et dixisse quod eos non polluerint sacrilegi surculi Maximiani plantaria: ista ergo causa posteaquam eorum aures percussit, expavescentes et perturbati, et obliti unde superius contra nos contendebant,",
          "candidate_score": 0.613192,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_25",
          "bdc_text": "Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_3714",
          "psc_text": "(Prov. XXVII, 20, sec. LXX). Quando ergo simul estis in ecclesia, et ubicumque ubi et viri sunt, invicem vestram pudicitiam custodite. Deus enim qui habitat in vobis, etiam isto modo custodiet vos ex vobis. 11. Et si hanc de qua loquor, oculi petulantiam in aliqua vestrum adverteritis, statim admonete, ne coepta progrediantur, sed ex proximo corrigantur. Si autem et post admonitionem iterum, vel alio quocumque die idipsum eam facere videritis, jam velut vulneratam sanandam prodat quaecumque invenire potuit hoc, prius tamen et alteri vel tertiae demonstratam, ut duarum vel trium possit ore convinci (Matth. XVIII, 16), et competenti severitate coerceri. Nec vos judicetis esse malevolas, quando hoc indicatis. Magis quippe innocentes non estis, si sorores vestras, quas indicando corrigere potestis, tacendo perire permittitis. Si enim soror tua vulnus haberet in corpore, quod vellet occultari, dum timeret secari, nonne crudeliter abs te sileretur, et misericorditer indicaretur? Quanto ergo potius eam debes",
          "candidate_score": 0.597985,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_25",
          "bdc_text": "Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "033_Augustinus-Hipponensis_Epistolae_window_1717",
          "psc_text": "quippe unusquisque nostrum, honoris sibi socio copulato, vicissim sedere eminentius, sicut peregrino episcopo juxta considente collega. Hoc cum alternis basilicis utrinque conceditur, uterque ab alterutro honore mutuo praevenitur; quia ubi praeceptio charitatis dilataverit corda, possessio pacis non fit angusta, ut uno eorum defuncto, deinceps jam singulis singuli pristino more succedant: nec novum aliquid fiet; nam hoc ab ipsius separationis exordio, in eis qui damnato nefariae discissionis errore unitatis dulcedinem vel sero sapuerunt, catholica dilectio custodivit. Aut si forte christiani populi singulis delectantur episcopis, et duorum consortium, inusitata rerum facie tolerare non possunt, utrique de medio secedamus, et Ecclesiis in singulis damnata schismatis causa, in unitate pacifica constitutis, ab his qui singuli in Ecclesiis singulis invenientur, unitate facta per loca necessaria singuli constituantur episcopi. Quid enim dubitemus Redemptori nostro sacrificium istius humilitatis offerre? an vero ille de coelis in membra humana descendit, ut membra ejus essemus; et nos, ne ipsa ejus",
          "candidate_score": 0.585344,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 2,
      "cf_id": "cf026",
      "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae",
      "max_score": 0.715585,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_35",
          "psc_text": "in nulla sui parte minuitur; visibilis angelis, fide non dubia creditur a nobis miraculose et invisibiliter totus in sumentibus singulis, et integra sui essentia visibiliter totus semper regnat in coelis; quia vero Orientales Romanorum, sive nostras consuetudines impudenter obtrectando reprehensionis abolitione impugnare nituntur, ad arma divini oraculi concurrentes nos, quantum potuerimus, easdem defendere veritate praevia insurgemus. 4. Dominus enim noster Jesus Christus, quando discipulis corporis sui mysterium agendum tradidit, non legitur accepisse panem fermentatum, vel azymum, sed accepit panem, et dedit discipulis suis, dicens: Hoc est corpus meum; hoc facite, quotiescunque sumitis, in meam commemorationem (Luc. XXII, 19) . Legitur tamen praecepisse Dominum Moysi ut pascha cum azymis panibus et lactucis agrestibus manderetur, et apud quemcunque Hebraeorum fermentatus panis per septem dies paschae inveniri posset, occideretur (Exod. XII). Dominus igitur noster pascha secundum legem celebravit, et in coena suum corpus sub panis et vini specie discipulis edendum tradidit, et eis",
          "candidate_score": 0.715585,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_35",
          "psc_text": "in nulla sui parte minuitur; visibilis angelis, fide non dubia creditur a nobis miraculose et invisibiliter totus in sumentibus singulis, et integra sui essentia visibiliter totus semper regnat in coelis; quia vero Orientales Romanorum, sive nostras consuetudines impudenter obtrectando reprehensionis abolitione impugnare nituntur, ad arma divini oraculi concurrentes nos, quantum potuerimus, easdem defendere veritate praevia insurgemus. 4. Dominus enim noster Jesus Christus, quando discipulis corporis sui mysterium agendum tradidit, non legitur accepisse panem fermentatum, vel azymum, sed accepit panem, et dedit discipulis suis, dicens: Hoc est corpus meum; hoc facite, quotiescunque sumitis, in meam commemorationem (Luc. XXII, 19) . Legitur tamen praecepisse Dominum Moysi ut pascha cum azymis panibus et lactucis agrestibus manderetur, et apud quemcunque Hebraeorum fermentatus panis per septem dies paschae inveniri posset, occideretur (Exod. XII). Dominus igitur noster pascha secundum legem celebravit, et in coena suum corpus sub panis et vini specie discipulis edendum tradidit, et eis",
          "candidate_score": 0.696493,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20_22",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_Epistolae_window_35",
          "psc_text": "in nulla sui parte minuitur; visibilis angelis, fide non dubia creditur a nobis miraculose et invisibiliter totus in sumentibus singulis, et integra sui essentia visibiliter totus semper regnat in coelis; quia vero Orientales Romanorum, sive nostras consuetudines impudenter obtrectando reprehensionis abolitione impugnare nituntur, ad arma divini oraculi concurrentes nos, quantum potuerimus, easdem defendere veritate praevia insurgemus. 4. Dominus enim noster Jesus Christus, quando discipulis corporis sui mysterium agendum tradidit, non legitur accepisse panem fermentatum, vel azymum, sed accepit panem, et dedit discipulis suis, dicens: Hoc est corpus meum; hoc facite, quotiescunque sumitis, in meam commemorationem (Luc. XXII, 19) . Legitur tamen praecepisse Dominum Moysi ut pascha cum azymis panibus et lactucis agrestibus manderetur, et apud quemcunque Hebraeorum fermentatus panis per septem dies paschae inveniri posset, occideretur (Exod. XII). Dominus igitur noster pascha secundum legem celebravit, et in coena suum corpus sub panis et vini specie discipulis edendum tradidit, et eis",
          "candidate_score": 0.675261,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 3,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV",
      "max_score": 0.707217,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1927",
          "psc_text": "Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum",
          "candidate_score": 0.707217,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1929",
          "psc_text": "principibus sacerdotum (Luc. XXII, 3 et 4) . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret. 3. Non autem, ut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est enim quod jam omnibus eis distribuerat Dominus Sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat (Ibid., 19-21): ac deinde ad hoc ventum est, ubi secundum narrationem Joannis apertissime Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino,",
          "candidate_score": 0.700942,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1571",
          "psc_text": "Spiritualem eumdem, nam corporalem non eumdem. Quid enim illi bibebant? Bibebant enim de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus (I Cor. X, 1-4) . Videte ergo, fide manente, signa variata. Ibi petra Christus, nobis Christus quod in altari Dei ponitur. Et illi pro magno sacramento ejusdem Christi biberunt aquam profluentem de petra; nos quid bibamus norunt fideles. Si speciem visibilem intendas, aliud est: si intelligibilem significationem, eumdem potum spiritualem biberunt. Quotquot ergo illo tempore crediderunt vel Abrahae, vel Isaac, vel Jacob, vel Moysi, vel aliis Patriarchis, aliisque Prophetis Christum praenuntiantibus, oves erant, et Christum audierunt: non alienam vocem, sed ipsius audierunt. Judex fuerat in praecone. Quia et quando judex loquitur per praeconem, exceptor non facit, Praeco dixit; sed, Judex dixit. Alii sunt ergo quos non audierunt oves, in quibus non erat vox Christi, errantes, falsa dicentes, inania garrientes, vana fingentes, miseros seducentes. 10. Quid est ergo quod dixi, Major",
          "candidate_score": 0.700905,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1291",
          "psc_text": "dicendo, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil (Joan. I, 1-3) . Huic tantae sublimitati principii etiam caetera congrua praedicavit, et de Domini divinitate, quomodo nullus alius, est locutus. Hoc ructabat quod biberat. Non enim sine causa de illo in isto ipso Evangelio narratur, quia et in convivio super pectus Domini discumbebat (Joan. XIII, 23). De illo ergo pectore in secreto bibebat: sed quod in secreto bibit, in manifesto eructavit, ut perveniat ad omnes gentes non solum incarnatio Filii Dei, et passio, et resurrectio; sed etiam quid erat ante incarnationem Unicus Patri, Verbum Patris, coaeternus generanti, aequalis ei a quo missus est; sed in ipsa missione minor factus, quo major esset Pater. 2. Quidquid ergo humiliter positum audistis de Domino Jesu Christo, susceptae carnis dispensationem cogitate; qualis",
          "candidate_score": 0.699871,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1929",
          "psc_text": "principibus sacerdotum (Luc. XXII, 3 et 4) . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret. 3. Non autem, ut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est enim quod jam omnibus eis distribuerat Dominus Sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat (Ibid., 19-21): ac deinde ad hoc ventum est, ubi secundum narrationem Joannis apertissime Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino,",
          "candidate_score": 0.69673,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_15_17",
          "bdc_text": "Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind . Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe . Wir sagend , das die wort ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_203",
          "psc_text": "20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbam? Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Jam ergo, fratres, tenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat in Christo Joannes, quamvis jam nosset Christum, exposui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam. TRACTATUS VI. In eumdem Evangelii locum.",
          "candidate_score": 0.693796,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_16_18",
          "bdc_text": "Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe . Wir sagend , das die wort ; \"Das ist min lyb\" figürlich syend ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079",
          "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.",
          "candidate_score": 0.691703,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_15_17",
          "bdc_text": "Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind . Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe . Wir sagend , das die wort ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079",
          "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.",
          "candidate_score": 0.686431,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1571",
          "psc_text": "Spiritualem eumdem, nam corporalem non eumdem. Quid enim illi bibebant? Bibebant enim de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus (I Cor. X, 1-4) . Videte ergo, fide manente, signa variata. Ibi petra Christus, nobis Christus quod in altari Dei ponitur. Et illi pro magno sacramento ejusdem Christi biberunt aquam profluentem de petra; nos quid bibamus norunt fideles. Si speciem visibilem intendas, aliud est: si intelligibilem significationem, eumdem potum spiritualem biberunt. Quotquot ergo illo tempore crediderunt vel Abrahae, vel Isaac, vel Jacob, vel Moysi, vel aliis Patriarchis, aliisque Prophetis Christum praenuntiantibus, oves erant, et Christum audierunt: non alienam vocem, sed ipsius audierunt. Judex fuerat in praecone. Quia et quando judex loquitur per praeconem, exceptor non facit, Praeco dixit; sed, Judex dixit. Alii sunt ergo quos non audierunt oves, in quibus non erat vox Christi, errantes, falsa dicentes, inania garrientes, vana fingentes, miseros seducentes. 10. Quid est ergo quod dixi, Major",
          "candidate_score": 0.681851,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1927",
          "psc_text": "Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini (I Cor. XI, 27) . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum",
          "candidate_score": 0.67399,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_16_18",
          "bdc_text": "Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe . Wir sagend , das die wort ; \"Das ist min lyb\" figürlich syend ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1",
          "psc_text": "Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc enim animalis homo non percipit. Quid ergo, fratres? silebimus hinc? Quare ergo legitur, si silebitur? aut quare auditur, si non exponitur? sed et quid exponitur, si non intelligitur? Itaque quoniam rursum esse non dubito in numero vestro quosdam, a quibus possit non solum expositum capi, sed et antequam exponatur, intelligi; non fraudabo eos qui possunt capere, dum timeo superfluus esse auribus eorum qui non possunt capere. Postremo aderit misericordia Dei, fortasse ut omnibus satis fiat, et capiat quisque quod potest: quia et qui loquitur, dicit quod potest. Nam dicere ut est, quis potest? Audeo dicere, fratres mei, forsitan nec ipse Joannes dixit ut est, sed et ipse ut potuit; quia de Deo homo dixit: et quidem inspiratus a Deo, sed tamen homo. Quia inspiratus, dixit aliquid; si non inspiratus esset, dixisset nihil: quia vero homo inspiratus, non totum quod",
          "candidate_score": 0.664669,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_16",
          "bdc_text": "Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_119",
          "psc_text": "Deus habet quod exhibeat non invenientibus quomodo dicant, et credentibus quod accipiant. TRACTATUS IV. Ab eo quod scriptum est, Et hoc est testimonium Joannis, quando miserunt Judaei ab Jerosolymis sacerdotes, etc., usque ad id, Ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, etc. Cap. I, V\\. 19-33. 1. Saepissime audivit Sanctitas vestra, et optime nostis, quoniam Joannes Baptista quanto praeclarior erat in natis mulierum, et quanto humilior ad cognoscendum Dominum, tanto meruit esse amicus sponsi; sponso zelans, non sibi; non suum honorem quaerens, sed judicis sui, quem tanquam praeco praeibat. Itaque Prophetis praecedentibus praenuntiare de Christo futura concessum est; huic autem digito ostendere. Sicut enim ignorabatur Christus ab his qui Prophetis non crediderunt antequam veniret, sic ab eis ignorabatur et praesens. Venerat enim humiliter primo et occultus; tanto occultior, quanto humilior: populi autem spernentes per superbiam suam humilitatem Dei, crucifixerunt Salvatorem suum, et fecerunt damnatorem suum. 2. Sed qui primo venit",
          "candidate_score": 0.663214,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_16",
          "bdc_text": "Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_203",
          "psc_text": "20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbam? Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Jam ergo, fratres, tenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat in Christo Joannes, quamvis jam nosset Christum, exposui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam. TRACTATUS VI. In eumdem Evangelii locum.",
          "candidate_score": 0.662728,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_16",
          "bdc_text": "Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_2338",
          "psc_text": "ejusdem lectionis verba postrema. Cap. XVI, V\\. 13-15. 1. Cum promitteret Dominus venturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in cordibus credentium charitatem, spiritualesque faciendo, declaravit eis quomodo Filius Patri esset aequalis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum; ac sic fama ejus diffusa est toto orbe",
          "candidate_score": 0.662596,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_16_18",
          "bdc_text": "Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe . Wir sagend , das die wort ; \"Das ist min lyb\" figürlich syend ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_203",
          "psc_text": "20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbam? Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Jam ergo, fratres, tenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat in Christo Joannes, quamvis jam nosset Christum, exposui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam. TRACTATUS VI. In eumdem Evangelii locum.",
          "candidate_score": 0.661778,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann ettliche woͤllend weder uns noch unsere buͤcher weder saͤchen noch hoͤren , diewyl d. Luther selig uns alls die ergiste kaͤtzer verdampt hat . Die farend fuͤr mitt gar ungeschickten reden , koͤnnend anders nuͤt dann die schwermer schaͤllten . By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1564",
          "psc_text": "nos, antequam ista verba agnoscamus et nos? Quia nos pulsamus ut aperiatur nobis; illi autem Christum negando nolebant intrare servandi, sed foris remanere perdendi. Quod ergo nos audimus haec pie, quod antequam illa intelligamus, credimus vera esse atque divina, magna ab istis diversitate distamus. Cum enim duo audiunt verba Evangelii, unus impius, alter pius, et alia sunt ut forte ambo non intelligant, unus dicit, Nihil dixit; alius dicit, Verum dixit, et bonum est quod dixit, sed nos non intelligimus: iste quia credit jam pulsat, et dignus est cui aperiatur, si pulsare persistat; ille vero adhuc audit, Nisi credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9, sec. LXX) . Quare ista commendo? Quia etiam cum verba haec obscura, sicut possum, exposuero, aut quia valde sunt abdita, vel ego eorum non apprehendero intelligentiam, vel explicandi quod intelligo non habuero facultatem, vel tam fuerit quisque tardus, ut etiam exponentem non sequatur; non de se desperet:",
          "candidate_score": 0.661257,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_16_18",
          "bdc_text": "Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe . Wir sagend , das die wort ; \"Das ist min lyb\" figürlich syend ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_119",
          "psc_text": "Deus habet quod exhibeat non invenientibus quomodo dicant, et credentibus quod accipiant. TRACTATUS IV. Ab eo quod scriptum est, Et hoc est testimonium Joannis, quando miserunt Judaei ab Jerosolymis sacerdotes, etc., usque ad id, Ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, etc. Cap. I, V\\. 19-33. 1. Saepissime audivit Sanctitas vestra, et optime nostis, quoniam Joannes Baptista quanto praeclarior erat in natis mulierum, et quanto humilior ad cognoscendum Dominum, tanto meruit esse amicus sponsi; sponso zelans, non sibi; non suum honorem quaerens, sed judicis sui, quem tanquam praeco praeibat. Itaque Prophetis praecedentibus praenuntiare de Christo futura concessum est; huic autem digito ostendere. Sicut enim ignorabatur Christus ab his qui Prophetis non crediderunt antequam veniret, sic ab eis ignorabatur et praesens. Venerat enim humiliter primo et occultus; tanto occultior, quanto humilior: populi autem spernentes per superbiam suam humilitatem Dei, crucifixerunt Salvatorem suum, et fecerunt damnatorem suum. 2. Sed qui primo venit",
          "candidate_score": 0.661065,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_0_2",
          "bdc_text": "An graff Joͤrgen zuͦ Wirtemberg 22 . novembris 1556 . Belangend den span des nachtmals unsers herren Jesu Christi haͤtte vormals nie mangel gehept und noch nitt unsern halb , alles , das moęglich , zuͦ thuͦn , doch nitt , das dem wort des herren zuͦ wider were .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1279",
          "psc_text": "quae non sunt lumina, numquid in se deficit? numquid se non aperit, sine quo alia patere non possunt? Locutus est Propheta verum; sed unde haberet, nisi de fonte veritatis hauriret? Locutus est Joannes verum; sed unde locutus est, ipsum interroga: Nos omnes, inquit, de plenitudine ejus accepimus. Ergo idoneus est Dominus noster Jesus Christus qui sibi perhibeat testimonium. Sed plane, fratres mei, in nocte hujus saeculi audiamus et prophetiam intente: modo enim ad fragilitatem nostram nocturnasque cordis nostri intimas tenebras humilis voluit venire Dominus noster. Homo venit contemnendus et honorandus, venit negandus et confitendus; contemnendus et negandus a Judaeis, honorandus et confitendus a nobis: judicandus et judicaturus; judicandus injuste, judicaturus juste. Talis ergo venit, ut oporteret ei lucernam testimonium perhibere. Nam quid opus erat ut Joannes tanquam lucerna perhiberet testimonium diei, si dies ipse ab infirmitate nostra posset videri? Sed non poteramus: infirmas factus est infirmis, per infirmitatem sanavit infirmitatem;",
          "candidate_score": 0.656845,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_0_2",
          "bdc_text": "An graff Joͤrgen zuͦ Wirtemberg 22 . novembris 1556 . Belangend den span des nachtmals unsers herren Jesu Christi haͤtte vormals nie mangel gehept und noch nitt unsern halb , alles , das moęglich , zuͦ thuͦn , doch nitt , das dem wort des herren zuͦ wider were .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1675",
          "psc_text": "carnis. Mente Verbum apprehendere, hoc est Christum recte apprehendere. 12. Et abiit iterum trans Jordanem, in eum locum ubi Joannes baptizans primum, et mansit ibi. Et multi venerunt ad eum, et dicebant: Quia Joannes quidem signum fecit nullum. Meministis vobis dictum de Joanne, quia lucerna erat, et diei testimonium perhibebat (Joan. V, 35, 33). Quid ergo isti apud se dixerunt, Joannes signum fecit nullum? Nullum, inquiunt, miraculum ostendit Joannes: non daemonia fugavit, non expulit febrem, non caecos illuminavit, non mortuos suscitavit, non tot millia hominum de quinque vel septem panibus pavit, non supra mare ambulavit, non ventis et fluctibus imperavit; nihil horum fecit Joannes: et totum quidquid dicebat, huic testimonium perhibebat. Per lucernam veniamus ad diem. Joannes nullum signum fecit. Omnia autem quaecumque dixit Joannes de hoc, vera erant. Ecce qui apprehenderunt, non quomodo Judaei. Judaei volebant apprehendere discedentem, apprehenderunt isti permanentem. Denique quid sequitur? Et multi crediderunt in eum.",
          "candidate_score": 0.656548,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_33",
          "bdc_text": "Bittend gott , das er gnad gäbe etc. [ Adresse fehlt. ]",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_118",
          "psc_text": "Talia ergo quaerebas a Deo? Certe ad gratiam pertinebas. Si gratiam ideo tibi dedit Deus, quia gratis dedit, gratis ama. Noli ad praemium diligere Deum; ipse sit praemium tuum. Dicat anima tua, Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae, ut contempler delectationem Domini. Noli timere ne fastidio deficias: talis erit illa delectatio pulchritudinis, ut semper tibi praesens sit, et nunquam satieris; imo semper satieris, et nunquam satieris. Si enim dixero quia non satiaberis, fames erit; si dixero quia satiaberis, fastidium timeo: ubi nec fastidium erit, nec fames, quid dicam nescio; sed Deus habet quod exhibeat non invenientibus quomodo dicant, et credentibus quod accipiant. TRACTATUS IV. Ab eo quod scriptum est, Et hoc est testimonium Joannis, quando miserunt Judaei ab Jerosolymis sacerdotes, etc., usque ad id, Ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, etc. Cap. I, V\\. 19-33. 1. Saepissime audivit Sanctitas",
          "candidate_score": 0.656011,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_16_18",
          "bdc_text": "Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe . Wir sagend , das die wort ; \"Das ist min lyb\" figürlich syend ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_162",
          "psc_text": "est cum hoc dicit? Et quomodo rursus verax est cum dicit, Ego non noveram eum; sed qui misit me baptizare in aqua, ipse mihi dixit, Super quem videris Spiritum descendentem sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto? Innotuit per columbam Dominus, non ei qui se non noverat, sed ei qui in eo aliquid noverat, aliquid non noverat. Nostrum est ergo quaerere quid in eo Joannes nondum noverat, et per columbam didicit. 3. Quare missus est Joannes baptizans? Jam memini me quantum potui dixisse Charitati vestrae. Si enim baptismus Joannis necessarius erat saluti nostrae; et modo debuit exerceri. Non enim modo non salvantur homines, aut non modo plures salvantur, aut alia tunc salus erat, et alia modo. Si mutatus est Christus, mutata est et salus: si salus in Christo est, et idem ipse Christus est, eadem nobis salus est. Sed quare missus est Joannes baptizans?",
          "candidate_score": 0.65423,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23_25",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1929",
          "psc_text": "principibus sacerdotum (Luc. XXII, 3 et 4) . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret. 3. Non autem, ut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est enim quod jam omnibus eis distribuerat Dominus Sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat (Ibid., 19-21): ac deinde ad hoc ventum est, ubi secundum narrationem Joannis apertissime Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino,",
          "candidate_score": 0.65342,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_27_29",
          "bdc_text": "Gott woͤllte die diener mins g[ nädigen] h[erren ] zuͦ Wirtemberg , ü [wer ] f[ürstlichen ] g[naden ] vettern , es were Brentz oder andere , wo nitt wyter , doch mitt früntlichen geschrifften an uns langen liessend ire gründ und gschrifftlich unser antwort guͤttlich vernaͤmind ; wurde filicht so vil bereyten , das man hernach mit frucht zamen kummen und mitt einandren handlen moͤchte . Dann so man einandren noch der zyt nitt baß verstan kan oder wil , ist zuͦ besorgen , man wurde mitt wenig frucht zamen kummen .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_646",
          "psc_text": "non seminatores? Quo messores? Ubi jam alii laboraverunt. Nam ubi jam laboratum erat, utique seminatum erat; et quod seminatum erat, jam maturum erat factum, falcem et trituram desiderabat. Quo ergo erant messores mittendi? Ubi jam Prophetae praedicaverant; ipsi enim seminatores. Nam si ipsi non seminatores, unde ad illam mulierem pervenerat, Scio quia Messias veniet? Jam ista mulier fructus maturus erat, et erant albae messes, et falcem quaerebant. Misi vos ergo: quo? Metere quod non seminastis: alii seminaverunt, et vos in labores eorum introistis. Qui laboraverunt? Ipse Abraham, Isaac, et Jacob. Legite labores eorum: in omnibus laboribus eorum prophetia Christi; et ideo seminatores. Moyses et caeteri Patriarchae et omnes Prophetae, quanta pertulerunt in illo frigore quando seminabant? Ergo jam in Judaea messis parata erat. Merito ibi tanquam matura seges fuit, quando tot hominum millia pretia rerum suarum afferebant, et ad pedes Apostolorum ponentes, expeditis humeris a sarcinis saecularibus, Christum Dominum sequebantur:",
          "candidate_score": 0.653388,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23_25",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1079",
          "psc_text": "Cap. VI, V\\. 60-72. 1. Verba Domini ex Evangelio, quae sermonem pristinum consequuntur, audivimus. Hinc sermo debetur auribus et mentibus vestris, et hodierno diei non importunus est: est enim de corpore Domini, quod dicebat se dare ad manducandum propter aeternam vitam. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo (Joan. VI, 57) . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures non intelligendo scandalizati sunt: non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit, Sapere secundum carnem, mors est (Rom.",
          "candidate_score": 0.64997,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_19_21",
          "bdc_text": "das verneinend sy . Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1279",
          "psc_text": "quae non sunt lumina, numquid in se deficit? numquid se non aperit, sine quo alia patere non possunt? Locutus est Propheta verum; sed unde haberet, nisi de fonte veritatis hauriret? Locutus est Joannes verum; sed unde locutus est, ipsum interroga: Nos omnes, inquit, de plenitudine ejus accepimus. Ergo idoneus est Dominus noster Jesus Christus qui sibi perhibeat testimonium. Sed plane, fratres mei, in nocte hujus saeculi audiamus et prophetiam intente: modo enim ad fragilitatem nostram nocturnasque cordis nostri intimas tenebras humilis voluit venire Dominus noster. Homo venit contemnendus et honorandus, venit negandus et confitendus; contemnendus et negandus a Judaeis, honorandus et confitendus a nobis: judicandus et judicaturus; judicandus injuste, judicaturus juste. Talis ergo venit, ut oporteret ei lucernam testimonium perhibere. Nam quid opus erat ut Joannes tanquam lucerna perhiberet testimonium diei, si dies ipse ab infirmitate nostra posset videri? Sed non poteramus: infirmas factus est infirmis, per infirmitatem sanavit infirmitatem;",
          "candidate_score": 0.639211,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_7",
          "bdc_text": "By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were .",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1",
          "psc_text": "Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc enim animalis homo non percipit. Quid ergo, fratres? silebimus hinc? Quare ergo legitur, si silebitur? aut quare auditur, si non exponitur? sed et quid exponitur, si non intelligitur? Itaque quoniam rursum esse non dubito in numero vestro quosdam, a quibus possit non solum expositum capi, sed et antequam exponatur, intelligi; non fraudabo eos qui possunt capere, dum timeo superfluus esse auribus eorum qui non possunt capere. Postremo aderit misericordia Dei, fortasse ut omnibus satis fiat, et capiat quisque quod potest: quia et qui loquitur, dicit quod potest. Nam dicere ut est, quis potest? Audeo dicere, fratres mei, forsitan nec ipse Joannes dixit ut est, sed et ipse ut potuit; quia de Deo homo dixit: et quidem inspiratus a Deo, sed tamen homo. Quia inspiratus, dixit aliquid; si non inspiratus esset, dixisset nihil: quia vero homo inspiratus, non totum quod",
          "candidate_score": 0.628804,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1280",
          "psc_text": "et confitendus a nobis: judicandus et judicaturus; judicandus injuste, judicaturus juste. Talis ergo venit, ut oporteret ei lucernam testimonium perhibere. Nam quid opus erat ut Joannes tanquam lucerna perhiberet testimonium diei, si dies ipse ab infirmitate nostra posset videri? Sed non poteramus: infirmas factus est infirmis, per infirmitatem sanavit infirmitatem; per mortalem carnem, carnis abstulit mortem; de corpore suo collyrium fecit luminibus nostris. Quia ergo Dominus venit, et in nocte saeculi adhuc sumus, oportet ut et prophetias audiamus. 7. Nam de prophetia convincimus contradicentes Paganos. Quis est Christus, dicit Paganus? Cui respondemus: Quem praenuntiaverunt Prophetae. Et ille: Qui Prophetae? Recitamus Isaiam, Danielem, Jeremiam, alios sanctos Prophetas; dicimus quam longe ante illum venerint, quanto tempore adventum ejus praecesserint. Hoc ergo respondemus: Praevenerunt eum Prophetae, praedixerunt eum esse venturum Respondet aliquis eorum: Qui Prophetae? Nos recitamus, qui nobis quotidie recitantur. Et ille: Qui sunt hi Prophetae? Nos respondemus: Qui et praedixerunt ea",
          "candidate_score": 0.62856,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_18_20",
          "bdc_text": "\"Das ist min lyb\" figürlich syend ; das verneinend sy . Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1880",
          "psc_text": "« Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta » (Matth. X, 27). Vox ergo ejus pulsat ad januam, et dicit: « Aperi mihi, soror mea, proxima mea, columba mea, perfecta mea; quia caput meum repletum est rore, et crines mei noctis guttis. » Velut si diceret, Tu vacas, et contra me ostium clausum est: tu studes otio paucorum, et abundante iniquitate refrigescit charitas multorum (Id. XXIV, 12). Nox quippe, iniquitas est: ros vero ejus et guttae, hi sunt qui refrigescunt et cadunt, et faciunt refrigescere caput Christi, hoc est, ut non ametur Deus. Caput enim Christi Deus (I Cor. XI, 3). Sed portantur in crinibus, id est, in sacramentis visibilibus tolerantur: nequaquam interiora sensus attingunt. Pulsat ergo ut excutiat quietem sanctis otiosis, et clamat, Aperi mihi, de sanguine meo soror mea, de accessu meo proxima mea, de spiritu meo columba mea,",
          "candidate_score": 0.619481,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_18_20",
          "bdc_text": "\"Das ist min lyb\" figürlich syend ; das verneinend sy . Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ;",
          "psc_chunk_id": "035_Augustinus-Hipponensis_In-Joannis-evangelium-tractatus-CXXIV_window_1571",
          "psc_text": "Spiritualem eumdem, nam corporalem non eumdem. Quid enim illi bibebant? Bibebant enim de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus (I Cor. X, 1-4) . Videte ergo, fide manente, signa variata. Ibi petra Christus, nobis Christus quod in altari Dei ponitur. Et illi pro magno sacramento ejusdem Christi biberunt aquam profluentem de petra; nos quid bibamus norunt fideles. Si speciem visibilem intendas, aliud est: si intelligibilem significationem, eumdem potum spiritualem biberunt. Quotquot ergo illo tempore crediderunt vel Abrahae, vel Isaac, vel Jacob, vel Moysi, vel aliis Patriarchis, aliisque Prophetis Christum praenuntiantibus, oves erant, et Christum audierunt: non alienam vocem, sed ipsius audierunt. Judex fuerat in praecone. Quia et quando judex loquitur per praeconem, exceptor non facit, Praeco dixit; sed, Judex dixit. Alii sunt ergo quos non audierunt oves, in quibus non erat vox Christi, errantes, falsa dicentes, inania garrientes, vana fingentes, miseros seducentes. 10. Quid est ergo quod dixi, Major",
          "candidate_score": 0.619048,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 4,
      "cf_id": "cf026",
      "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis",
      "max_score": 0.704797,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34",
          "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,",
          "candidate_score": 0.704797,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34",
          "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,",
          "candidate_score": 0.701634,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_35",
          "psc_text": "quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur, quia videmus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut nec Ecclesia potest a Christo dividi. 5. « Sic autem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest, quod modo nec vinum solum potest. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo.",
          "candidate_score": 0.682015,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34",
          "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,",
          "candidate_score": 0.680324,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20_22",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_34",
          "psc_text": "3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguinem Domini non acceperunt jejuni. Ab universa autem Ecclesia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honorem tanti sacramenti in os Christiani prius dominicum corpus intraret, quam caeteri cibi, et ideo per universum orbem mos iste servatur. Panis enim quem frangimus corpus Christi est (I Cor. X), qui dixit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI) . Vinum autem sanguis ejus est, et hoc est, quod scriptum est: Ego sum vitis vera (Joan. VI) ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haec autem dum sunt visibilia, sanctificata tamen per Spiritum sanctum 384 in sacramentum divini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus ait: « Calix dominicus vino et aqua mistus offertur,",
          "candidate_score": 0.669143,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ;",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_49",
          "psc_text": "vel si advenerit sub tali actu, exspectare securos. Est autem quoddam genus haereticorum, superfluas existimantium sacras vigilias, et spirituali opere infructuosas, dicentes jussa temerari divina, qui noctem fecit ad requiem, sicut diem ad laborem. Qui haeretici Graeco sermone Nyctages, hoc est, somniculosi vocantur. CAPUT XXIII. De matutinis. 1. De matutinorum antiquitate et auctoritate testis est idem David propheta, dicens: In matutinis meditabor in te, quia fuisti adjutor meus, et alibi: Praevenerunt, inquit, oculi mei ad te diluculo, ut meditarer eloquia tua. Cassianus autem dicit matutinae 390 solemnitatis officium novo adhuc tempore institutum primitus in Bethlehem monasterio, ubi Dominus noster Jesus Christus pro redemptione humani generis ex virgine nasci dignatus est. Sicque ex illo per universum mundum ejusdem celebrationis invaluit consuetudo. 2. Diluculo autem proinde oratur, ut resurrectio Christi celebretur; matutina enim luce radiante, Dominus et Salvator noster ab inferis resurrexit, quando coepit oriri fidelibus lux quae, moriente Christo, occiderat peccatoribus.",
          "candidate_score": 0.629919,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ;",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-ecclesiasticis-officiis_window_43",
          "psc_text": "venerabilis Trinitatis, quod Spiritus sanctus hora tertia, hoc est, suo loco, et numero, et tempore, descendit ad terras impleturus gratiam quam Christus promisit (Act. II). 2. Nam et sexta hora Christus passus, ad nonam patibuli cruciamenta porrexit. Tali enim sacramento legitimis ad precem temporibus per ternas horas Trinitatis perfectio aut laudatur celebritatibus, aut precibus impetratur. Licet et computetur diurna celebritas per quaternarium usque ad vespertinum officium, hoc est, quia quaternis significetur mundus quadrifario divisus, in Trinitate salvatus. Siquidem et in nocte stationes et vigiliae militares in quatuor partes divisae, ternis horarum spatiis secernuntur, ut et in ipsis nocturnis mundialibusque officiis Trinitatis mysterium veneretur. CAPUT XX. De vesperis. 1. Vespertinum diurni officium finis et alternae lucis occasus est, cujus ex Veteri Testamento solemnis est celebratio. Denique hoc tempore veterum sacrificia offerre, adolerique altario aromata et thura mos erat (Exod. XXIX). Testis est hymnidicus ille, regio ac sacerdotali functus officio, dicens: Ascendat",
          "candidate_score": 0.629167,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 5,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1",
      "max_score": 0.704218,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_160",
          "psc_text": "eandem Ym2Rv 17 condedit Yml 19 sancto] auo XZ, cf. p. 376, 18 sqq. 24 erat Yml 25 meinorabibus Wml memorabilius Yrnl quatuor Zr quamuis non sit in solo paradiso, quia etiam extra inde manauit. § 17 Non ergo hanc aquam, sed aquae nomine inuisibile dei donum sanctum spiritum commendabat dicens: si quis sitit, ueniat et bibat, sicut euidenter euangelista testatur adiungens: hoc autem dicebat de spiritu quem accepturi erant credentes in eum; spiritus enim nondum erat datus, quia Iesus nondum fuerat clarificatus. et utique, quantum ad sacramentum attinet lauacri uisibilis, antequam esset resurgendo clarificatus, iam baptizauerat plures quam Iohannes, sicut ipsum loquitur euangelium. unde dicit discipulis suis: Iohannes quidem baptizauit aqua, uos autemspiritu sancto baptizabimini quem et accepturi estis non post multos dies hos usque ad pentecosten. hic sanctus spiritus ueniens in eos tale signum primitus dedit, ut, qui eum acceperant, linguis omnium gentium loquerentur, quia portendebat ecclesiam per",
          "candidate_score": 0.704218,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_160",
          "psc_text": "eandem Ym2Rv 17 condedit Yml 19 sancto] auo XZ, cf. p. 376, 18 sqq. 24 erat Yml 25 meinorabibus Wml memorabilius Yrnl quatuor Zr quamuis non sit in solo paradiso, quia etiam extra inde manauit. § 17 Non ergo hanc aquam, sed aquae nomine inuisibile dei donum sanctum spiritum commendabat dicens: si quis sitit, ueniat et bibat, sicut euidenter euangelista testatur adiungens: hoc autem dicebat de spiritu quem accepturi erant credentes in eum; spiritus enim nondum erat datus, quia Iesus nondum fuerat clarificatus. et utique, quantum ad sacramentum attinet lauacri uisibilis, antequam esset resurgendo clarificatus, iam baptizauerat plures quam Iohannes, sicut ipsum loquitur euangelium. unde dicit discipulis suis: Iohannes quidem baptizauit aqua, uos autemspiritu sancto baptizabimini quem et accepturi estis non post multos dies hos usque ad pentecosten. hic sanctus spiritus ueniens in eos tale signum primitus dedit, ut, qui eum acceperant, linguis omnium gentium loquerentur, quia portendebat ecclesiam per",
          "candidate_score": 0.700934,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_160",
          "psc_text": "eandem Ym2Rv 17 condedit Yml 19 sancto] auo XZ, cf. p. 376, 18 sqq. 24 erat Yml 25 meinorabibus Wml memorabilius Yrnl quatuor Zr quamuis non sit in solo paradiso, quia etiam extra inde manauit. § 17 Non ergo hanc aquam, sed aquae nomine inuisibile dei donum sanctum spiritum commendabat dicens: si quis sitit, ueniat et bibat, sicut euidenter euangelista testatur adiungens: hoc autem dicebat de spiritu quem accepturi erant credentes in eum; spiritus enim nondum erat datus, quia Iesus nondum fuerat clarificatus. et utique, quantum ad sacramentum attinet lauacri uisibilis, antequam esset resurgendo clarificatus, iam baptizauerat plures quam Iohannes, sicut ipsum loquitur euangelium. unde dicit discipulis suis: Iohannes quidem baptizauit aqua, uos autemspiritu sancto baptizabimini quem et accepturi estis non post multos dies hos usque ad pentecosten. hic sanctus spiritus ueniens in eos tale signum primitus dedit, ut, qui eum acceperant, linguis omnium gentium loquerentur, quia portendebat ecclesiam per",
          "candidate_score": 0.674855,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_14_16",
          "bdc_text": "Da es aber uns , die wir von menschenleeren , besonders von der roͤmischen kirchen , und insonderheit von disem artickel abgeträtten sind , nitt wil gelägen sin , in ein soͤmlichs ze verwilligen . Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind . Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_222",
          "psc_text": "audeat cogitare; nescio utrum quisquam tanto arrogantiae tumore caecetur, ut non dicam uoce profiteatur, sed uel apud se ipsum tacitus arbitretur non sibi esse necessariam deprecationem, in qua dicimus deo: dimitte nobis debita nostra. neque enim pro eis debitis dimittendis rogamus, quae semel in baptismo dimissa esse confidimus, sed pro eis utique, sine quibus humana fragilitas non est, quantumcumque in obseruandis praeceptis dominicis uigilemus. postremo suscipiat qui uoluerit huius inpudentiae frontem et dicat: (non sum peccator; e* quo mihi in baptismo cuncta dimissa sunt, nullum in me peccatum poterit inueniri'. magis ego Iohanni credo et multo fidentius respondeo: 'te ipsum decipis et ueritas in te non est.' neque hoc agit praeceps et fallax ista professio, ut in te peccata non inueniantur, sed ut quae inueniuntur non dimittantur. si ergo iam baptizatus es, uellem scire quem reppereris, qui contra Iohannem apostolum diceret: 'peccatum non habeo'. si enim talem quemquam repperire potuisti.",
          "candidate_score": 0.670737,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_13_15",
          "bdc_text": "liblich , substantzlich , und wie es hallt die griechisch und roͤmisch kirch etc. Da es aber uns , die wir von menschenleeren , besonders von der roͤmischen kirchen , und insonderheit von disem artickel abgeträtten sind , nitt wil gelägen sin , in ein soͤmlichs ze verwilligen . Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_757",
          "psc_text": "esse in ecclesia cerniraus ipsi de ecclesia recedamus. quod quidem illis tono prodesset, si in ecclesiae catholicae grenjiogremio purgati purgamenta tolerarent, quae ante tempus separare non possent. sed quod eos dicimus in hac erroris uestri societate, quam ueram ecclesiam esse arbitramini, facere debuisse, hoc maiores uestri in illa perspicue uera, in cuius unitate fuerunt, ne ab illa separarentur, facere debuerunt. sicut enim quilibet partis uestrae homo causam Primiani prorsus ignorans tamen. quamuis a oentumcentum Maximianensibus damnatum, simpliciter innocentem credit eum, qui tanto pluribus se probauit, ita etiam in communione catholica, quem causa Caeciliani latet, non inmerito sibi innocentem fuisse persuadet eum, qui non solum per Africam. uerum etiam per tot gentium christianarum terras tanto pluribus episcopis ceteris uel innotescere innocens potuit uel occultari nocens, apud quos aut ab agnoscente meruit absolui aut non meruit ab ignorante damnari aut 9 Cypr. epist. 54, 3 1 eccleiis W titam WYml 2 concilio",
          "candidate_score": 0.66093,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23_25",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_390",
          "psc_text": "XYRZ 21 processit XYRZv ereatricem uel fontem caputue constituo. sed tu ad ilhid redis in quo Petilianus errauit, ne, cum quisque naeciturnascitur in sanctificatione baptismatis, Christus sit origo caputque nascentis, et non me uenire in maledictum de quo scriptum est: male dietus omnis qui spem suam ponit in homine, cum te aliunde non inuoluas nec, cum resilueris, in aliud recidas. § 42 Sed et testimonio me admones de soripturisscripturis, quid tibi adhuc ad ista respondeam. dicis enim propter hoc seriptumscriptum esse: in legalibus patrum uestrorum ne ambulltturitis nec aduertis dictum esse Iudaeis, ut mala facta pstram suorum non imitarentur, non ut ab illo dei populo soinderenturscinderentur. si ergo licuit regi Dauid Samuheli Esaiae Hieremiae Zachariae ceterisque sanctis et prophetis dei inter contemptores legis dei mandata seruare atque in illos ipsos mandati transgressores multa digna et uera uerba iaculari, patrum quoque illa peccata, quibus sub Moyse ita offenderunt deum, ut nemo",
          "candidate_score": 0.65374,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23_25",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_160",
          "psc_text": "eandem Ym2Rv 17 condedit Yml 19 sancto] auo XZ, cf. p. 376, 18 sqq. 24 erat Yml 25 meinorabibus Wml memorabilius Yrnl quatuor Zr quamuis non sit in solo paradiso, quia etiam extra inde manauit. § 17 Non ergo hanc aquam, sed aquae nomine inuisibile dei donum sanctum spiritum commendabat dicens: si quis sitit, ueniat et bibat, sicut euidenter euangelista testatur adiungens: hoc autem dicebat de spiritu quem accepturi erant credentes in eum; spiritus enim nondum erat datus, quia Iesus nondum fuerat clarificatus. et utique, quantum ad sacramentum attinet lauacri uisibilis, antequam esset resurgendo clarificatus, iam baptizauerat plures quam Iohannes, sicut ipsum loquitur euangelium. unde dicit discipulis suis: Iohannes quidem baptizauit aqua, uos autemspiritu sancto baptizabimini quem et accepturi estis non post multos dies hos usque ad pentecosten. hic sanctus spiritus ueniens in eos tale signum primitus dedit, ut, qui eum acceperant, linguis omnium gentium loquerentur, quia portendebat ecclesiam per",
          "candidate_score": 0.65008,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_12_14",
          "bdc_text": "Darzuͦ setzt dann die Apologia : liblich , substantzlich , und wie es hallt die griechisch und roͤmisch kirch etc. Da es aber uns , die wir von menschenleeren , besonders von der roͤmischen kirchen , und insonderheit von disem artickel abgeträtten sind , nitt wil gelägen sin , in ein soͤmlichs ze verwilligen .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_757",
          "psc_text": "esse in ecclesia cerniraus ipsi de ecclesia recedamus. quod quidem illis tono prodesset, si in ecclesiae catholicae grenjiogremio purgati purgamenta tolerarent, quae ante tempus separare non possent. sed quod eos dicimus in hac erroris uestri societate, quam ueram ecclesiam esse arbitramini, facere debuisse, hoc maiores uestri in illa perspicue uera, in cuius unitate fuerunt, ne ab illa separarentur, facere debuerunt. sicut enim quilibet partis uestrae homo causam Primiani prorsus ignorans tamen. quamuis a oentumcentum Maximianensibus damnatum, simpliciter innocentem credit eum, qui tanto pluribus se probauit, ita etiam in communione catholica, quem causa Caeciliani latet, non inmerito sibi innocentem fuisse persuadet eum, qui non solum per Africam. uerum etiam per tot gentium christianarum terras tanto pluribus episcopis ceteris uel innotescere innocens potuit uel occultari nocens, apud quos aut ab agnoscente meruit absolui aut non meruit ab ignorante damnari aut 9 Cypr. epist. 54, 3 1 eccleiis W titam WYml 2 concilio",
          "candidate_score": 0.645837,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_14",
          "bdc_text": "Da es aber uns , die wir von menschenleeren , besonders von der roͤmischen kirchen , und insonderheit von disem artickel abgeträtten sind , nitt wil gelägen sin , in ein soͤmlichs ze verwilligen .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_757",
          "psc_text": "esse in ecclesia cerniraus ipsi de ecclesia recedamus. quod quidem illis tono prodesset, si in ecclesiae catholicae grenjiogremio purgati purgamenta tolerarent, quae ante tempus separare non possent. sed quod eos dicimus in hac erroris uestri societate, quam ueram ecclesiam esse arbitramini, facere debuisse, hoc maiores uestri in illa perspicue uera, in cuius unitate fuerunt, ne ab illa separarentur, facere debuerunt. sicut enim quilibet partis uestrae homo causam Primiani prorsus ignorans tamen. quamuis a oentumcentum Maximianensibus damnatum, simpliciter innocentem credit eum, qui tanto pluribus se probauit, ita etiam in communione catholica, quem causa Caeciliani latet, non inmerito sibi innocentem fuisse persuadet eum, qui non solum per Africam. uerum etiam per tot gentium christianarum terras tanto pluribus episcopis ceteris uel innotescere innocens potuit uel occultari nocens, apud quos aut ab agnoscente meruit absolui aut non meruit ab ignorante damnari aut 9 Cypr. epist. 54, 3 1 eccleiis W titam WYml 2 concilio",
          "candidate_score": 0.645176,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_14",
          "bdc_text": "Da es aber uns , die wir von menschenleeren , besonders von der roͤmischen kirchen , und insonderheit von disem artickel abgeträtten sind , nitt wil gelägen sin , in ein soͤmlichs ze verwilligen .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_382",
          "psc_text": "a nobis inprobatur et displicet, nos aliqua expartem acularet, quam ridicule putasti ridiculum et minus conueniens pnidentiaeprudentiae meae! proinde iam cupio nosse. quomodo id refellerit prudentia tua; an quia dicis te non uidere. quomodo a nobis inprobetur uel quatenus displiceat, quod numquam cognito errore damnauimus in eorum schismate positi? uide potius, quam breuiter ad ista respondeam. ego in ecclesia eumsum, cuius membra sunt illae omnes ecclesiae, quas ex laboribus apostolorum natas atque firmatas simul in litteris canonicis nouimus. earum communionem, quantum me adiuuat dominus, siue in Africa siue ubicumque non deseram. in hac communione si fuerunt quos nescio traditores, cum eos demonstraueris, et carne et corde mortuos detestabor, nequaquam 2. 6. 18. 20 cf. epiat. Cresc. 6 cf. p. 411, 8 16 Petil. I 17, 19 2 tuae W nulla necessitas Zmlo õ a om. W orientalis Yml 6 segregati Ym2R 7 uestris R 11 et scripsi eat WXmlYmlt om.",
          "candidate_score": 0.640948,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_160",
          "psc_text": "eandem Ym2Rv 17 condedit Yml 19 sancto] auo XZ, cf. p. 376, 18 sqq. 24 erat Yml 25 meinorabibus Wml memorabilius Yrnl quatuor Zr quamuis non sit in solo paradiso, quia etiam extra inde manauit. § 17 Non ergo hanc aquam, sed aquae nomine inuisibile dei donum sanctum spiritum commendabat dicens: si quis sitit, ueniat et bibat, sicut euidenter euangelista testatur adiungens: hoc autem dicebat de spiritu quem accepturi erant credentes in eum; spiritus enim nondum erat datus, quia Iesus nondum fuerat clarificatus. et utique, quantum ad sacramentum attinet lauacri uisibilis, antequam esset resurgendo clarificatus, iam baptizauerat plures quam Iohannes, sicut ipsum loquitur euangelium. unde dicit discipulis suis: Iohannes quidem baptizauit aqua, uos autemspiritu sancto baptizabimini quem et accepturi estis non post multos dies hos usque ad pentecosten. hic sanctus spiritus ueniens in eos tale signum primitus dedit, ut, qui eum acceperant, linguis omnium gentium loquerentur, quia portendebat ecclesiam per",
          "candidate_score": 0.630307,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_28_30",
          "bdc_text": "wurde filicht so vil bereyten , das man hernach mit frucht zamen kummen und mitt einandren handlen moͤchte . Dann so man einandren noch der zyt nitt baß verstan kan oder wil , ist zuͦ besorgen , man wurde mitt wenig frucht zamen kummen . Dann soͤllte man unverglichen von einandern faren , wurde vil grosses geschreys und ergernus gebaͤren , alls v. f. g .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_649",
          "psc_text": "frumentum esse nec aream dominicam propter paleae commixtionem deserere, pisces boni esse nec propter commixtionem malorum disruptis retibus foras ire, uasa esse misericordiae in honore facta atque mundata nec propter uasa perditionis et contumeliae de domo magna fugere. nulla enim causa in utrorumque temporali congregatione atque permixtione laudabiliter tolerantur mali, nisi ne damnabiliter deserantur boni. quod cum et uos in uestris tam multis et tam manifestis malis eadem necessitate faciatis, potes facile, si uelis, aduertere, quod non nisi animositate sacrilega uos a christianis tot ac tantis gentibus separatis. § 34 Itaque non solum OptatasOptatus in illa Gildoniana societate notissimus, sed quilibet obscurus apud uos te sciente 4 Cypr. De lapsis c. 6 8 cf. Cypr. epist. 55, 27 et De bapt. IIII 4, 6 11 cf. I Cor. 11, 29 15 cf. Matth. 3, 12 16 cf. Matth. 13, 47—48 17 cf. II Tim. 2, 20-21 1 non] non in",
          "candidate_score": 0.625755,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_741",
          "psc_text": "narratio? in qua refellenda operam non consumerem, nec si non haberem in causa Maximianensium tam facile sine ulla ambage conpendium. sacrae sunt litterae: deus deorum dominus locutus est et uocauit terram a solis ortu usque ad occasum: ex Sion species decoris eius. huic prophetico testimonio concinit euangelium, ubi de se ipso idem dominus dicit: oportebat Christum . pati et resurgere a mortuis tertia die, etpraedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab 14 cf. epist. Cresc. et III 67, 77 sq. 19 Ps. 49, 1-2 23 Luc. 24, 46-47 1 plurimum WXmlYmlE plurimorum Ym2 diabalo W 3 dam dile euan. W sociata sine scrips-i societas uel WXmlYml sociata (societa Xm2) uel cet. v 4 tiis euan. W 6 ad] ab W haec om. WYRv 7 si] sic W 8 permitti Wml 9 inpares] in partes W 10 nobis WXmlYml racis] add. certe Ym2Bv 11 catholicorum",
          "candidate_score": 0.619929,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_28",
          "bdc_text": "wurde filicht so vil bereyten , das man hernach mit frucht zamen kummen und mitt einandren handlen moͤchte .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_250",
          "psc_text": "inter eadem frumenta horreo destinata deputantur; qui autem uel scientes contra ueritatem in eis recipiendis contentiose dimicant uel prauis atque peruersis moribus uiuunt, in zizaniis et palea flammis debita tolerantur. propter eos tamen ecclesiam, quae per totum orbem terrarum copiosis successibus dilatatur — hoc est frumenta dominica, quae usque ad messem pariter crescunt uel usque ad uenti. lationem pariter triturantur —, non esse deserendam imperat deus, testis est Cyprianus. ac per hoc si in communione sacramentorum mali maculant bonos, quando temporibus Cypriani uel ante Cyprianum sine baptismo, sicut putatis, haeretici suscipiebantur, ecclesiam perisse dicite et uos unde nati fneritisfueritis ostendite. si autem, quod ueritas etiam per Cyprianum docet, cum pro ecclesiae pace etiam cognita zizania tolerantur, 1 fallimine Wm2 5 toto Yml 7 uenientis Yml 9 illic] illis Ym2R 11 baptimam W 12 meritum tamen ipsius Ym2R 13 nee] ne YmlR ecclesia WYml 14 separentur R 16 pacifici YRv uiunt",
          "candidate_score": 0.617484,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_6",
          "bdc_text": "Die farend fuͤr mitt gar ungeschickten reden , koͤnnend anders nuͤt dann die schwermer schaͤllten .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_3",
          "psc_text": "non sit 'ex multa eloquentia', sed 'ei mnltiloquiomultiloquio'. multiloquium autem est superflua locutio, uitium scilicet loquendi amore contractum. plenimqueplerumque autem loqui amant etiam qui nesciunt, quid loquantur uel quomodo loquantur siue ad sanitatem sententiarum siue ad ipsum qui per artem grammaticam discitur integrum sonum ordinemque uerborum. eloquentia uero facultas dicendi est congruenter explicans quae sentimus, qua tunc utendum est cum recta sentimus. hoc modo ea non usi sunt haeretici. nam utique si recta sensissent, non solum nihil mali, uerum et boni aliquid esset quod eloquenter explicare potuissent. frustra igitur istorum exemplorum commemoratione accusasti eloquentiam. neque enim propterea pro patria non est miles armandus, quia contra patriam nonnulli arma sumpserunt, aut ideo uti non debent boni et docti medici ferramentis medicinalibus ad salutem, quia his ad perniciem etiam indocti pessimique abutuntur. quis enim nescit, sicuti est (medicina utilis uel inutilis), ut fuerint (utilia uel inutil)ia quae quaeruntur, ita eloquentiam, hoc est",
          "candidate_score": 0.610918,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_6",
          "bdc_text": "Die farend fuͤr mitt gar ungeschickten reden , koͤnnend anders nuͤt dann die schwermer schaͤllten .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_4",
          "psc_text": "est miles armandus, quia contra patriam nonnulli arma sumpserunt, aut ideo uti non debent boni et docti medici ferramentis medicinalibus ad salutem, quia his ad perniciem etiam indocti pessimique abutuntur. quis enim nescit, sicuti est (medicina utilis uel inutilis), ut fuerint (utilia uel inutil)ia quae quaeruntur, ita eloquentiam, hoc est peritiam facultatemque dicendi, sic esse utilem uel inutilem, ut fuerint utilia uel inutilia quae dicuntur? quod nec te arbitror ignorare. § 3 Sed, credo, cum me uideres a nonnullis putari eloquentem, ut a me lectoris auditorisue studium deterreres, accusandam existimasti eloquentiam, ut iam quid dicerem non adtenderet, quisquis abs te perterritus tamquam eloquenter me 4 epist. Cresc. et Prou. 10, 19 def. X 1 sursus Wml 3 eum WYmlRZ 9 sentiarum WmlYml 10 per Wm3, om. eet. v arte grammatica YmHv diacit Z 13 non ea Z 21 medicina-inutilis suppleui ut] aut WmlYRZv 22 <utilia uel inutil)ia scripsi ea cadd.",
          "candidate_score": 0.603746,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_6",
          "bdc_text": "Die farend fuͤr mitt gar ungeschickten reden , koͤnnend anders nuͤt dann die schwermer schaͤllten .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_6",
          "psc_text": "— quae utinam mihi ad explicanda ea quae sentio pro desiderio prouenisset! —, sed quaedam sophistica et maligna professio, quae sibi proponit non ex animo, sed ex contentione uel commodo pro omnibus et contra omnia dicere. de hac ait sancta scriptura: qui sophistice loquitur odibilis est; ab hac mihi uidetur Paulus apostolus iuuentutem Timothei prohibere, ubi ait: noli uerbis contendere; ad nihil enim utile est nisi ad subuersionem audientium. et ne a facultate recte dicendi eum prohibuisse putaretur, continuo subiecit: satis age te ipsum probabilem operarium exhibere deo non erubescentem, uerbum ueritatis recte tractantem. nimirum itaque tibi haec animi subrepsit affectio, quod contradicendi studio, non quo ita sentires, sed quo a nobis intentionem discere uolentis auerteres, perhibuisti nos eloquentes et uituperasti eloquentiam. nam quomodo te hoc ex animo fecisse credam, cum sciam, quemadmodum praedicare soleatis eloquentiam Donati, Parmeniani aliorumque uestrorum? qua quid esset utilius, si tam largo flumine pro pace",
          "candidate_score": 0.600164,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_3",
          "bdc_text": "Hab mich ouch in minem letsten schryben , da gar unbescheyden wider uns gehandlet , aller lieb und früntschafft vernemmen lassen .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_812",
          "psc_text": "tribus peragerem, quod uniuersa responsio flagitabat. sed cum uiderem de sola Maximianensium causa, quos suos scismaticos damnauerunt et eorum aliquos rursus in suis honoribus receperunt baptismumque ab eis extra suam communionem datum non repetiuerunt, responderi posse ad cuncta, quae scripsit, etiam quartum librum addidi, in quo id ipsum, quantum potui, diligenter atque euidenter ostendi. hos autem quattuor libros quando scripsi, iam contra Donatistas dederatimperator leges Honorius imperator. § 2 Hoc opus sic incipit: Quando ad te, Cresconi, mea scripta peruenirc possent, ignorans.",
          "candidate_score": 0.597717,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_8",
          "bdc_text": "Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa019.opp-lat1_window_487",
          "psc_text": "20 abraam X issaac W 21 apocalipsi WY demonstretur v 22 poterat v gentes W 23 presuras W 24 iidem v, item Nn. 27 25 pro alterum1 alteri 00.. Wml in conparatione malorum falsorumque itidem pauci sunt. sic multa grana, quibus horrea magna conplentur, pauca dicimus in comparatione palearum, sic etiam — ut de ipso dei testamento dicam, quod factum est ad Abraham de semine eius, quod est Christus — multas stellas, quas numerare non possumus, e quibus tam grande caelum undique circumfulget, paucas dicimus in comparatione harenae maris. forte stellae significauerint spiritales christianos, maris autem harena carnales, per quos et ez quibus etiam haereses et schismata fiunt, utroque tamen genere plenus est mundus, quia idem dominus dicit: ager est hic mundus et tu ipse tibi ueritate extorquente dixisti: in nomen Christi totus cotidkcotidie uertitur mundus. per totum igitur agrum, hoc est per totum mundum frumenta, per totum zizania, quia",
          "candidate_score": 0.573432,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 6,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1",
      "max_score": 0.702633,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_938",
          "psc_text": "p his Bl commemorabit BRIT 20 quod om. Bl dixerat RTD ordine suo posuit non commemorauerat superius; utrumque autem coniunctum hanc sententiam facit, quae et illorum est. Iohannes autem de corpore et sanguine domini hoc loco nihil dixit, sed plane alibi multo uberius hinc dominum locutum esse testatur. nunc uero cum dominum a cena surrexisse et pedes discipulorum lauisse commemorasset reddita etiam ratione, cur eis hoc fecerit, in qua dominus adhuc clause significauerat per testimonium scripturae ab eo se tradi qui manducaret eius panem, uenit ad hunc locum, quem tres ceteri pariter insinuant: cum haec dixisset, inquit, Iesus, turbatus est spiritu et protestatus est et dixit: amen, amen dico uobis, quia unus ex uobis tradet me. aspiciebant ergo, sicut idem ipse Iohannes subnectit, ad inuicem discipuli haesitantes, de quo diceret. et contristati, sicut Mattheus et Marcus dicunt. coeperunt ei singillatim dicere: numquid ego? at ipse respondens ait, sicut Mattheus sequitur,",
          "candidate_score": 0.702633,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1298",
          "psc_text": "non ueritate fallente, sed ipsis ueritatem percipere non ualentibus et aliud quam res est opinantibus, ne quisquam se Christum agnouisse arbitretur, si eius corporis particeps non est, id est ecclesiae, cuius unitatem in sacramento panis commendat apostolus dicens: unus panis, unamunum corpus multi sumus, ut, cum eis benedictum panem porrigeret, aperirentur oculi eorum et agnoscerent eum, aperirentur utique ad eius cognitionem remoto scilicet inpedimento. quo tenebantur, ne agnoscerent. neque enim clausis oculis ambulabant; sed inerat aliquid quo non sinerentur agnoscere quod uidebant, quod scilicet et caligo et aliquis umor efficere solet. non quia dominus non poterat transformare carnem suam, ut alia re uera esset effigies, non quam solebant illi contueri, quando quidem et ante passionem suam transformatus est in monte, ut facies eius claresceret sicut sol — quale uult enim corpus de qualicumque corpore uerum de uero facit qui de aqua uera uinum uerum fecit —, sed non ita fecerat,",
          "candidate_score": 0.698563,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_938",
          "psc_text": "p his Bl commemorabit BRIT 20 quod om. Bl dixerat RTD ordine suo posuit non commemorauerat superius; utrumque autem coniunctum hanc sententiam facit, quae et illorum est. Iohannes autem de corpore et sanguine domini hoc loco nihil dixit, sed plane alibi multo uberius hinc dominum locutum esse testatur. nunc uero cum dominum a cena surrexisse et pedes discipulorum lauisse commemorasset reddita etiam ratione, cur eis hoc fecerit, in qua dominus adhuc clause significauerat per testimonium scripturae ab eo se tradi qui manducaret eius panem, uenit ad hunc locum, quem tres ceteri pariter insinuant: cum haec dixisset, inquit, Iesus, turbatus est spiritu et protestatus est et dixit: amen, amen dico uobis, quia unus ex uobis tradet me. aspiciebant ergo, sicut idem ipse Iohannes subnectit, ad inuicem discipuli haesitantes, de quo diceret. et contristati, sicut Mattheus et Marcus dicunt. coeperunt ei singillatim dicere: numquid ego? at ipse respondens ait, sicut Mattheus sequitur,",
          "candidate_score": 0.692276,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1298",
          "psc_text": "non ueritate fallente, sed ipsis ueritatem percipere non ualentibus et aliud quam res est opinantibus, ne quisquam se Christum agnouisse arbitretur, si eius corporis particeps non est, id est ecclesiae, cuius unitatem in sacramento panis commendat apostolus dicens: unus panis, unamunum corpus multi sumus, ut, cum eis benedictum panem porrigeret, aperirentur oculi eorum et agnoscerent eum, aperirentur utique ad eius cognitionem remoto scilicet inpedimento. quo tenebantur, ne agnoscerent. neque enim clausis oculis ambulabant; sed inerat aliquid quo non sinerentur agnoscere quod uidebant, quod scilicet et caligo et aliquis umor efficere solet. non quia dominus non poterat transformare carnem suam, ut alia re uera esset effigies, non quam solebant illi contueri, quando quidem et ante passionem suam transformatus est in monte, ut facies eius claresceret sicut sol — quale uult enim corpus de qualicumque corpore uerum de uero facit qui de aqua uera uinum uerum fecit —, sed non ita fecerat,",
          "candidate_score": 0.690886,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1298",
          "psc_text": "non ueritate fallente, sed ipsis ueritatem percipere non ualentibus et aliud quam res est opinantibus, ne quisquam se Christum agnouisse arbitretur, si eius corporis particeps non est, id est ecclesiae, cuius unitatem in sacramento panis commendat apostolus dicens: unus panis, unamunum corpus multi sumus, ut, cum eis benedictum panem porrigeret, aperirentur oculi eorum et agnoscerent eum, aperirentur utique ad eius cognitionem remoto scilicet inpedimento. quo tenebantur, ne agnoscerent. neque enim clausis oculis ambulabant; sed inerat aliquid quo non sinerentur agnoscere quod uidebant, quod scilicet et caligo et aliquis umor efficere solet. non quia dominus non poterat transformare carnem suam, ut alia re uera esset effigies, non quam solebant illi contueri, quando quidem et ante passionem suam transformatus est in monte, ut facies eius claresceret sicut sol — quale uult enim corpus de qualicumque corpore uerum de uero facit qui de aqua uera uinum uerum fecit —, sed non ita fecerat,",
          "candidate_score": 0.67708,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_0_2",
          "bdc_text": "An graff Joͤrgen zuͦ Wirtemberg 22 . novembris 1556 . Belangend den span des nachtmals unsers herren Jesu Christi haͤtte vormals nie mangel gehept und noch nitt unsern halb , alles , das moęglich , zuͦ thuͦn , doch nitt , das dem wort des herren zuͦ wider were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1248",
          "psc_text": "tunc dominus resurrexit; erunt ergo duae noctes et duo dies et una nox, etiamsi tota posset intellegi, nec ostenderemus, quod illud diluculum pars eius extrema sit; quapropter nec adnumeratis illis sex horis, quarum tribus sol contenebratus est et tribus eluxit, constabit ratio trium dierum et trium noctium. restat ergo. ut illo scripturarum usitatissimo loquendi modo, quo a parte totum intellegitur, inueniamus extremum diem tempus parasceues, quo crucifixus et sepultus est dominus, et ex ipsa extrema parte totum diem cum sua nocte, qui iam peractus fuerat, accipiamus, medium uero, id est sabbati diem, non a parte, 1 computentur r gael 2 occurrerit B 3 nisi] add. ad AlElL g a e l, add. ut E1 i est om. Bl, est ut AL gel 4 eum] eos AiEIL a 6 aperte BlOl (sic infra) 7 iubat BR 8 scripturarum om. BlRl 10 usque Bl CPY FONQ, add. ad cet., edd. 14 conputaberant",
          "candidate_score": 0.672141,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23_25",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_943",
          "psc_text": "Iohannes quaedam praetermisit quae illi dixerunt. cum ergo post traditum calicem dixisset dominus quod a Luca positum est: uerum tamen ecce manus tradentis me mecum est in mensa, et cetera, coniungitur illud secundum Iohannem: erat ergo recumbens unus ex discipulis eius in sinu Iesu, quem diligebat Iesus: innuit ergo huic Simon Petrus et dicit ei: quis est de quo dicit? itaque cum recubuisset ille supra pectus Iesu, dicit ei: domine, quis est? urespondit Iesus: ille cui ego intinctum panem porrexero. et cum intinxisset panem, dedit Iudae Simonis Scarioth. et post buccellam tunc introiuit in illum satanas. 6 cf. Mattb. 26, 26-28; cf. Marc. 14, 22—24; cf. Luc. 22, 17-20 9 Luc. 22, 21 et 22 18 *Ioh. 13, 23-27 2 hoc Bl 3 potens Bl tamquam] add. dixerit: tu dixisti rael 4 dici sic r ael respondere ClP AXEL 9 prosequitur R2 N* edd. praeter m 10 tradentes C'P me",
          "candidate_score": 0.651836,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_2",
          "bdc_text": "Belangend den span des nachtmals unsers herren Jesu Christi haͤtte vormals nie mangel gehept und noch nitt unsern halb , alles , das moęglich , zuͦ thuͦn , doch nitt , das dem wort des herren zuͦ wider were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_1248",
          "psc_text": "tunc dominus resurrexit; erunt ergo duae noctes et duo dies et una nox, etiamsi tota posset intellegi, nec ostenderemus, quod illud diluculum pars eius extrema sit; quapropter nec adnumeratis illis sex horis, quarum tribus sol contenebratus est et tribus eluxit, constabit ratio trium dierum et trium noctium. restat ergo. ut illo scripturarum usitatissimo loquendi modo, quo a parte totum intellegitur, inueniamus extremum diem tempus parasceues, quo crucifixus et sepultus est dominus, et ex ipsa extrema parte totum diem cum sua nocte, qui iam peractus fuerat, accipiamus, medium uero, id est sabbati diem, non a parte, 1 computentur r gael 2 occurrerit B 3 nisi] add. ad AlElL g a e l, add. ut E1 i est om. Bl, est ut AL gel 4 eum] eos AiEIL a 6 aperte BlOl (sic infra) 7 iubat BR 8 scripturarum om. BlRl 10 usque Bl CPY FONQ, add. ad cet., edd. 14 conputaberant",
          "candidate_score": 0.649485,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_6_8",
          "bdc_text": "Die farend fuͤr mitt gar ungeschickten reden , koͤnnend anders nuͤt dann die schwermer schaͤllten . By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were . Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_442",
          "psc_text": "ad inluminandam declarandamque sententiam nihil quidem rerum, uerborum tamen aliquid addat, cui auctoritas narrandi concessa est, sinesiue rem bene tenens non adsequatur, quamuis id conetur, memoriter etiam uerba, quae audiuit, ad integrum enuntiare. quisquis autem dicit euangelistis certe per spiritus sancti potentiam id debuisse concedi, ut nec in genere uerborum nec in ordine nec in numero discreparent, non intellegit, quanto amplius euangelistarum excellit auctoritas, tanto magis per eos fuisse firmandam ceterorum hominum uera loquentium securitatem, ut pluribus eandem rem forte narrantibus nullo modo quisquam eorum de mendacio recte arguatur, si ab altero ita discrepauerit, ut possit etiam euangelistarum exemplo praecedente defendi. cum enim fas non sit euangelistarum aliquem mentitum fuisse uel existimare uel dicere, sic apparebit nec eum fuisse mentitum, cui recordanti tale aliquid acciderit, quale illis accidisse monstratur. et quanto magis ad mores optimos pertinet cauere mendacium, tanto magis tam eminenti 1 isdem Al 2 indita g, explicata praeI",
          "candidate_score": 0.648705,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_237",
          "psc_text": "MatthensMattheus Laeasque conseBtiantconsentiant. Ubi ei dictum est quod in Belxebal eicit demonia. quidquid ex ipsa occasione locutus est de blasphemia aduersu3 spiritum sanctum, et de duabus arboribus, utrum in nullo MatthensMattheus a daobusduobus aliis, maxime a Luca, dissentiat. Quod respondit petentibus signum de Iona propheta et de Nineuitis et de regina Austri et de spiritu inmundo, qui cum exierit ab homine redit et inuenit domum mundatam. quemadmodum Mattheus Lucae congrualcongruat Ubi ei nuntiata est mater et fratres eius, utrum a Marco et LocaLuca ordo ipse non discrepet. Quod ex nauicula turbis locutus est de illo cuius in seminando aliud cecidit in uia et cetera et de illo cui superseminata sunt zizania et de grano sinapis et de fermento, et quod in domo locutus ,1 XXXVI om. CP, itaque numeros deinceps uno ntinores exhtbent cai a aridam PF 2 digrediantur Q hi om. T1, hii BFH euangeliste tres r 4 XXXVI",
          "candidate_score": 0.637073,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa037.opp-lat1_window_943",
          "psc_text": "Iohannes quaedam praetermisit quae illi dixerunt. cum ergo post traditum calicem dixisset dominus quod a Luca positum est: uerum tamen ecce manus tradentis me mecum est in mensa, et cetera, coniungitur illud secundum Iohannem: erat ergo recumbens unus ex discipulis eius in sinu Iesu, quem diligebat Iesus: innuit ergo huic Simon Petrus et dicit ei: quis est de quo dicit? itaque cum recubuisset ille supra pectus Iesu, dicit ei: domine, quis est? urespondit Iesus: ille cui ego intinctum panem porrexero. et cum intinxisset panem, dedit Iudae Simonis Scarioth. et post buccellam tunc introiuit in illum satanas. 6 cf. Mattb. 26, 26-28; cf. Marc. 14, 22—24; cf. Luc. 22, 17-20 9 Luc. 22, 21 et 22 18 *Ioh. 13, 23-27 2 hoc Bl 3 potens Bl tamquam] add. dixerit: tu dixisti rael 4 dici sic r ael respondere ClP AXEL 9 prosequitur R2 N* edd. praeter m 10 tradentes C'P me",
          "candidate_score": 0.636978,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 7,
      "cf_id": "cf012",
      "work_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1",
      "max_score": 0.701366,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1393",
          "psc_text": "quidem legit, sed optat legis mirabilia contueri. meminit esse sancta sabbata, sed in aeternorum sabbatorum requie esse desiderat. utitur quidem azymis panibus, sed fermentum eicere naturae ueteris festinat. immolat paschae ouem, sed adsistere ei, qui per Iohannem reuelatur, agno concupiscit. septimi anni legi satisfacit, sed ipse exactis septem milibus saeculi esse liber expostulat. iubelaei quinquagesimi anni legem explet, sed pentecostadis remissionem ac renouationem obtinere festinat. scit ex praecepto dei secundum cxlestecaeleste exemplar et altarium a Moyse institutum et Aaron sacerdotali habitu ornatuque uestitum, sed principis sacerdotum, in cuius exemplum haec fiebant, interesse ministeriis properat. induci quoque in terram sanctam, terram fluentem lacte et melle, iam totius huius orbis peregrinus orat. uniuersa quidem ista IudseiIudaei corporaliter gerunt, sed hoc Paulus aliter intellegit 2 adnero V eius add. m. 2 V 8 obtunso RC facie ex facienda m. m. 2 V ad facie corr. m. 2 V audiemns atque cernemus E 4",
          "candidate_score": 0.701366,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_15_17",
          "bdc_text": "Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind . Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe . Wir sagend , das die wort ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1437",
          "psc_text": "ph 23 sermonis tui pl ipse sibi RCpE cf. Sabatier //, 325 adn. 24 pronuntio R qff = dicitur R. et propheta, ut essatesset dignus spiritu prophetiae, uias suas, id est peccati ante confessus est, ut post hanc pronuntiationem earum doctrinae iustificationum dei capax esset. quod utrumque absolateabsolute docetur. nam cum dicit: pronuntiaui, confessionem hanc prseteritipraeteriti temporis esse demonstrat; cum dicit: doce me, oratio est ex futuro, quia confitendum ante est de peccatis et exacta confessione discendum. § 5 Manens autem propheta in lege non ex his doceri se postulat, qusequae corporali tunc ministerio gerebantur, sed ex his, quae per speciem praesentium futuri erant sacramenta conplexa. niamuiam iustificationum tuarum fac ut intellegam, et exercebor in mirabilibus tuis. sermo praesens discreuisse cognoscitur iustificationes a uia earum. et quantum re ipsa intellegitur, omne quidem, ad quod per uiam tenditur, non idem est, quod et uia ipsa, qua pergitur. quaerenda igitur causa est,",
          "candidate_score": 0.683641,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_6_8",
          "bdc_text": "Die farend fuͤr mitt gar ungeschickten reden , koͤnnend anders nuͤt dann die schwermer schaͤllten . By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were . Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1855",
          "psc_text": "V ex animo V. § 2 Sequitur deinde: declaratio sermonum tuorum inluminat et intellectum dat paruulis. et hic quoque sermo forte uidetur a naturae nostrae consuetudine esse diaersusdiuersus. cum enim ante intellegendum sit et sic lumine intellegentiseintellegentiae utendum, quia noctem ignorantiae intellegentiae adeptae lumen apellat, propheta tamen dicit declarationem uerborum dei prius inluminare et post inluminationem intellegentiam praestare. sed qusequae sint dei uerba, ante discendum est; et tunc inluminationis ac postea intellegentiae ratio praestanda est. uerba dei sunt, quaecumque prophetae locuti sunt. curocum enim Moyses uerbis suis populo HebrseoHebraeo legis obseruantiam nuntiauerit, tamen in libro eiusdem legis ita scriptum est: et dixit deus ad Moysen: dic filiis Israhel. usus igitur est his legislator uerbis, quibus ei ut uteretur praeceptum est. ergo uerba dei sunt, quae per officium licet humani oris audita sunt. sed et magnus ille propheta ipso iudicio domini nostri Iesu Christi bene locutus, cum dixisset: audi caelum, et",
          "candidate_score": 0.659759,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_7_9",
          "bdc_text": "By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were . Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 . artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1855",
          "psc_text": "V ex animo V. § 2 Sequitur deinde: declaratio sermonum tuorum inluminat et intellectum dat paruulis. et hic quoque sermo forte uidetur a naturae nostrae consuetudine esse diaersusdiuersus. cum enim ante intellegendum sit et sic lumine intellegentiseintellegentiae utendum, quia noctem ignorantiae intellegentiae adeptae lumen apellat, propheta tamen dicit declarationem uerborum dei prius inluminare et post inluminationem intellegentiam praestare. sed qusequae sint dei uerba, ante discendum est; et tunc inluminationis ac postea intellegentiae ratio praestanda est. uerba dei sunt, quaecumque prophetae locuti sunt. curocum enim Moyses uerbis suis populo HebrseoHebraeo legis obseruantiam nuntiauerit, tamen in libro eiusdem legis ita scriptum est: et dixit deus ad Moysen: dic filiis Israhel. usus igitur est his legislator uerbis, quibus ei ut uteretur praeceptum est. ergo uerba dei sunt, quae per officium licet humani oris audita sunt. sed et magnus ille propheta ipso iudicio domini nostri Iesu Christi bene locutus, cum dixisset: audi caelum, et",
          "candidate_score": 0.657665,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_6_8",
          "bdc_text": "Die farend fuͤr mitt gar ungeschickten reden , koͤnnend anders nuͤt dann die schwermer schaͤllten . By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were . Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2371",
          "psc_text": "V1. prophetarum et euangeliorum et apostolorum arcano caelesti libros consecratos plenae cognitionis scientia consequetur? § 2 In his igitur omnibus hserenshaerens ac detentus propheta ex interno cordis sui secreto secundum apostoli uocem et ipse proclamat dicens: de profundis clamaui ad te, domine. pone illum secundum apostolum in profundo diuitiarum dei inperscrutabilium et inuestigabilium demorantem, statue illum de profundo humanarum calamitatum aestu precantem secundum eam domini, quse in anteriore psalmo est, uocem: ueni in profundum maris, et tempestas demersit me, existima illum non labiis, sed secreto, ut iussum est, cordis orare: apta aut ignorationi aut passioni aut orationi uox ista dicentis est: de profundis clamaui ad te, domine, dum aut neseitnescit aut patitur aut precatur. et quia de profundis clamat, confidenter ait: domine exaudi uocem meam, fiant aures tuae intendentes in uocem orationis mesemeae. § 3 Sed quaerendum est, an idipsum sit exaudi uocem meam et fiant aures tuse intendentes in",
          "candidate_score": 0.657393,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_7_9",
          "bdc_text": "By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were . Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 . artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_87",
          "psc_text": "quasi uero non occupanda in res suas naturae nostrae necessitas possit sine interpellatione temporis semper orare. meditatio itaque legis non solum in uerbis legendi est, sed in operis religione; neque ut libros tantum et scripturas recenseamus, sed ut ea, quae scripturis ac libris continentur, gestis rebusque meditemur, et diurna nocturnaque opera legem semper exerceant, ut illud apostoli est: omnia quaecumque facietis in gloriam dei, siue cum manducatis, siue cum bibitis, siue cum aliud agitis. per hoc enim efficitur, ut sine intermissione oremus, cum per opera deo placita et in gloriam eius semper exercitaLa sancti euiusquecuiusque uiri uita omnis oratio sit; ac sic secundum legem noctu dieque uiuendo uita ipsa nocturna legis erit et diurna meditatio. § 13 Sed consummata uiri huius beatitudine, qui impiorum consiliis et peccatorum uiis et pestilentiae cathedra se abstinens 8 I Thess. 5, 17. 15 I Cor. 10, 31. 3 infirmita = \"= tis R 6",
          "candidate_score": 0.656372,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_7_9",
          "bdc_text": "By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were . Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 . artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_576",
          "psc_text": "talis autem temporum ordo non nisi ex prophetica scientia distributus est, ut uespere et maneetmeridie nuntiet, quia secundum legem et obseruantiam legis a uespere dies caepta eadem ipsa usque ad meridiem deputatur, cum inchoationem diei non mane luslux reddita, sed uespere nox facta perficiat. narrat ergo et renuntiat ea, quae psalmo continentur, quod uocem eius audiet et in pace animam suam liberet — pacificauit enim omnia in caelo et in terra — et liberet ab adpropiantibus sibi. superior enim querella de proximis, cum etiam unianimus et dux et notus hffic ageret cum apostolis ceteris et ipse electus in apostolum. deus ergo, qui est ante ssecula, id est, per quem omnia sunt. quia ante omnia sit, exaadietexaudiet eum et humiliauit eos, cum indigni gloria aeternae resurrectionis effecti sint. e e 1 spιs ≡R praecatio V R ad deum PTE 2 me om. T ueaper corr. m. 2 V3 narrabo supr. scr.",
          "candidate_score": 0.656289,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_6_8",
          "bdc_text": "Die farend fuͤr mitt gar ungeschickten reden , koͤnnend anders nuͤt dann die schwermer schaͤllten . By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were . Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_319",
          "psc_text": "quia abundatura haec et multa istiusmodi in ipsis essent, dominus ad discipulos sic locutus est: amen dico nobisuobis, cum uenerit filius hominis, putatis inueniet fidem super terram? sciebat et uirginitatem et continentiam et ieiunia esse curanda, et quia heec non proficiunt ad sauctitatemsanctitatem, nisi expleantur in Christo, id est cum Christi ueritate consentiant, ad id, quod superius dixerat, prophetasubiecit: et loquitur ueritatem in corde suo, superiora illa inutilia demonstrans, nisi in confessionis ueritate suscepta sint. et in his quidem conscendentibus ad requiem montis domini gradus celsus est. in innocentia uidelicet et in operibus et in confessione: sed, licet prouecti per plura simus, adhuc tamen alia sunt reliqua. § 9 Solent enim plures gloriosam intellegentisBintellegentiae uerborum speciem prseferrepraeferre et uoluntatis ac iudicii decus etiam sermonum honestate mentiri, cum de deo bene sentiant et loquantur, uerbis autem ac sensui suo gestis atque operibus mentiantur. hi sunt, qui quae locuntur oderunt et his,",
          "candidate_score": 0.654521,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_7_9",
          "bdc_text": "By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were . Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 . artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3073",
          "psc_text": "G dispersionea RE cf. Georges Worif. 221 21 humiliat autem G humiliat quoque RE 24 usque RE quoque G. § 7 Ob quse nos, tamquam cunctantes et hsesitanteshaesitantes, propheta cohortatur ad laudem dicens: inchoate domino in confessione, psallite deo nostro in eitharacithara, qui operit caelum nubibus et parat terrseterrae pluuiam, qui producitin montibusfsenum, datiumentisescamipsorum et pullis coruorum inuocantibus eum. frequenter admonet propheticus sermo, ut eum uniuersitatis huius esse dominum credamus, quem omnis lex deum locuta est, qui se nuocuparinuncupari deum Israhel uoluerit: ut nunc in eodem psalmo, cum dixisset: aedificans Hierusalem et congregans dispersiones Israhel, et ad laudem eius cohortatus adiecit: qui operitcselum nubibus, qui parat terrae pluuiam, ut non alius atque alius legis latae et creationis istius deus posset intellegi. ita autem temperata doctrinae istius ratio est, ut ea creationis enumeratse et nomina commemorarentur et genera, quae, cum creatorem deum esse latae legis ostenderent, significationem tamen in se institutionis",
          "candidate_score": 0.651864,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23_25",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2413",
          "psc_text": "eius. audent Iudaei aduentum domini nostri, quoinquo corpore salutem humano generi reddidit, abnegantes hunc psalmum ad Dauid referre, ut in passione domini impii, ita et in prophetiseprophetiae scientia inperiti; legentes et non intellegentes, habentes et nescientes, uenerantes et non obcedientesoboedientes. qua enim religionis simulatione prophetarum libros uenerentorueherentur, multis cognitum est. contrectare legentes manu non audent. linteo substernunt, ad fidem sacramenti testes eos adhibent: et hoc eo proficit, ut maiore inreligiositatis crimine eorum, quibus tantus honos debetur, dicta aut contemnant aut dissimulent aut nesciant. hoc eo dictum est, quia, cum in prophetis longe postea, quam Dauid corpore excesserutexcesserat, scriptum habeant in 26 Hieremiaita: in illa die, dicit dominus, contribulabo 25 Hierem. XXX, 8 sq. 1 per spem VRPT quia per spem E apem futuri saeculi VR futuri saeculi spem IVV 2 consequentes RPT conaequentis V consequemnr E U ihm xjio V Explicit psalmus CXXX incipit psalmus CXXI (lie) V Finit psalmus",
          "candidate_score": 0.651791,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_19_21",
          "bdc_text": "das verneinend sy . Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_936",
          "psc_text": "R cf. Acad. p. 5j flectatur PTE caelestium in marg. add. m. 1 R. et omnis lingua confiteatur, quia dominus Iesus in gloria dei patris est. et haec non de diuinitatis suae dicta sunt potestate. illa enim, ut semper est dominans, ita et dominabitur semper: sed in aeternam gloriam eius adsumptse ex uirgine carnis natura transfertur. Iesus enim eius hominis, qui ex Maria natus est, nuncupatio est; et Iesu nomen, quod snpersuper omne nomen est, donatur. non enim hic, ut in ceteris, Iesu Christo, sed Iesu tantum. ei enim a cselestibuscaelestibus et terrestribus et infernis adorato et per omnem linguam in dei patris gloria esse confesso aeterni regni donatur arbitrium. sed ut in pluribus, nunc quoque latinitas nostra non satis proprie significationem dicti graeci elocuta est. quod enim nobiscum scribitur: quidominabitur in uirtutesuainaeternum, in graecis ita legitur: zm δεσπόξοντι ἐν rrj δυναστεία avrov TOV αἰω̃νος. quod nobiscum in aeternum, id",
          "candidate_score": 0.650124,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_9",
          "bdc_text": "artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2531",
          "psc_text": "in noctibus extollite manus uestras in sancta et benedicite dominum. agimus enim secundum apostolum sub principibus harum tenebrarum, et nox noanos saeculi detinet, quae per euangelicam prsedicationem iam proficit in lucem. nox enim iam proficit, sicut in die decenter ambulate. in hac igitur nocte ignorantia1. insidiarum, infirmitatum, concupiscentiarum, uitiorum elenandae manus sunt in sancta, non ad precandum et orandum tantum, sed et ad operandum. preces enim nudae non proficiunt eleuanda autem opera nostra sunt in dei sancta, id est in nudis uestiendis, in esurientibus cibandis, in sitientibus potandis, in adfiictisadflictis consolandis, in oppressis adiuuandis, in omnibus diligendis. haec enim nos in hac corporis nostri infirmitate saoctificantsanctificant, haec deo placita et sancta sunt. et hoc non ignorat ó Ps. XCI, 14. 90 Ephes. VI, 12, 29 Rom. XIII, 12 sq. ° 1 interiores stabunt g T interior stab -t ergo P interius ergo stabunt E 3 difisos T 6 florient PT",
          "candidate_score": 0.649772,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_27_29",
          "bdc_text": "Gott woͤllte die diener mins g[ nädigen] h[erren ] zuͦ Wirtemberg , ü [wer ] f[ürstlichen ] g[naden ] vettern , es were Brentz oder andere , wo nitt wyter , doch mitt früntlichen geschrifften an uns langen liessend ire gründ und gschrifftlich unser antwort guͤttlich vernaͤmind ; wurde filicht so vil bereyten , das man hernach mit frucht zamen kummen und mitt einandren handlen moͤchte . Dann so man einandren noch der zyt nitt baß verstan kan oder wil , ist zuͦ besorgen , man wurde mitt wenig frucht zamen kummen .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2364",
          "psc_text": "ut propheta precatus esse credatur. ex prophetali autem scientia hac locutus est, et cognitionis fuit sermo iste, non uoti: simul ut peccatoribus terror ingrueret inanitatem fructuum suorum arescentramarescentium cognituris. § 14 Porro autem uotorum suorum ostendit adfectum dicens: benedicamus uos in nomine domini. prompta benedictio est his, qui serebant aedificiorum fsenum, si serere incipiant, quod messoris manum et colligentis manipulos sinum repleat. aridis ergo operibus emortuos fructus suos in fsenofaeno aedificiorum propheta monstrauit benedictiones negando: notauota autem sua erga psenitentium salutem pro reditu bonae operationis ostendit benedictiones rursum, quas negauit, optando. seramus ergo utiliter et labores nostros in replendis manibus ac sinibus praeparemus, ut benedictionum dei participes simus in domino nostro Iesu Christo, qui est benedictus in saecula saeculorum. amen. PSALMUS CXXIX. De profundis clamaui ad te, domine: domine, exaudi uocem meam. § 1 Inter multa praeclara, qusequae ad Romanos apostolus scribit, cum de fide gentium et infidelitate ludseorumIudaeorum locutus",
          "candidate_score": 0.648772,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_7_9",
          "bdc_text": "By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were . Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 . artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1856",
          "psc_text": "et dixit deus ad Moysen: dic filiis Israhel. usus igitur est his legislator uerbis, quibus ei ut uteretur praeceptum est. ergo uerba dei sunt, quae per officium licet humani oris audita sunt. sed et magnus ille propheta ipso iudicio domini nostri Iesu Christi bene locutus, cum dixisset: audi caelum, et percipe auribus terra, ait: quoniam dominus locutus est, et post aliqua, quae querellis maximis increpabantur, dixit: os enim domini locutum est haec. haec ergo omnia dei uerba sunt. , § 3 Sed declaratio uerborum maxime necessaria est. sunt enim sub uelamine opinionis alterius praedicata, sunt secundum apostolum allegoruiuena, sunt conparatiuis significationibus amphibola. testis est dominus haec eadem per Esaiam ita dicta esse ludaeisIudaeis infidelibus exprobrans, dicens: audita audietis et non intellegetis. signata enim omnia 12 Exod. III, 14 cf. Levit. XI, 1. 17 Esai. I, 2 sq. 26 Matth. XIII, 14 cf. Esai. VI, 9. 2 paruolis V 4 cum",
          "candidate_score": 0.648449,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_10_12",
          "bdc_text": "Aber da setzend sy dann die Apology der Confession hinzuͦ , welche aber mäldet , der 10 . artickel sye vom keysser oder sinen anwaͤllten angenommen , da man aber wol weist , was dieselben annämmend , alls die uns und unsere kylchen ab dem selben rychstag lut des abschidts verdampt habend . Darzuͦ setzt dann die Apologia :",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2232",
          "psc_text": "facti sumus lsetanteslaetantes. lsetamurlaetamur enim de profundo ac miserabili csenocaeno ablutos nos fuisse et nouos ex omnibus uitseuitae anterioris uitiis constitisse. § 10 Et quia propheta futurae spei gaudia loquebatur, licet secundum scripturae consuetudinem tamquam de praeteritis gratularetur, tamen per consequentem precem non sui temporis res has esse declarat dicens : conuerte. domine, captiuitatem nostram. si fuit tamquam consolatus, cum auersa est captiuitas, quomodo nunc ut a se auertatur orat? sed in superioribus propheticae scientisescientiae fuit sermo futurorum gaudia tamquam de praeterito nuntiantis; nunc autem de auertendis communis oratio est, cui se propheta, tamquam et ipse sit captus, admisceat, tamquam adhuc in isdem se esse cognoscat. scriptum est enim: iustus in principio sermonis sui ipse sibi accusator est et rursum: confitere primum peccata tua, ut iustificeris, et: beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. scit quidem propheta se liberum; sed tamquam captus deo subditus est sinesiue per propriae confessionis disciplinam, quia, ubi",
          "candidate_score": 0.641718,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_27",
          "bdc_text": "Gott woͤllte die diener mins g[ nädigen] h[erren ] zuͦ Wirtemberg , ü [wer ] f[ürstlichen ] g[naden ] vettern , es were Brentz oder andere , wo nitt wyter , doch mitt früntlichen geschrifften an uns langen liessend ire gründ und gschrifftlich unser antwort guͤttlich vernaͤmind ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_128",
          "psc_text": "deus uerbum, homo nascitur. poscente rege PtolomaMPtolomaeo) septuaginta seniores libros VeteriVeteris* Testamenti ex hebra'is litteris in graecas transtulerunt. erat autem iam a Moyse antea institutum, in synagoga omni septuaginta esse doctores. nam idem Moyses, quamuis uerba Testamenti in litteras condidisset, tamen separatim quaedam ex occultis legis secretiora mysteria septuaginta senioribus, qui doctores deinceps manerent, intimauerat. cuius doctrinae etiam dominus in euangeliis meminit, dicens: super cathedram Moysi, inquit, sederunt. scribae et pharisiei: omnia ergo, quaecumque dixerint uobis, facite et seruate: secundum uero facta eorum nolite facere. doctrina ergo horum mansit in posterum, qua1. ab ipso scriptore legis accepta in hoc seniorum et numero et officio conseniataconseruata est. 20 Matth. XXIII, 2. 1 repromissio R E deuB E (θσ nou. Tesf. I at.) di V om. R 2 sicut primo et in psalmo scriptum est secundo (corr. m. 1) R sicut et in psalmo scribtum est T sicut in psalmo primo scriptum",
          "candidate_score": 0.638723,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_15",
          "bdc_text": "Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2678",
          "psc_text": "reliqua. § 1 Duplicem in confessione significationem esse, in plurimis locis demonstrauimus: aut peccati nostri, aut laudationis dei. 1 et ante omnib. om. P 2 retribuet R cf. p. 733,6 retribuit PTE id eat RE om. PT 5 etiam RPT et E 6 tuos RPb suos Te 8 enecandae R 9 quae quae R 10 inter est et prorumpentes gpatium l-j liti. uac. R 11 retorquaere R 12 uoluntate PTE uoluptate R 15 transferetur Re transfertur PTb 16 decedet R deoesserit PTE 17 comminuit P* 18 et «allidit R et allidit (&Uida P) ad petram PTE et uirtus, qua — allidit ad petram om. PT iustus?uirtus R 91 teberatreni T 22 ao ex hac R Finit pail. CXXXVI inoipit CXXXVII R Explicit pttlm CXXXVI incipit psalA CXXXVIIP Expl. de CXXXVI incip. de CXXXVfl T. et hoc ita esse, ex euangelicis dictis promptum est noscere. nam cum ait dominus: confiteor tibi,",
          "candidate_score": 0.638204,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_19_21",
          "bdc_text": "das verneinend sy . Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2062",
          "psc_text": "aut requies est, cuius angeli et nomine et natura uigilantes sunt; haechac enim terrenis sunt corporibus necessaria: sed quia secundum fidem nostram aut uigilantem aut dormientem dei auxilium nobiscum aut uigilabit aut dormiet, idcirco dominus frequenter et uigilans significatur et dormiens. quo exemplo illud in hoc eodem propheta dictum est: cum sancto sanctus eris et cum peruerso subuerteris. numquid deus non semper sanctus est, ut etiam 19 Ps. XVII, 26. 1 inuehimur GRT inuehamur ex inuehemur P tradet G tradit RPTE locum, qui sequitur, in mss. inde a PT et in editionibus ualde deprauatum, codd. G R aurilio restitui; vt totius rei planam imaginem depinifarn idemque breuitati consulam, h. 1. tota sententia ex nostris fontibvs exscribenda uidetur: eed cum ab eo per peccata discessimus et cum peccatoribus ipse non h∗∗∗∗∗ discessionem nostram ab eo consequitur abscessio eius a nobis G sed cum ab eo per peccata desciscimus et cum in",
          "candidate_score": 0.635746,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_9",
          "bdc_text": "artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2430",
          "psc_text": "604 24 domino locus RT don locus V dAo locutus P. . standum ergo erit nocte dieque sub ceelo, et numquam in requiem corpus iacebit; oculi autem semper uigiles laborabunt, et ne ipsis quidem palpebris coniuendi in dormitationem permittetur obductio. tempora uero, quae maxime in toto capite et corpore iniuriis uigilise et stationis obnoxia sunt, requiem non habebunt, homo istud de se iurare non sinitur; etiamsi maxime nolit, condicionem tamen uoti huius pro ipsa naturae suae necessitate uiolabit. uigilet Kcetlicet animus et corpus in statione contineat, tamen necesse est infirmitatis dominante natura et procidat et dormiat et requiescat inuitus. dehinc quem locum homo deo inueniet et inconprehensibilem infinitamque naturam quali tabernaculo continebit? cum de se ipse per prophetam deus locotuslocutus sit dicens : caelum mihi thronus est, terra autem scamellum pedum meorum: quam domum tedificabitis mihi aut quis locus requietionis mesemeae? omnia enim haec fecit manus mea, et mea sunt",
          "candidate_score": 0.634226,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_936",
          "psc_text": "R cf. Acad. p. 5j flectatur PTE caelestium in marg. add. m. 1 R. et omnis lingua confiteatur, quia dominus Iesus in gloria dei patris est. et haec non de diuinitatis suae dicta sunt potestate. illa enim, ut semper est dominans, ita et dominabitur semper: sed in aeternam gloriam eius adsumptse ex uirgine carnis natura transfertur. Iesus enim eius hominis, qui ex Maria natus est, nuncupatio est; et Iesu nomen, quod snpersuper omne nomen est, donatur. non enim hic, ut in ceteris, Iesu Christo, sed Iesu tantum. ei enim a cselestibuscaelestibus et terrestribus et infernis adorato et per omnem linguam in dei patris gloria esse confesso aeterni regni donatur arbitrium. sed ut in pluribus, nunc quoque latinitas nostra non satis proprie significationem dicti graeci elocuta est. quod enim nobiscum scribitur: quidominabitur in uirtutesuainaeternum, in graecis ita legitur: zm δεσπόξοντι ἐν rrj δυναστεία avrov TOV αἰω̃νος. quod nobiscum in aeternum, id",
          "candidate_score": 0.633628,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_9",
          "bdc_text": "artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2428",
          "psc_text": "meis dormitationem et requiem temporibus meis, donec inueniam locum domino, tabernaculum deo Iacob. bumanaehumanae nahira1 uota haec esse non possunt, et condicio sacramenti infirmitatem terrenae necessitatis excedit. adeundum tabernaculum domosdomus non est, strato lecti abstinendum est, somnus oculis et palpebris dormitatio et requies temporibus non danda est, donec cum inueniatur domino locus et tabernaculum deo JacobIacob. 2 Ioh. XVIII, 11. 8 Ioh. XIX, 30. 1 eo quo RTE meo quo V cL eo quo (cQ in ras.) P dedendum VRE danda PT 2 ait om. P 8 in theca VT in teca R supr. tcr. 1' in theoam E 5 patri uouisset RPTE pati (adJ. m. 2) uoluisset r 6 ostendet V deuotam VRE dediti P debita T 8 et supr. tcr. p om. 7' 9 oapud R 18 qua iurata sunt esse VRPT quia iurata sant haec esse E seques est P 14 ut add. m. 2 V 15",
          "candidate_score": 0.633388,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_15",
          "bdc_text": "Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2683",
          "psc_text": "fort. recte. iam pridem scientia ueniam confessionis amittit. confiteri enim id tamquam recens cognitamcognitum non potest, quod a se cum peccati cognitione sit gestum. desinendum ergo a peccatis est, postquam in confessione est cognitio peccati; et confitendum est, ut propheta docuit, corde toto, non ex parte, neque aliqua adhuc nobiscum cognitorum peccatorum operatione residente. quid enim, si quis de furto psenitenspaenitens iniquis et turpibus lucris pecuniam suam auxerit? non erit quidem fur, sed erit auamsauarus et raptor. aut si quis ex fornicatione desinens uino se nimio corrumpet? corpus quidem suum non polluet, sed animam contaminabit. et si quis a caedibus temperans maledicus esse persistet? manum quidem homicidam non habebit, gedsed linguam habebit. et quomodo quis ex toto corde poterit confiteri non exigua secum peccati parte residente? detersis itaque omnibus uitiis confessione opus est desinendi et orandum semper ad deum est, ut in cohibendis peccatis extinguendisqua incentiuis eorum pendula uoluntatis nostrae",
          "candidate_score": 0.63101,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_32",
          "bdc_text": "Was ich und andere guͦts by uns darzuͦ thuͦn könnend , sind wir geneigt und guͦtwillig .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2612",
          "psc_text": "propter quod persecntuspersecutus sum ecclesiam dei. gratia autem dei sum, quod sum. haec est illa iusti uiri uera confessio, quae iustitiam praesentem ex praeteritorum conscientia et confessione commendat. ad quam et alibi per prophetam monemur: confitere, inquit, peccata prior, ut iustificeris. ad hanc ergo confessionem in psalmo uocamur: quoniam deus bonus est, quoniam in saecula misericordia eius, confessionis nostrae hinc inpensiore maxime fide, quia, cui conStemurconfitemur, et bonus est et nescit misericors esse desinere. § 5 Gonfitemini deo deorum; quoniam in saecula misericordiaeius. utin euangeliis responsione domini ad Sadducseos docemur, non est deus mortuorum, sed uiuorum, per quem et dictum est: ego dixi. dii estis et filii excelsi omnes. non dignatur deus corruptibilium et mortuorum deus esse, sed eorum, qui in caelestem gloriam transformandi, exuti uetere homine terreno nouum eum, qui in caelis est, induerunt, qui conformes erunt corpori gloriae dei. et deos hos effici, licet et fidei eorum meritum",
          "candidate_score": 0.629519,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_15",
          "bdc_text": "Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_995",
          "psc_text": "tamen idipsum sub isdem uerbis significatum intellegere debeamus. inuenimus enim confessionem duplici ratione esse tractandam: esse unam confessorum peccatorum, ubi in deserto Iordanis confitebantur peccata sua; esse aliam laudationis dei, 1 profetiam adque V 2 remissio populorum V qui postea om. et remissorum peccatorum &̆ remissorum peccatorum P et remissio peccatorum (eras. in?) R 3 consequatur VPTE 4 eum ex eoru m. 2 V 6 in uia R inhabitantes ex habitantes P 6 relictoru V in cognitionem V 7 id seqtur V 8 dš RP di V 9 iudicas PTxe 10 in terram VRe cf. Sabatier 11, 130 in terra PTb diriffis T'e 11 ex tribus VR ud credentes R 13 exultent P 14 in terra T 15 et spe V directarum (ec in ras.) P rectarum V 17 hine nihil P 18 isdem RP hisdem VTct itenatus F1 20 icitur R 22 isdem R hisdem VT 23 esse tractandam",
          "candidate_score": 0.624523,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_15",
          "bdc_text": "Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2684",
          "psc_text": "temperans maledicus esse persistet? manum quidem homicidam non habebit, gedsed linguam habebit. et quomodo quis ex toto corde poterit confiteri non exigua secum peccati parte residente? detersis itaque omnibus uitiis confessione opus est desinendi et orandum semper ad deum est, ut in cohibendis peccatis extinguendisqua incentiuis eorum pendula uoluntatis nostrae studia confirmet. § 4 Ob quod iam confidens propheta per confessionem ac precem suam in portu se innocentiae conlocatum ait: confitebor tibi, domine, in toto corde meo: quoniam audisti uerba oris mei. duplex intellegentisB huius, ut superius iam diximus, sensus est. nam siue laudem deo confitetur, quia uerba oris eius audita sunt, siue per misericordiam dei, cum diu orasset, adiutus iam omnibus peccatis desinentibus confitetur. fidei nostrae utrumque conueniens, ut et dominum laudemus et confiteamur intellecta peccata. § 5 Dehincsequitur: et in conspectu angelorum psallam tibi. parum sibi existimat propheta esse, ut hominibus tantum praesentibus psallat, quia homines corporalium tantum",
          "candidate_score": 0.62383,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_28",
          "bdc_text": "wurde filicht so vil bereyten , das man hernach mit frucht zamen kummen und mitt einandren handlen moͤchte .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_3084",
          "psc_text": "uti possimus, amplectimur. hic enim ordo dictorum est: qui operit caelum nubibus et parat terrae pluuiam, qui producit in montibus faenumfanum, dat iumentis escam ipsorum et herbam seruitntiseruituti hominum et pullis coruorum inuocantibus eum. siue igitur per nubium pluuiam producto iumentis in montibus fsenofano, ut allegorica doctrina posset intellegi, hsec herba seruituti hominum praebetur, qui pecudea ignoratione deposita deum tandem rationabiliter conperissent; siue, quod absolutius intellegi potest, in herba fructus humanis cibis praestiti edocentur, quia omnes fructus per herbam con- - firmantur in messem: deo utrumque laudi est, infirmitati eum nostrae uel corporales in fructus cibos uel spiritalia in prophetis uitseuita pabula praebuisse. § 11 Sed id, quod sequitur, quomodo intellegi oportebit: et pullis coruorum inuocantibus eum? deum inuocare proprium hominis officium est, qui solus ex uniuersis animantibus particeps rationis effectus est. coruorum uero pulli deum quomodo inuocant? et cur pulli coruorum potius quam corui, quorum natura hebes, inproba, inprouida,",
          "candidate_score": 0.621156,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_25",
          "bdc_text": "Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2508",
          "psc_text": "idipsum nos sapere, amore eodem contineri, per unius sensus sententiam unanimes permanere, non per aemulationem separari, neque per inanis gloriae studium dissidere, non sua, sed aliorum unumquemque cogitare oportere, ut ea, quibus alienae uoluntates in concordia detinendae sint, cogitemoscogitemus. quod alio in loco admonet dicens: si possibile est, ex uobis ad omnes pacem habentes. ex nobis uult esse, ut, si possibile est, pnx ad omnes sit. uoluntas nostra omnium amicitiis dedita sit, si et ceterorum natura habeat pacis adfectum; dummodo non ex nobis causa aut interruptae aut non conseuuataeconseruatae pacis existat. hoc itaque populo dei congruit, sub uno patre fratres esse, sub uno spiritu unum esse, sub noa domo unianimes incedere, sub uno capite unius eorporiscorporis membra esse. non enim oculus aurem odit, nec nares os exsecrsDturexsecrantur, nec manus pcdempedem spernit. haec enim ut officiis mutuis sibi. ita et amore destricta sunt. hoc iucundum et bonum est, habitare fratres in",
          "candidate_score": 0.596132,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_25",
          "bdc_text": "Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_503",
          "psc_text": "solus patrem uidet, qui solus patrem scit, qui solus potest orare pernoctans — secundum euangelium enim dominus pernoctauit orans —, qui per speculum uerborum formam ipsam occultissimi sacramenti sub communibus uerbis, dum oraremus, ostendit. et qui orationem suam poposcit audiri, ut peculiare hocfiducise suae doceret esse, subiecit: inaurire uerba oris mei. et quisquam hoc humanae fiducitefiduciae esse existimabit, ut uerba oris sui uelit audiri? an illa, quibus motus animi nostri et inpetus pronuntiamus, tum cum de ira exardescimus, tum eumcum de odio obtrectamus, tum cum de dolore querimur, tum eumcum de adulatione blandimur, tum cum aut pro spe lucri aut de ueritatis pudore mentimur, aut de contumeliae offensione maledicimus ? et quis usquam uifce ita emendatae et patientis ad omnia fuit, ut his humanae demutationis uitiis non esset obnoiiusobnoxius? solus hoc potuit cum fiducia uelle, qui peccatum non fecit. in cuius ore dolus non fuit, qui flagellis dorsum prabuitpraebuit, maxillas",
          "candidate_score": 0.587382,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_8",
          "bdc_text": "Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_2557",
          "psc_text": "demonstrat PTE. § 10 Hi ergo sunt. qui uocantur, sed prae omnes deus noster est: non conparatione, qui inconparabilis precellitpraecellit, sed potestate prae ceteros est; et quomodo prseprae ceteros, mox ostendit dicens: omnia, quse uoluit, fecit in cselocaelo et in terra, in mari et in abyssis. soli deo congruit omnia facere, qurequae uelit. sola enim perfecta uirtus in nullo inpeditur, quominus, quod uelit, et faciat; et ei, ex quo omnia sunt, nihil difficultatis occurrit. inferioris ab eo naturanaturae est, ne totum, quod ueiit, efficiat. dum enim alii debet, quod est, caret omnipotentiae uirtute, quia in id ipsum, quod subsistit, habet alium auctorem. et qui non se sibi debet, non omnia potest, dum a potiore subsistit. sed uideamus, quid sit illud, quod omnipotentia dei secundum uoluntatem suam fecerit in cselocaelo et in terra, in mari et in abyssis. § 11 Et quidem magnum est, si contueamur indemutabilem caeli firmitatem, solem annuis",
          "candidate_score": 0.584341,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_8",
          "bdc_text": "Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0149b.stoa001.opp-lat1_window_1609",
          "psc_text": "et mari et aere, et quse singulis quibusque generibus naturisque permixta sunt. pulchra haec; sed quod tandem in oceano aut terra aut caelo aut aere bonum, quae in his creata sunt, eo, quod talia creata sunt, consequentur? in homine autem quidquid est, sibi proficit. et hoc unum in terris animal 1 Matth. V, 3 sq. 3 consulabuntur V 4 calumniantibus uos Rb calnmniantibue e fostea add. pE ac persequentibus uos 7 milia pE et sic infr. 8 in- deffinitae Rl 9 in mpr. scr. m.lR 10 a supr. scr. m. 3 R signifioat pE postea C add. amen in Christo pb in Cbristo amen. — Explicit littera nona incipit littera decima feliciter V Finit R Finit Teth inoip. Ioth lit. X. V Fifi litta YIIII incip Ioth*litta X. p 11 Ioth VR 12 pparauernnt p plasmauerunt Rb om. e 14 etsi ex et m. 2 V 15 qui a V",
          "candidate_score": 0.575039,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 8,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore",
      "max_score": 0.70091,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430",
          "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam",
          "candidate_score": 0.70091,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_430",
          "psc_text": "Panis ille quem videtis in altari, sanctificatus per verbum Dei, corpus est Christi. Calix ille, imo quod habet calix, sanctificatum per verbum Dei, sanguis est Christi. Per ista voluit Dominus Christus commendare corpus et sanguinem suum, quem pro nobis fudit in remissionem peccatorum. Si bene accepistis, vos estis quod accepistis. Apostolus enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus (I Cor. X, 17) . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam",
          "candidate_score": 0.677471,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1049",
          "psc_text": "sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum, satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consperguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scriptura sancta, Erat illis anima una, et cor unum in Deum (Act. IV, 32) : sic et de vino. Fratres, recolite unde fit vinum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitate confunditur. Ita et Dominus Christus nos significavit nos ad se pertinere voluit, mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. Conversi ad Dominum Deum Patrem omnipotentem, puro corde ei, quantum potest parvitas nostra, maximas atque veras gratias agamus; precantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo",
          "candidate_score": 0.675445,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20_22",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_1041",
          "psc_text": "Unde quid intelligimus, nisi eos futuros in Ecclesia resurrectionis aeternae, ubi schismata non erunt, ubi mors non timebitur, quia post resurrectionem futura est; eos ergo ibi futuros, et cum Domino victuros in aeternum, qui legem impleverint per gratiam Spiritus sancti et Dei donum, cujus festa celebramus? SERMO CCLXXI. In die Pentecostes, V. Dies nobis, fratres, gratus illuxit, quo sancta Ecclesia fidelium fulget aspectibus, fervet in cordibus. Celebramus quippe istum diem, quo Dominus Jesus Christus post resurrectionem ascensione glorificatus misit Spiritum sanctum. Sic enim Scriptum est in Evangelio, cum diceret: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat; qui credit in me, flumina fluent de ventre ejus aquae vivae: evangelista secutus exponit, et ait: Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant hi qui in eum fuerant credituri. Nondum enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus (Joan. VII, 37-39) . Restabat ergo ut clarificato Jesu, cum resurrexit a mortuis",
          "candidate_score": 0.670145,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_0_2",
          "bdc_text": "An graff Joͤrgen zuͦ Wirtemberg 22 . novembris 1556 . Belangend den span des nachtmals unsers herren Jesu Christi haͤtte vormals nie mangel gehept und noch nitt unsern halb , alles , das moęglich , zuͦ thuͦn , doch nitt , das dem wort des herren zuͦ wider were .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_89",
          "psc_text": "6). Nondum idonei sumus convivio Patris nostri, agnoscamus praesepe Domini nostri Jesu Christi. SERMO CXCV. In Natali Domini, XII. 1. Nativitas Christi duplex, utraque inenarrabilis. Filius Dei idemque filius hominis Dominus noster Jesus Christus, sine matre de Patre natus, creavit omnem diem; sine patre de matre natus, consecravit hunc diem; divina nativitate invisibilis, humana visibilis, utraque mirabilis. Proinde quod de illo propheta praedixit, Generationem ejus quis enarrabit (Isai. LIII, 8)? de qua potius dictum sit, judicare difficile est; utrum de illa ubi nunquam non natus coaeternum habet Patrem, an de ista ubi aliquando natus, in qua fieret, jam fecerat matrem: utrum de illa ubi semper natus est, qui semper erat; quis enim enarrabit quomodo natum sit lumen de lumine, et unum lumen utrumque sit? quomodo natus sit Deus de Deo, nec deorum numerus creverit? quomodo velut de re transacta dicatur quod natus est, cum tempus in illa nativitate nec transierit,",
          "candidate_score": 0.659253,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ;",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_387",
          "psc_text": "dicimus Pascha venturum. Sic intelligi arbitror quod in Psalmo scriptum est: Cogitatio hominis confitebitur tibi, et reliquiae cogitationis diem solemnem celebrabunt tibi (Psal. LXXV, 11) . Nisi enim quod de rebus temporaliter gestis dicitur cogitatio memoriae commendaret, nullas post tempus reliquias inveniret. Ideo cogitatio hominis intuens veritatem Domino confitetur: reliquiae vero cogitationis quae sunt in memoria, notis temporibus non cessant celebrare solemnia, ne ingrata cogitatio judicetur. Ad hoc pertinet noctis hujus tam praeclara solemnitas, ubi vigilando tanquam resurrectionem Domini per cogitationis reliquias operemur, quam semel factam cogitando verius confitemur. Quos ergo fecit doctos praedicata veritas, absit ut faciat irreligiosos deserta solemnitas. Haec istam noctem per totum mundum fecit illustrem. Haec demonstrat Christianorum agmina populorum, haec confundit tenebras Judaeorum, haec evertit idola Paganorum. SERMO CCXXI. In Vigiliis Paschae, III. Quod in Genesi dies a luce, nunc a nocte computentur. Dicendum est cur tanta celebritate hodierna potissimum nocte vigilemus. Quod die tertio",
          "candidate_score": 0.646277,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ;",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_388",
          "psc_text": "solemnitas. Haec istam noctem per totum mundum fecit illustrem. Haec demonstrat Christianorum agmina populorum, haec confundit tenebras Judaeorum, haec evertit idola Paganorum. SERMO CCXXI. In Vigiliis Paschae, III. Quod in Genesi dies a luce, nunc a nocte computentur. Dicendum est cur tanta celebritate hodierna potissimum nocte vigilemus. Quod die tertio resurrexerit a mortuis Dominus Christus, nullus ambigit christianus. Hac autem nocte hoc factum esse, sanctum Evangelium contestatur. Totum enim diem a praecedente nocte computari non dubium est: non secundum dierum ordinem qui commemoratur in Genesi: quanquam et illic tenebrae praecesserunt. Nam tenebrae erant super abyssum, cum dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux. Sed quia illae tenebrae nondum erant nox, nondum enim praecesserat dies: divisit quippe Deus inter lucem et tenebras, et prius lucem vocavit diem, deinde tenebras noctem; et facta luce usque ad alterum mane commemoratus est dies unus (Gen. I, 3-5): manifestum est illos dies a luce",
          "candidate_score": 0.644761,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_2",
          "bdc_text": "Belangend den span des nachtmals unsers herren Jesu Christi haͤtte vormals nie mangel gehept und noch nitt unsern halb , alles , das moęglich , zuͦ thuͦn , doch nitt , das dem wort des herren zuͦ wider were .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_444",
          "psc_text": "CXVII, 24, Hic est dies quem fecit Dominus. Sicut Domino nostro cantavimus, ita illo adjuvante faciamus. Omnis enim dies a Domino factus est: non tamen sine causa de aliquo praecipue scriptum est, Hic est dies quem fecit Dominus. Legimus cum Deus conderet coelum et terram, quia dixit, Fiat lux; et facta est lux. Et vocavit Deus lucem, diem; et tenebras, noctem (Gen. I, 3, 5) . Sed est alius dies certus nobis et praecipue commendandus, de quo dicit Apostolus: Sicut in die honeste ambulemus. Dies iste vulgaris quotidianus, oriente sole et occidente perficitur. Est alius dies, quo fulget verbum Dei in cordibus fidelium, et pellit tenebras, non oculorum, sed morum malorum. Ipsum ergo agnoscamus, in ipso gaudeamus. Audiamus Apostolum dicentem, « Filii enim lucis sumus, et filii diei: non sumus noctis, neque tenebrarum (I Thess. V, 5). Sicut in die honeste ambulemus: non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus",
          "candidate_score": 0.642248,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_33",
          "bdc_text": "Bittend gott , das er gnad gäbe etc. [ Adresse fehlt. ]",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_186",
          "psc_text": "Deus. Nemo pauper in altero eleemosynae genere. Sed orationibus nostris, quibus ad Deum facilius volando perveniant, eleemosynis et jejuniis pennas pietatis addamus. Hinc autem intelligit animus christianus, quantum remotus esse debet a fraude alienae rei; quando sentit simile esse fraudi, si superflua sua non tribuerit indigenti. Dominus dicit: Date et dabitur vobis; dimittite et dimittetur vobis (Luc. VI, 37 et 38) . Haec duo genera eleemosynarum, tribuendi et ignoscendi, clementer et ferventer operemur; qui nobis a Domino ut bona tribuantur, et mala non retribuantur, oramus. Date, inquit, et dabitur vobis. Quid verius, quid justius; ut qui dare detrectat, se fraudet ipse, nec accipiat? Si impudenter agricola quaerit messem, ubi se novit non praemisisse semen; quanto impudentius quaerit Deum divitem dantem, qui hominem pauperem noluit exaudire poscentem? In paupere enim se pasci voluit, qui non esurit. Deum ergo nostrum egentem non spernamus in paupere, ut egentes satiemur in divite. Habemus egentes,",
          "candidate_score": 0.63935,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_19_21",
          "bdc_text": "das verneinend sy . Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-tempore_window_151",
          "psc_text": "quomodo prophetatus est Christus: ne forte, cum vidissent tanta manifestatione impleri prophetias, putarent easdem Scripturas a Christianis esse confictas, cum de Christo praedicta recitarentur, quae completa cernuntur. Proferuntur ergo codices a Judaeis, atque ita Deus demonstrat nobis in inimicis nostris; quos ideo non occidit, hoc est, de terris non penitus perdidit, ne obliviscerentur legis ipsius: quam propterea legendo, et quaedam ejus quamvis carnaliter observando, meminerunt, ut sibi sumant judicium, nobis praebeant testimonium. SERMO CCII. In Epiphania Domini, IV. CAPUT PRIMUM. 1. Epiphania, manifestatio Christi. Hodierni diei per universum mundum nota solemnitas quid nobis afferat festivitatis, quidve anniversaria repetitione commemoret, anniversario quoque sermone tempus admonet ut loquamur. Epiphania quippe graece, latine manifestatio dici potest. Hoc enim die Magi Dominum adorasse perhibentur; stella scilicet apparente commoniti, et praecedente perducti. Eo quippe die quo natus est, illi stellam in Oriente viderunt; et quem natum indicaverit, agnoverunt. Ex illo igitur die ad hunc diem",
          "candidate_score": 0.638964,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 9,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II",
      "max_score": 0.700622,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007",
          "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,",
          "candidate_score": 0.700622,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_1007",
          "psc_text": "Per panem in Scriptura sacra multa significantur: 1 o Christus; 2 o gratia; 3 o sacra doctrina; 4 o haereticorum praedicatio; 5 o subsidium vitae praesentis; 6 o jucunditas humanae delectationis.---Ac si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande libenterque satiabat. [Vet. XXV.] In Scriptura enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi (Joan. VI, 51) . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum, iste in excelsis habitabit: munimenta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est (Isai. XXXIII, 15) . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus,",
          "candidate_score": 0.690673,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_26_28",
          "bdc_text": "Dann soͤmlichs die bäpstler sterckt und erfroͤwt , mitthinzuͦ aber ouch vil frommer herzen verergeret . Gott woͤllte die diener mins g[ nädigen] h[erren ] zuͦ Wirtemberg , ü [wer ] f[ürstlichen ] g[naden ] vettern , es were Brentz oder andere , wo nitt wyter , doch mitt früntlichen geschrifften an uns langen liessend ire gründ und gschrifftlich unser antwort guͤttlich vernaͤmind ; wurde filicht so vil bereyten , das man hernach mit frucht zamen kummen und mitt einandren handlen moͤchte .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2107",
          "psc_text": "hostes pertuli, ipsos postmodum rectae fidei defensores feci. Sequitur: CAPUT V [Vet. IV]. IBID.---Aut confringet glebas vallium post te? 6. Qui prius fidei persecutores, postmodum praedicatores et assertores facti.---Solent excultae terrae superjacentes glebae jactata semina premere, et nascentia suffocare. Quibus glebis hoc loco illi signantur, qui per duritiam suam atque pestiferam vitam, nec ipsi semina verbi recipiunt, nec receptorum seminum fructus alios ferre permittunt. Sanctus enim quisque praedicator in mundum veniens, evangelizando pauperibus, quasi molles vallium terras araverat; sed quorumdam duritiam elatorum Ecclesia rumpere non valens, eos quasi superjectas labori suo glebas oppressa tolerabat. Multi enim perversae mentis ipsa terrenorum principum infidelitate confisi, surgentem Ecclesiam male vivendi pondere premebant, cum diu quos possent modo damnabilibus exemplis, modo minis, modo blandimentis destruerent, ne terra cordis auditorum ad spiritalis seminis fructum exculta perveniret. At cum omnipotens Deus hunc rhinocerotem loris suis subdidit, per eum illico glebarum duritiam fregit. Mox quippe terrenum principatum",
          "candidate_score": 0.658013,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_9_11",
          "bdc_text": "artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were . Aber da setzend sy dann die Apology der Confession hinzuͦ , welche aber mäldet , der 10 . artickel sye vom keysser oder sinen anwaͤllten angenommen , da man aber wol weist , was dieselben annämmend , alls die uns und unsere kylchen ab dem selben rychstag lut des abschidts verdampt habend .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_824",
          "psc_text": "esse proprium conspicit, quod ex parentis veteris imitatione descendit. Ubi apte subditur: Et celavi in sinu meo iniquitatem meam. [Vet. XIV, rec. X.] Scriptura etenim sacra plerumque sinum ponere pro mente consuevit, sicut voce Ecclesiae de persecutoribus nostris, qui nobis natura quidem conjuncti sunt, sed vita disjuncti, per Psalmistam dicitur: Redde vicinis nostris septuplum in sinu eorum (Psal. LXXVIII, 12) . Ac si aperte diceret: In mente sua recipiant hoc quod in nostris corporibus saevientes operantur, ut dum nos exterius ex parte puniunt, ipsi interius perfecte puniantur. Quia igitur sinus secretum mentis accipitur, in sinu iniquitatem celare est hanc in conscientiae latibulis occultare, nec per confessionem detegere, sed per defensionem velare. Quo contra Jacobus dicit: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini (Jac. V, 16) . Salomon quoque ait: Qui abscondit scelera sua, non dirigetur; qui autem confessus fuerit, et dereliquerit ea, misericordiam consequetur (Prov. XXVIII, 13)",
          "candidate_score": 0.656668,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_10_12",
          "bdc_text": "Aber da setzend sy dann die Apology der Confession hinzuͦ , welche aber mäldet , der 10 . artickel sye vom keysser oder sinen anwaͤllten angenommen , da man aber wol weist , was dieselben annämmend , alls die uns und unsere kylchen ab dem selben rychstag lut des abschidts verdampt habend . Darzuͦ setzt dann die Apologia :",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_824",
          "psc_text": "esse proprium conspicit, quod ex parentis veteris imitatione descendit. Ubi apte subditur: Et celavi in sinu meo iniquitatem meam. [Vet. XIV, rec. X.] Scriptura etenim sacra plerumque sinum ponere pro mente consuevit, sicut voce Ecclesiae de persecutoribus nostris, qui nobis natura quidem conjuncti sunt, sed vita disjuncti, per Psalmistam dicitur: Redde vicinis nostris septuplum in sinu eorum (Psal. LXXVIII, 12) . Ac si aperte diceret: In mente sua recipiant hoc quod in nostris corporibus saevientes operantur, ut dum nos exterius ex parte puniunt, ipsi interius perfecte puniantur. Quia igitur sinus secretum mentis accipitur, in sinu iniquitatem celare est hanc in conscientiae latibulis occultare, nec per confessionem detegere, sed per defensionem velare. Quo contra Jacobus dicit: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini (Jac. V, 16) . Salomon quoque ait: Qui abscondit scelera sua, non dirigetur; qui autem confessus fuerit, et dereliquerit ea, misericordiam consequetur (Prov. XXVIII, 13)",
          "candidate_score": 0.645742,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_18_20",
          "bdc_text": "\"Das ist min lyb\" figürlich syend ; das verneinend sy . Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ;",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_982",
          "psc_text": "contemplatione mentis sub quibusdam imaginibus solet. In diurna autem luce certius cernimus, in nocturna vero visione cunctanter videmus. Et quia sancti omnes quandiu in hac vita sunt divinae naturae secreta quasi sub quadam imaginatione conspiciunt, quia videlicet necdum sicut sunt ea manifestius contemplantur, bene Eliu, postquam dixit Deum nobis per somnium loqui, subdit: In visione nocturna. Nox quippe est vita praesens, in qua quandiu sumus, per hoc quod interna conspicimus, sub incerta imaginatione caligamus. Propheta namque ad videndum Dominum quadam se premi caligine sentiebat, dicens: Anima mea desideravit te in nocte (Isai. XXVI, 9) . Ac si diceret: In hac obscuritate vitae praesentis videre te appeto, sed adhuc infirmitatis nubilo circumscribor. David quoque hujus noctis caliginem vitans, claritatem veri luminis praestolatus ait: Mane astabo tibi, et videbo (Psal. V, 5) . Adhuc ergo in nocte minus se videre conspicit, qui ad videndum Deum futurum mane concupiscit. Quia vero, ut diximus,",
          "candidate_score": 0.637644,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_10_12",
          "bdc_text": "Aber da setzend sy dann die Apology der Confession hinzuͦ , welche aber mäldet , der 10 . artickel sye vom keysser oder sinen anwaͤllten angenommen , da man aber wol weist , was dieselben annämmend , alls die uns und unsere kylchen ab dem selben rychstag lut des abschidts verdampt habend . Darzuͦ setzt dann die Apologia :",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_821",
          "psc_text": "audierant: Eritis sicut dii (Ibid., 5) , quia Deo esse similes in divinitate nequiverunt, ad erroris sui cumulum Deum sibi facere similem in culpa conati sunt. Sic ergo reatum suum dum defendere moliuntur, addiderunt ut culpa eorum atrocior discussa fieret quam fuerat perpetrata. 31. Multi Adamum imitantur, velut arborum foliis peccatum abscondere cogitantem. Peccator e sepulcro exit per confessionem.---Unde nunc quoque humani generis rami ex hac adhuc radice amaritudinem trahunt, ut cum de vitio suo quisque arguitur, sub defensionum verba quasi sub quaedam se arborum folia abscondat, et velut ad quaedam excusationis suae opaca secreta faciem conditoris fugiat, dum non vult 713 cognosci quod fecit. In qua videlicet occultatione non se Domino, sed Dominum abscondit sibi. Agit quippe ne omnia videntem videat, non autem ne ipse videatur. Quo contra cuique peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri quod fecit; et",
          "candidate_score": 0.636583,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ;",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_982",
          "psc_text": "contemplatione mentis sub quibusdam imaginibus solet. In diurna autem luce certius cernimus, in nocturna vero visione cunctanter videmus. Et quia sancti omnes quandiu in hac vita sunt divinae naturae secreta quasi sub quadam imaginatione conspiciunt, quia videlicet necdum sicut sunt ea manifestius contemplantur, bene Eliu, postquam dixit Deum nobis per somnium loqui, subdit: In visione nocturna. Nox quippe est vita praesens, in qua quandiu sumus, per hoc quod interna conspicimus, sub incerta imaginatione caligamus. Propheta namque ad videndum Dominum quadam se premi caligine sentiebat, dicens: Anima mea desideravit te in nocte (Isai. XXVI, 9) . Ac si diceret: In hac obscuritate vitae praesentis videre te appeto, sed adhuc infirmitatis nubilo circumscribor. David quoque hujus noctis caliginem vitans, claritatem veri luminis praestolatus ait: Mane astabo tibi, et videbo (Psal. V, 5) . Adhuc ergo in nocte minus se videre conspicit, qui ad videndum Deum futurum mane concupiscit. Quia vero, ut diximus,",
          "candidate_score": 0.633662,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_24_26",
          "bdc_text": "Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte . Dann soͤmlichs die bäpstler sterckt und erfroͤwt , mitthinzuͦ aber ouch vil frommer herzen verergeret .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2313",
          "psc_text": "Cor. XIII, 12) . Et rursum: Ego me non arbitror comprehendisse (Philip. III, 13) . Sed quamvis aeterna valde minus quam sunt ipse conspiciat, quamvis ea se cognoscere perfecte non posse cognoscat, infirmis tamen auditoribus ea ipsa infundere praedicando non potest, quae videre saltem per speculum et imaginem potest. De semetipso quippe tanquam de alio loquitur, dicens: Audivit arcana verba, quae non licet homini loqui (II Cor. XII, 4) . Interna ergo quamvis minima et extrema videantur, fortibus tamen praedicatoribus summa sunt, infirmis vero auditoribus incapabilia. Unde et praedicatores sancti, cum auditores suos divinitatis verbum capere non posse conspiciunt, ad sola incarnationis dominicae verba descendunt. Unde bene hic, dum sublevata in arduis aquila longe videre dicitur, illico subinfertur: CAPUT LII [Rec. XXI]. VERS. 30.---Pulli ejus lambunt sanguinem. 104. Passionis Christi meditatione pasci debemus.---Ac si aperte diceretur: Ipsa quidem divinitatis contemplatione pascitur, sed quia auditores ejus divinitatis percipere arcana nequaquam possunt,",
          "candidate_score": 0.633235,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_32",
          "bdc_text": "Was ich und andere guͦts by uns darzuͦ thuͦn könnend , sind wir geneigt und guͦtwillig .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2580",
          "psc_text": "Bene itaque dicitur: Quis ante dedit mihi, ut reddam ei? Ac si aperte diceretur: Ad parcendum reprobis nulla ratione compellor, quia eis debitor ex sua actione non teneor. Idcirco enim nequaquam coelestis patriae praemia aeterna percipiunt, quia ea nunc dum promereri poterant, ex libero arbitrio contempserunt. Quod videlicet liberum arbitrium in bono formatur electis, cum eorum mens a terrenis desideriis gratia aspirante suspenditur. [Vet. XXVI.] 40. Bonum quod agimus et Dei est, et nostrum.---Bonum quippe quod agimus, et Dei est, et nostrum: Dei per praevenientem gratiam, nostrum per obsequentem liberam voluntatem. Si enim Dei non est, unde ei gratias in aeternum agimus? Rursum si nostrum non est, unde nobis retribui praemia speramus? Quia ergo non immerito gratias agimus, scimus quod ejus munere praevenimur; et rursum, quia non immerito retributionem quaerimus, scimus quod obsequente libero arbitrio bona elegimus quae ageremus. Sequitur: Omnia quae sub coelo sunt mea sunt. Omnibus liquet quod",
          "candidate_score": 0.631441,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_29",
          "bdc_text": "Dann so man einandren noch der zyt nitt baß verstan kan oder wil , ist zuͦ besorgen , man wurde mitt wenig frucht zamen kummen .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_880",
          "psc_text": "sanctus tot in hoc saeculo pignoribus obstrictus, inter occupationes innumeras liber ad studium praedicationis fuit. Qui fructus terrae nunquam sine pecunia comedit, quia nimirum subditis verbum bonae admonitionis reddidit, a quibus fructus corporeae servitutis accepit. Hoc namque debet omnipotenti Deo omnis qui praeest populo, hoc qui multis, hoc qui paucioribus praeest, ut sic debita ministeria a subditis exigat, quatenus ipse etiam quid semper admonitionis debeat sollicitus attendat. Omnes namque qui sub dispensatione conditoris vicario nobis ministerio jungimur sub uno ac vero Domino, quid nobis aliud 726 nisi invicem servi sumus? Cum igitur is qui subest servit ad obsequium, restat procul dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino communi exsultatione dominemur. [Vet. XXIV.] Sed sunt nonnulli qui in",
          "candidate_score": 0.63131,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_28_30",
          "bdc_text": "wurde filicht so vil bereyten , das man hernach mit frucht zamen kummen und mitt einandren handlen moͤchte . Dann so man einandren noch der zyt nitt baß verstan kan oder wil , ist zuͦ besorgen , man wurde mitt wenig frucht zamen kummen . Dann soͤllte man unverglichen von einandern faren , wurde vil grosses geschreys und ergernus gebaͤren , alls v. f. g .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_860",
          "psc_text": "ore subito unius flatu sermonis inflexus est, jam quidem per devotionem viridis, sed adhuc per infirmitatem tener. Plenum vero frumentum in spica inventus est quando persequentibus principibus resistebat, dicens: Obedire oportet magis Deo quam hominibus (Act. V, 29) . Plenum vero frumentum in tritura persecutionis tot verbera pertulit, et tamen nequaquam palearum more imminutus est, sed granum integrum mansit. Paulisper quippe in unaquaque anima, ut ita dicam, internae gratiae humor exuberat, ut herba in frugem crescat. Nemo ergo quemlibet proximum, cum adhuc herbam videt, de frumento desperet. Ad herbarum quippe foliis, quae huc illucque molliter defluunt, surgentia frugum grana solidantur. [Vet. XXI.] 47. Diversi profectuum gradus per Danielem expressi.---Bene autem Daniel propheta, loquente ad se Domino, dum positionem nobis sui corporis insinuare studuit, haec meritorum incrementa signavit. Ait enim: Audivi vocem verborum ejus, et audiens jacebam consternatus super faciem meam, vultusque meus haerebat terrae. Et ecce manus tetigit me, et",
          "candidate_score": 0.630091,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ;",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_981",
          "psc_text": "vocem Dei quasi per somnium audiunt, dum in meditatione mentis 750 a carnalibus motibus abstrahuntur. Hinc est quod sponsa in Canticis canticorum sponsi vocem quasi per somnium audierat, quae dicebat: Ego dormio, et cor meum vigilat (Cant. V, 2) . Ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacante mente vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus cor vigilat, quia dum exteriora quasi non sentio, interiora solerter apprehendo. 39. Nonnisi obscure et quasi visione nocturna, divina et interna contemplamur.---Bene ergo Eliu ait quia per somnium loquitur Deus, atque apte subdidit, In visione nocturna. Nocturna enim visio apparere contemplatione mentis sub quibusdam imaginibus solet. In diurna autem luce certius cernimus, in nocturna vero visione cunctanter videmus. Et quia sancti omnes quandiu in hac vita sunt divinae naturae secreta quasi sub quadam imaginatione conspiciunt, quia videlicet necdum sicut sunt ea manifestius contemplantur, bene Eliu, postquam dixit Deum nobis per",
          "candidate_score": 0.629775,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_18_20",
          "bdc_text": "\"Das ist min lyb\" figürlich syend ; das verneinend sy . Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ;",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_981",
          "psc_text": "vocem Dei quasi per somnium audiunt, dum in meditatione mentis 750 a carnalibus motibus abstrahuntur. Hinc est quod sponsa in Canticis canticorum sponsi vocem quasi per somnium audierat, quae dicebat: Ego dormio, et cor meum vigilat (Cant. V, 2) . Ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacante mente vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus cor vigilat, quia dum exteriora quasi non sentio, interiora solerter apprehendo. 39. Nonnisi obscure et quasi visione nocturna, divina et interna contemplamur.---Bene ergo Eliu ait quia per somnium loquitur Deus, atque apte subdidit, In visione nocturna. Nocturna enim visio apparere contemplatione mentis sub quibusdam imaginibus solet. In diurna autem luce certius cernimus, in nocturna vero visione cunctanter videmus. Et quia sancti omnes quandiu in hac vita sunt divinae naturae secreta quasi sub quadam imaginatione conspiciunt, quia videlicet necdum sicut sunt ea manifestius contemplantur, bene Eliu, postquam dixit Deum nobis per",
          "candidate_score": 0.625573,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_18_20",
          "bdc_text": "\"Das ist min lyb\" figürlich syend ; das verneinend sy . Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ;",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2470",
          "psc_text": "umbra dormit in secreto calami, in locis humentibus. 5. Quid per umbram Scriptura intelligat.---Obumbratio in sacro eloquio aliquando incarnatio Domini ponitur, vel mentis refrigerium a fervore carnalium cogitationum, unde appellatione umbrae ex superna protectione hoc ipsum refrigerium cordis insinuari solet. Aliquando vero umbra, recedente charitate, torpor frigidae mentis accipitur. Nam quod dominica incarnatio servata veritate historiae, obumbrationis appellatione signetur, angelicus sermo testatur, qui ad Mariam ait: Virtus Altissimi obumbrabit tibi (Luc. I, 35) . Quia enim umbra non aliter exprimitur, nisi per lumen et corpus, virtus ei Altissimi obumbravit, quia in ejus utero lux incorporea corpus sumpsit. Ex qua videlicet obumbratione omne in se refrigerium mentis accepit. Rursum per umbram ex superna protectione refrigerium cordis exprimitur, sicut Psalmista ait: Sub umbra alarum tuarum protege me (Psal. XVI, 9) . Vel sicut sponsa in Canticis canticorum adventum sponsi praestolata praenuntiat, dicens: Sub umbra illius quem desideraveram sedi (Cant. II, 3) .",
          "candidate_score": 0.622802,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_28",
          "bdc_text": "wurde filicht so vil bereyten , das man hernach mit frucht zamen kummen und mitt einandren handlen moͤchte .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_860",
          "psc_text": "ore subito unius flatu sermonis inflexus est, jam quidem per devotionem viridis, sed adhuc per infirmitatem tener. Plenum vero frumentum in spica inventus est quando persequentibus principibus resistebat, dicens: Obedire oportet magis Deo quam hominibus (Act. V, 29) . Plenum vero frumentum in tritura persecutionis tot verbera pertulit, et tamen nequaquam palearum more imminutus est, sed granum integrum mansit. Paulisper quippe in unaquaque anima, ut ita dicam, internae gratiae humor exuberat, ut herba in frugem crescat. Nemo ergo quemlibet proximum, cum adhuc herbam videt, de frumento desperet. Ad herbarum quippe foliis, quae huc illucque molliter defluunt, surgentia frugum grana solidantur. [Vet. XXI.] 47. Diversi profectuum gradus per Danielem expressi.---Bene autem Daniel propheta, loquente ad se Domino, dum positionem nobis sui corporis insinuare studuit, haec meritorum incrementa signavit. Ait enim: Audivi vocem verborum ejus, et audiens jacebam consternatus super faciem meam, vultusque meus haerebat terrae. Et ecce manus tetigit me, et",
          "candidate_score": 0.622311,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_29",
          "bdc_text": "Dann so man einandren noch der zyt nitt baß verstan kan oder wil , ist zuͦ besorgen , man wurde mitt wenig frucht zamen kummen .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_875",
          "psc_text": "quid aliud quam terram incolendam tenet? Ad hoc quippe divina dispensatione caeteris unusquisque praeponitur, ut subjectorum animus, quasi subacta terra, praedicationis illius semine fecundetur. Sed terra contra possessorem clamat, si contra eum qui sibi praeest aliquid justum vel privata domus, vel sancta Ecclesia murmurat. Clamare quippe terram est contra regentis injustitiam rationabiliter subjectos dolere. Ubi recte subjungitur: Et cum ea sulci ejus deflent. Terra enim, etiam nullis operibus exculta, plerumque ad usum hominis aliquod alimentum profert, exarata vero fruges ad satietatem parit. Et sunt nonnulli qui nullo lectionis, nullo exhortationis vomere proscissi, quaedam bona, quamvis minima, tamen ex semetipsis proferunt, quasi terra necdum exarata. Sunt vero nonnulli qui, ad audiendum semper atque retinendum sanctis praedicationibus ac meditationibus intenti, a priori mentis duritia, quasi quodam linguae vomere scissi, semina exhortationis accipiunt, et fruges boni operis per sulcos voluntariae afflictionis reddunt. Saepe vero contingit ut hi qui praesunt injusta aliqua faciant, fitque",
          "candidate_score": 0.62084,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_29",
          "bdc_text": "Dann so man einandren noch der zyt nitt baß verstan kan oder wil , ist zuͦ besorgen , man wurde mitt wenig frucht zamen kummen .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_886",
          "psc_text": "bonos blandimento refovet, dum, quod gravius est, bene operantes quosque ex invidia affligit etiam quaedam bona aliquando faciat, ac si frumentum serat, seseque in dispensandis terrenis rebus nonnunquam non avaritiae studio, sed pro utilitate carnalium misceat, et sic ejusdem laboris fructum velut messem hordei exspectet. Sed subjecti quique pro eo quod in maximis gravantur, gaudere in ejus bonis minimis nequeunt, quia nec hoc opus coram Deo placet, quod alterius operis injustitia polluit, nec ipsa terrenarum rerum dispensatio pro utilitate subditorum suscipi creditur, quando is qui praeest anhelare per avaritiam videtur. Unde fit ut ad ipsa etiam pauca bona, quae fieri inter multa mala considerant, non laudes, sed gemitus reddant; atque infirmantes murmurent, dum perpendunt puri operis non esse quod vident. Ait ergo: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent; si fructus ejus comedi absque pecunia, et animam agricolarum ejus afflixi; pro frumento oriatur mihi tribulus,",
          "candidate_score": 0.613361,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_25",
          "bdc_text": "Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "076_Gregorius-I_Moralia-II_window_2612",
          "psc_text": "tenet, et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis illusus, totum pariter ignorat. Foveam ergo hericius in reprobis habet, quia malitiosa mens sese intra se colligens in tenebris defensionis abscondit. Sed in hoc quod se peccator excusat, in hoc quod caliginosis defensionibus fixum in se oculum corripientis obnubilat, divinus nobis sermo etiam quomodo a similibus fulciatur ostendit. Sequitur: CAPUT XXX [Vet. XXXIII]. VERS. 7.---Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas. 54. Iniqui alterna se invicem defensione tuentur.---Istae squamae peccantium, ne ab ore praedicantium aliquo vitae spiraculo penetrentur, et obduratae sunt et conjunctae. Quos enim similis reatus sociat, concordi pertinacia etiam defensio perversa constipat, ut de facinoribus suis alterna se invicem defensione tueantur. Sibi enim quisque metuit, dum admoneri vel corrigi alterum cernit; et idcirco contra corripientium verba unanimiter assurgit, quia se in altero protegit. Bene ergo dicitur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per",
          "candidate_score": 0.590659,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 10,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis",
      "max_score": 0.700238,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_60",
          "psc_text": "sub nube fuerunt, sub caligine fuerunt. Quid est, sub caligine fuerunt? Non eis intelligentibus spiritualiter, quae cum eis corporaliter agebantur. Et omnes per mare transierunt, et omnes in Moyse baptizati sunt, et omnes eumdem cibum spiritualem manducaverunt. Datum est enim illis manna in deserto (Exod. XVI, 13), sicut nobis datur dulcedo Scripturarum, ut duremus in ista eremo vitae humanae. Et norunt quale manna accipiunt Christiani, quibus dixit ipse Psalmus, Gustate et videte, quam suavis est Dominus (Psal. XXXIII, 9) . Et omnes, inquit, eumdem cibum spiritualem manducaverunt. Quid est, eumdem? Idem significantem. Et omnes eumdem potum spiritualem biberunt. Et attende quomodo unam rem exposuit, et caetera tacuit: Bibebant enim de spirituali sequente petra; petra autem erat Christus. Haec autem figurae nostrae fuerunt (I Cor. X, 1-6) . Illis sunt exhibitae, sed figurae nostrae fuerunt: quia illis corporaliter exhibebantur, nobis spiritualiter significabantur. Ergo illi qui corporaliter ea tenuerunt, ad Vetus Testamentum",
          "candidate_score": 0.700238,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_60",
          "psc_text": "sub nube fuerunt, sub caligine fuerunt. Quid est, sub caligine fuerunt? Non eis intelligentibus spiritualiter, quae cum eis corporaliter agebantur. Et omnes per mare transierunt, et omnes in Moyse baptizati sunt, et omnes eumdem cibum spiritualem manducaverunt. Datum est enim illis manna in deserto (Exod. XVI, 13), sicut nobis datur dulcedo Scripturarum, ut duremus in ista eremo vitae humanae. Et norunt quale manna accipiunt Christiani, quibus dixit ipse Psalmus, Gustate et videte, quam suavis est Dominus (Psal. XXXIII, 9) . Et omnes, inquit, eumdem cibum spiritualem manducaverunt. Quid est, eumdem? Idem significantem. Et omnes eumdem potum spiritualem biberunt. Et attende quomodo unam rem exposuit, et caetera tacuit: Bibebant enim de spirituali sequente petra; petra autem erat Christus. Haec autem figurae nostrae fuerunt (I Cor. X, 1-6) . Illis sunt exhibitae, sed figurae nostrae fuerunt: quia illis corporaliter exhibebantur, nobis spiritualiter significabantur. Ergo illi qui corporaliter ea tenuerunt, ad Vetus Testamentum",
          "candidate_score": 0.674675,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_27_29",
          "bdc_text": "Gott woͤllte die diener mins g[ nädigen] h[erren ] zuͦ Wirtemberg , ü [wer ] f[ürstlichen ] g[naden ] vettern , es were Brentz oder andere , wo nitt wyter , doch mitt früntlichen geschrifften an uns langen liessend ire gründ und gschrifftlich unser antwort guͤttlich vernaͤmind ; wurde filicht so vil bereyten , das man hernach mit frucht zamen kummen und mitt einandren handlen moͤchte . Dann so man einandren noch der zyt nitt baß verstan kan oder wil , ist zuͦ besorgen , man wurde mitt wenig frucht zamen kummen .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_318",
          "psc_text": "Deum loquendo in corde, suggerendo quod opus erat, persuadendo quod utile erat rationali animae viduae mulieris. Sic etiam in Prophetis legimus, quod Dominus mandaverit vermi, ut rederet radicem cucurbitae (Jonae IV, 7). Quid est, Mandavit, nisi, Cor praeparavit? Inspiratione itaque Domini, vidua illa mulier cor praeparatum habebat ad obediendum. Talis venerat, talis cum Elia loquebatur. Qui erat in Elia ut praeciperet, ipse erat in vidua ut obediret. Vade, inquit, mihi prius fac de egestate tua; non deficient divitiae tuae. Patrimonium enim viduae, modicum erat farinae et modicum olei: hoc modicum non defecit. Quis habet talem villam? Libenter vidua servum Dei esurientem pascebat, quia patrimonium ejus in clavo pendebat. Quid felicius hac paupertate? Si hic talia recipit, qualia in fine sperabit? 3. Bonorum operum merces non isto tempore speranda. Ideo hoc dixi, ut seminationis nostrae mercedem, non isto tempore quo seminamus speremus. Hic enim bonorum operum messem cum labore serimus, sed",
          "candidate_score": 0.670423,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_14_16",
          "bdc_text": "Da es aber uns , die wir von menschenleeren , besonders von der roͤmischen kirchen , und insonderheit von disem artickel abgeträtten sind , nitt wil gelägen sin , in ein soͤmlichs ze verwilligen . Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind . Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_4163",
          "psc_text": "vestras, facillime. Quid est quod exigimus? Utrum confiteatur Jesum Christum in carne venisse. Quomodo confiteri potest, in carne venisse Jesum Christum, qui negat ipsum Christum? Quis enim est Christus? Beatum Petrum interrogemus. Modo cum Evangelium legeretur, audistis, cum quaesisset Dominus ipse Jesus Christus, quem illum dicerent homines Filium hominis; responderunt discipuli opiniones alienas, et dixerunt: Alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex Prophetis. Qui haec confitebantur vel confitentur, Jesum Christum plus quam hominem non noverunt. Si autem Jesum Christum plus quam hominem non noverunt, Jesum Christum utique non noverunt. Si enim tantummodo homo est, et nihil amplius, non est ipse Jesus Christus. Vos ergo, inquit, quem me esse dicitis? Respondit Petrus, unus pro omnibus, quia unitas in omnibus: Tu es Christus Filius Dei vivi (Matth. XVI, 13-16) . CAPUT III. 4. Idem tractatur argumentum. Ecce habes confessionem veram, confessionem plenam. Jungere enim debes utrumque, quod de se",
          "candidate_score": 0.66999,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20_22",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3081",
          "psc_text": "Domini discumbebat (Joan. XIII, 23) : sed puto quia veritatem bibebat. Quid vidit super pectus Domini discumbens? Quid bibit? quid, nisi quod ructuavit? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Quod factum est, in eo vita est, et vita erat lux hominum, et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt: tamen lucet, et si ego forte obscuritatis aliquid habeo, nec comprehendere ad perfectum valeam, illa lucet. Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes: hic venit ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent per ipsum. Non erat ille lumen: quis? Joannes; quis? Joannes Baptista. De ipso enim dicit Joannes evangelista, Non erat ille lumen: de quo dicit Dominus, Erat lucerna ardens et lucens (Joan. V, 35) . Sed lucerna et accendi et exstingui",
          "candidate_score": 0.669595,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_0_2",
          "bdc_text": "An graff Joͤrgen zuͦ Wirtemberg 22 . novembris 1556 . Belangend den span des nachtmals unsers herren Jesu Christi haͤtte vormals nie mangel gehept und noch nitt unsern halb , alles , das moęglich , zuͦ thuͦn , doch nitt , das dem wort des herren zuͦ wider were .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3081",
          "psc_text": "Domini discumbebat (Joan. XIII, 23) : sed puto quia veritatem bibebat. Quid vidit super pectus Domini discumbens? Quid bibit? quid, nisi quod ructuavit? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Quod factum est, in eo vita est, et vita erat lux hominum, et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt: tamen lucet, et si ego forte obscuritatis aliquid habeo, nec comprehendere ad perfectum valeam, illa lucet. Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes: hic venit ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent per ipsum. Non erat ille lumen: quis? Joannes; quis? Joannes Baptista. De ipso enim dicit Joannes evangelista, Non erat ille lumen: de quo dicit Dominus, Erat lucerna ardens et lucens (Joan. V, 35) . Sed lucerna et accendi et exstingui",
          "candidate_score": 0.666254,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_27_29",
          "bdc_text": "Gott woͤllte die diener mins g[ nädigen] h[erren ] zuͦ Wirtemberg , ü [wer ] f[ürstlichen ] g[naden ] vettern , es were Brentz oder andere , wo nitt wyter , doch mitt früntlichen geschrifften an uns langen liessend ire gründ und gschrifftlich unser antwort guͤttlich vernaͤmind ; wurde filicht so vil bereyten , das man hernach mit frucht zamen kummen und mitt einandren handlen moͤchte . Dann so man einandren noch der zyt nitt baß verstan kan oder wil , ist zuͦ besorgen , man wurde mitt wenig frucht zamen kummen .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2498",
          "psc_text": "ierant ad emendos panes: qui redeuntes invenerunt Dominum loquentem cum muliere, et mirati sunt. Non sunt tamen ausi dicere ei: Quid vel quare cum illa loqueris? Admirationem apud se habuerunt, audaciam corde presserunt. Huic ergo Samaritanae non erat novum nomen Christi, jam exspectabat venientem, jam crediderat esse venturum. Unde crediderat si non Moyses seminaverat? Sed hoc expressius audite. Dominus tunc ad discipulos suos ait: Dicitis quia adhuc longe est aestas, levate oculos vestros, et videte albas regiones ad messem. Et adjungit: Alii laboraverunt, et vos in labores eorum intrastis (Joan. IV, 6-38) . Laboravit Abraham, Isaac, Jacob, Moyses, Prophetae; laboraverunt seminando; in adventu Domini matura messis inventa est. Missi messores cum falce Evangelii, portaverunt manipulos ad aream dominicam, ubi Stephanus trituraretur. CAPUT III. 3. Semen Evangelii Gentibus transmissum. Hic autem accedit Paulus ille, et ad Gentes mittitur. Et non tacet hoc in commendando gratiam, quam praecipue proprieque suscepit. Ait enim",
          "candidate_score": 0.654918,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_33",
          "bdc_text": "Bittend gott , das er gnad gäbe etc. [ Adresse fehlt. ]",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1650",
          "psc_text": "ergo vultis exaudiri, cum deprecamini pro peccatis vestris, Dimittite, et dimittetur vobis, date, et dabitur vobis (Luc. VI, 37 et 38) . SERMO LXI . De verbis Evangelii Matthaei VII, 7-11, Petite, et dabitur vobis, etc. Exhortatorius ad faciendas eleemosynas. CAPUT PRIMUM. 1. Pater noster Deus est. In lectione sancti Evangelii hortatus est nos Dominus ad orandum. Petite, inquit, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis. Omnis enim qui petit, accipit; et quaerens invenit, et pulsanti aperietur. Aut quis est ex vobis homo, a quo petit filius ejus panem, numquid lapidem porriget ei? Aut si piscem petierit, numquid serpentem porriget ei? Aut cum petit ovum, numquid scorpionem porriget ei? Si ergo vos, inquit, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris; quanto magis Pater vester, qui in coelis est, dabit bona petentibus se? Cum sitis, inquit, mali, nostis bona data dare filiis vestris. Miranda res, fratres:",
          "candidate_score": 0.651631,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_2",
          "bdc_text": "Belangend den span des nachtmals unsers herren Jesu Christi haͤtte vormals nie mangel gehept und noch nitt unsern halb , alles , das moęglich , zuͦ thuͦn , doch nitt , das dem wort des herren zuͦ wider were .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3081",
          "psc_text": "Domini discumbebat (Joan. XIII, 23) : sed puto quia veritatem bibebat. Quid vidit super pectus Domini discumbens? Quid bibit? quid, nisi quod ructuavit? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Quod factum est, in eo vita est, et vita erat lux hominum, et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt: tamen lucet, et si ego forte obscuritatis aliquid habeo, nec comprehendere ad perfectum valeam, illa lucet. Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes: hic venit ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent per ipsum. Non erat ille lumen: quis? Joannes; quis? Joannes Baptista. De ipso enim dicit Joannes evangelista, Non erat ille lumen: de quo dicit Dominus, Erat lucerna ardens et lucens (Joan. V, 35) . Sed lucerna et accendi et exstingui",
          "candidate_score": 0.651055,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_33",
          "bdc_text": "Bittend gott , das er gnad gäbe etc. [ Adresse fehlt. ]",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2550",
          "psc_text": "nec pudore territus abscedat, sed necessitate coactus immineat: surrecturum illum, etsi non propter amicitiam, certe propter illius improbitatem, et daturum ei quantos voluerit. Quantos autem voluit? Nihil plus ille voluit quam tres. In hac ergo similitudine adjunxit hortationem Dominus, et omnino stimulavit nos petere, quaerere, pulsare, donec accipiamus quod petimus, quod quaerimus, quod pulsamus, usus exemplo a contrario: sicut de illo judice qui nec Deum timebat, nec homines reverebatur, et tamen cum eum quaedam vidua interpellaret quotidie, taedio victus dedit quod beneficio non potuit invitus (Luc. XVIII, 1-8). Dominus autem noster Jesus Christus inter nos petitor, cum Patre dator, non utique nos tantum hortaretur ut peteremus, nisi dare vellet. Erubescat humana pigritia: plus vult ille dare, quam nos accipere: plus vult ille misereri, quam nos a miseria liberari: et utique si non liberati fuerimus, nos miseri remanebimus. Nam ille quod nos hortatur, propter nos hortatur. CAPUT II. 2. Amicus de",
          "candidate_score": 0.650818,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23_25",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1826",
          "psc_text": "haberent: ne pium studium parum exerceretur. In omni quippe copia Scripturarum sanctarum pascimur apertis, exercemur obscuris: illic fames pellitur, hic fastidium. Quia ergo non est dictum, Peccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est, Si non venissem, peccatum non haberent; inde necesse est, etiamsi non omne, aliquod tamen eos ex adventu Domini, quod non habebant, contraxisse peccatum. Illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt, eumque inimicum deputantes, quoniam vera dicebat, insuper occiderunt. Hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non venisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. Sicut ergo ibi cum audimus, Peccatum non haberent; non omne, sed aliquod peccatum intelligimus: ita in hodierna lectione cum audimus, Spiritus blasphemia non remittetur; non omnem blasphemiam, sed quamdam; et cum audimus, Qui dicit verbum contra Spiritum sanctum, non remittetur ei; non omne verbum, sed quoddam intelligere debemus.",
          "candidate_score": 0.650014,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_33",
          "bdc_text": "Bittend gott , das er gnad gäbe etc. [ Adresse fehlt. ]",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1657",
          "psc_text": "non habeo justitiam. Eroget pecuniam, qui habet justitiam: ego non habeo justitiam, habeam vel pecuniam. Ergo quia non habes justitiam, ideo non vis erogare pecuniam? Magis eroga pecuniam, ut habeas justitiam. A quo enim habebis justitiam, nisi a Deo fonte justitiae? Ergo si vis habere justitiam, esto mendicus Dei, qui te paulo ante ex Evangelio ut peteres, quaereres, pulsares, monebat. Mendicum suum sciebat, et ecce paterfamilias et magnus dives, divitiarum scilicet spiritualium et aeternarum, hortatur, et dicit tibi: Pete, quaere, pulsa. Qui petit accipit: quaerens invenit: pulsanti aperietur. Hortatur ut petas: negabit quod petis? 5. Vidua ad judicem. Attende a contrario similitudinem vel comparationem, sicut de illo divite ini quo, hortantem nos ad orationem, quando ait Dominus: Erat quidam judex in civitate, qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur. Quaedam vidua interpellabat eum quotidie, et dicebat, Vindica me. Nolebat ille per tempus: illa interpellare non desinebat; et fecit taedio, quod",
          "candidate_score": 0.642265,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_33",
          "bdc_text": "Bittend gott , das er gnad gäbe etc. [ Adresse fehlt. ]",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2334",
          "psc_text": "quia magnum est sacramentum, ut capi possit, mores informandi sunt. Indignis enim clausum est, promerentibus aperitur. Nec lapides, nec vectes, nec pugni, nec calces sunt quibus pulsamus ad Dominum. Vita pulsat, vitae aperitur. Corde petitur, corde quaeritur, corde pulsatur, cordi aperitur. Cor autem hoc quod recte petit, recte pulsat et quaerit, pium esse debet. Primo amare Deum gratis; haec est enim pietas: nec sibi extra illum ponere mercedem, quam exspectet ex illo. Illo enim melius est nihil. Et quid carum petit a Deo, cui Deus ipse vilis est? Terram dat, et gaudes, amator terrae, et factus terra. Si gaudes, quando dat terram; quanto amplius gaudere debes, cum se ipsum tibi dat, qui fecit coelum et terram? Gratis ergo amandus est Deus. Nam diabolus hoc sancto Job nesciens quid in illo intus ageretur, magnum crimen objecit, dicens: Numquid gratis colit Job Deum? CAPUT IV. 4. Diabolus calumniosus adversarius. Quare de bonis",
          "candidate_score": 0.640263,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_24_26",
          "bdc_text": "Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte . Dann soͤmlichs die bäpstler sterckt und erfroͤwt , mitthinzuͦ aber ouch vil frommer herzen verergeret .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1704",
          "psc_text": "Certi estote, fratres, inimicos non admitti adversus fideles, nisi quantum prodest tentandis et probandis fidelibus. Certi estote, fratres, nemo aliud dicat. Omnem curam vestram super Dominum mittite, prorsus vos ipsos totos projicite in illum. Non se subducit, ut cadatis. Ille qui nos creavit, et de ipsis capillis nostris securitatem nobis dedit. Amen dico vobis, inquit, et capilli capitis vestri omnes numerati sunt (Matth. X, 30) . Capilli nostri numerati sunt Deo: quanto magis mores nostri, cui sic noti sunt capilli nostri? Videte, quia minima nostra non contemnit Deus. Nam si contemneret, nec crearet. Nam et capillos nostros ipse utique creavit, et numeratos habet. Sed modo cum sint, inquis, forte peribunt. Et hinc audi vocem ejus: Amen dico vobis, capillus capitis vestri non peribit (Luc. XXI, 18) . Quid times hominem, o homo in sinu Dei positus? Tu de illius sinu noli cadere: quidquid ibi passus fueris, ad salutem valebit, non",
          "candidate_score": 0.636759,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_10_12",
          "bdc_text": "Aber da setzend sy dann die Apology der Confession hinzuͦ , welche aber mäldet , der 10 . artickel sye vom keysser oder sinen anwaͤllten angenommen , da man aber wol weist , was dieselben annämmend , alls die uns und unsere kylchen ab dem selben rychstag lut des abschidts verdampt habend . Darzuͦ setzt dann die Apologia :",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_1594",
          "psc_text": "remissionem peccatorum. Remissio peccatorum una est, quae semel datur; alia, quae quotidie datur. Remissio peccatorum una est, quae semel datur in sancto Baptismate; alia, quae quamdiu vivimus hic, datur in Dominica oratione. Propter quod dicimus, Dimitte nobis debita nostra. CAPUT VI. 7. De eadem petitione. Et induxit nobiscum Deus pactum et placitum, firmumque chirographum, ut dicamus, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Qui vult dicere efficaciter, Dimitte nobis debita nostra; dicat veraciter, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Si hoc quod est posterius, aut non dicit, aut fallaciter dicit; illud quod prius est, inaniter dicit. Maxime vobis dicimus, Dimittite omnia de cordibus vestris, qui ad sanctum Baptisma acceditis. Et vos, fideles, qui per hanc occasionem auditis hanc Orationem et nostram expositionem, dimittite totum quidquid adversus aliquem habetis de cordibus vestris: ibi dimittite, ubi Deus videt. Aliquando enim homo dimittit ore, et tenet corde: dimittit ore propter homines, et tenet corde,",
          "candidate_score": 0.636477,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_24_26",
          "bdc_text": "Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte . Dann soͤmlichs die bäpstler sterckt und erfroͤwt , mitthinzuͦ aber ouch vil frommer herzen verergeret .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2212",
          "psc_text": "CAPUT III. 3. Miracula nunc majora Christus operatur. Haec ergo fecit Dominus, ut invitaret ad fidem. Haec fides nunc fervet in Ecclesia, toto orbe diffusa. Et nunc majores sanitates operatur, propter quas non est dedignatus tunc exhibere illas minores. Sicut enim animus melior est corpore; sic et melior salus animi, quam salus corporis. Modo caro caeca non aperit oculos miraculo Domini; et cor caecum aperit oculos sermoni Domini. Modo non resurgit mortale cadaver; resurgit anima, quae mortua jacebat in vivo cadavere. Modo aures corporis surdae non aperiuntur: sed quam multi habent aures clausas cordis, quae tamen verbo Dei penetrante patescunt, ut credant qui non credebant, et bene vivant qui male vivebant, et obediant qui non obediebant? et dicimus, Ille credidit; ac miramur, cum audimus de his quos aliquando duros noveramus. Cur ergo nunc miraris credentem, innocentem, Deo servientem; nisi quia conspicis videntem, quem noveras caecum; conspicis viventem, quem noveras mortuum;",
          "candidate_score": 0.633575,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_3128",
          "psc_text": "in Filium Dei? Et ille: Quis est, Domine, ut credam in eum? Certe jam videbat oculis: jam corde? Nondum. Exspectate: modo videbit. Respondit ei Jesus: Ego sum, qui loquor tecum. Numquid dubitavit? Continuo faciem lavit. Loquebatur enim cum illo Siloa, quod interpretatur missus. Quis est missus, nisi Christus? Qui saepe testatus est dicens, Voluntatem facio Patris mei, qui me misit (Joan. IV, 34; V, 30, et VI, 38) . Ergo ipse erat Siloa. Accessit corde caecus, audivit, credidit, adoravit: faciem lavit, vidit. 3. Judaeorum caecitas, calumniantium solvi sabbatum a Christo. Illi autem qui eum foras miserunt, caeci remanserunt, quandoquidem Domino calumniabantur, quia sabbatum erat, quando lutum fecit de sputo, et inunxit oculos caeci. Quando enim Dominus verbo curabat, aperte calumniabantur Judaei. Non enim sabbato operabatur aliquid, quando dicebat, et fiebat. Aperta calumnia erat: jubenti calumniabantur, loquenti calumniabantur; quasi ipsi per sabbatum non loquerentur. Possum dicere quia non solum per sabbatum,",
          "candidate_score": 0.6291,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_28",
          "bdc_text": "wurde filicht so vil bereyten , das man hernach mit frucht zamen kummen und mitt einandren handlen moͤchte .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_862",
          "psc_text": "Quid? Collige pretium. Hoc enim agit haec mulier. Videte si tacitum est. Cum dictum est, Prospiciens agrum mercata est: tanquam diceres, Unde mercata est? CAPUT VIII. De fructibus, ait, manuum suarum plantavit possessionem. Ipsa erant opera quae dabat ancillis, ut de fructibus manuum suarum plantaret possessionem in aeternum. Illam enim possessionem dixit, quae futura est. Hoc insinuat verbo quod ait, Prospiciens. 10. Succincta fortiter lumbos suos, firmavit brachia sua. Vere fortis. Vide si non est ancilla. Quam devote servit, quam apparate! ne fluitantes sinus carnalium concupiscentiarum impediant operantem; succingit lumbos, ut nihil superfluum calcet, dum in opere festinat. Ibi enim castitas mulieris hujus, zona praecepti constricta, et ad omne opus bonum semper parata. Succincta fortiter lumbos suos, firmavit brachia sua, non defectura. Unde hoc? Gustavit quia bonum est operari. Ubi est palatum, quod gustatur hoc? Fugiunt homines laborem, quasi amarum: timendo gustare, nesciunt quid amare. Bonum opus facit conscientia bona.",
          "candidate_score": 0.616905,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_29",
          "bdc_text": "Dann so man einandren noch der zyt nitt baß verstan kan oder wil , ist zuͦ besorgen , man wurde mitt wenig frucht zamen kummen .",
          "psc_chunk_id": "038_Augustinus-Hipponensis_Sermones-de-Scripturis_window_2259",
          "psc_text": "Quid est, Per agrum? Per mundum. 22. Donatistarum commentum de frumentorum diminutione. Hic illi dicunt: Creverat quidem utrumque per mundum, sed jam frumenta diminuta sunt, et in istam nostram regionem paucitatemque revocata. Non te permittit Dominus interpretari quod vis. Ipse qui exponit hanc parabolam, claudit os tuum, os sacrilegum, os impium, os profanum, os tibi contrarium, qui contradicis testatori, etiam te ad haereditatem vocanti? Quomodo claudit os tuum? Dicendo, Sinite utraque crescere usque ad messem. Si jam fuit messis, credamus esse frumenta diminuta. Quanquam ne tunc quidem minuentur, sed in horreum recondentur. Sic enim ait: Colligite primum zizania, et alligate fasciculos, ad comburendum ea; frumentum autem recondite in horreum meum. Si ergo usque ad messem crescunt, post messem reconduntur; improbe, impie, quando minuuntur? Concedo in comparatione zizaniorum simul atque palearum frumenta esse pauciora: tamen utraque crescunt usque ad messem. Cum enim abundat iniquitas, refrigescit charitas multorum: crescunt zizania, crescit palea.",
          "candidate_score": 0.615776,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 11,
      "cf_id": "cf010",
      "work_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1",
      "max_score": 0.700235,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_50",
          "psc_text": "ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus separatur a Christi corpore remaneat a salute comminante ipso et dicente: nisi ederitis carnem filii hominis et biberitiabiberitis sanguinem eius, non habebitis uitam in uobis. et ideo panem nostrum id est Christum dari nobis cottidie petimus, ut qui in 15 Io. 6, 51. 22 Io. 6, 53. 1 ut qui] fit ita hi qui G 2 renati G 4 quid W et (ante spir.) oni. W G 6 profecit S, proficiat W1 christus om. G 9 uocamus christum quia is Wcdkerus legendum censet l. c. eorum] noster v 10 contingunt v 11 eius om. WGv et Augvst. c. duas epist. Pd. IV, 9,25 12 ad] ac fort. iure communicationis accipimus V 13 absentes ex absonti G m. 2 prohibeamur G 14 dicente]",
          "candidate_score": 0.700235,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_50",
          "psc_text": "ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus separatur a Christi corpore remaneat a salute comminante ipso et dicente: nisi ederitis carnem filii hominis et biberitiabiberitis sanguinem eius, non habebitis uitam in uobis. et ideo panem nostrum id est Christum dari nobis cottidie petimus, ut qui in 15 Io. 6, 51. 22 Io. 6, 53. 1 ut qui] fit ita hi qui G 2 renati G 4 quid W et (ante spir.) oni. W G 6 profecit S, proficiat W1 christus om. G 9 uocamus christum quia is Wcdkerus legendum censet l. c. eorum] noster v 10 contingunt v 11 eius om. WGv et Augvst. c. duas epist. Pd. IV, 9,25 12 ad] ac fort. iure communicationis accipimus V 13 absentes ex absonti G m. 2 prohibeamur G 14 dicente]",
          "candidate_score": 0.693616,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_15_17",
          "bdc_text": "Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind . Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe . Wir sagend , das die wort ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_76",
          "psc_text": "sancto de Dei maiestate ac pietate loqueretur. uerbum consummans, inquit, et breuians in iustitia, quoniam sermonem breuiatum faciet Deus in toto orbe terrae. nam cum Dei sermo Dominus noster Iesus Christus omnibus uenerit et colligens doctos pariter et indoctos omni sexu adque aetati praecepta salutis ediderit, praeceptorum suorum fecit grande conpendium, ut in disciplina caelesti discentium memoria non laboraret, sed quod esset simplici fidei necessarium uelociter disceret. sic cum doceret quid 20 Es. 10, 22 sq. 2 ut] et S 3 quicquid ex quid W m. 2 supliciter W 4 et] et cum V 5 consumatione W ut solet 9 potest esse] potestate G non potestnisi Oxon.; cf. p. 283,13 fida et firmaTFGt si om. G 10 liberat G 11 malo.... G 12 protectione W 13 aduersum G 14 operatur W', opera.tur G 15 uel 8, ei WGv in saeculo om. G 17 suo G 8. l. m. 2 omnem",
          "candidate_score": 0.681265,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_15_17",
          "bdc_text": "Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind . Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe . Wir sagend , das die wort ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_6",
          "psc_text": "eius eius Gl 10 oratione v agnoscit ex agnoscat G m. 2 16 inpetrabimus ree. Krabinger in christi v 20 modo. W 21 contra W s. 1. m. 2, e contra G 23 secreto v semotis G, secretis W 26 in om. G 27 est om. W speculantur bonos et malos. et quando in unum cum fratribus conuenimus et sacrificia diuina cum Dei sacerdote celebramus, uerecundiae et disciplinae memores esse debemus, non passim uentilare preces nostras inconditis uocibus nec petitionem commendandam modeste Deo tumultuosa loquacitate iactareriactare quia Deus non uocis sed cordis auditor est, nec admonendus est clamoribus qui cogitationes uidet probante Domino et dicente: quid cogitatis nequam in cordi bus uestris ? et alio loco: et scient omnes ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis. § 5 Quod Anna in primo Regnorum libro ecclesiae typum portans custodit et seruat, quae Deum non clamosa petitione sed tacite et modeste",
          "candidate_score": 0.673479,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_9_11",
          "bdc_text": "artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were . Aber da setzend sy dann die Apology der Confession hinzuͦ , welche aber mäldet , der 10 . artickel sye vom keysser oder sinen anwaͤllten angenommen , da man aber wol weist , was dieselben annämmend , alls die uns und unsere kylchen ab dem selben rychstag lut des abschidts verdampt habend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_61",
          "psc_text": "peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis et iustus est Dominus qui nobis peccata dimittat. in epistula sua utrumque conplexus est, quod et rogare pro peccatis debeamus et inpetremus indulgentiam cum 14 Matth. 18, 32. 21 I Io. 1, 8 sq. 1 desit] erit G danihel W lacu Gv 2 apparatur V; cf. de opere et el. c.11 3 et helias V in solitudine Gv 5 0] et W humaneSG 6 fere S 8 deprecamur Wv dimitte VGv 9 sicuti W dimittimus Vp 12 sed et v consolatur S non potest nisi ex potest si G m. 2 14 suo om. G omnem JSW qui a me W 15 salubriter SWG et August. (contra d. epist. Pel. IV, 10, 27., de doMO perseu. c. 5, 8.), salutariter v 16 quod peccatores] utpronidentes G simus GV 17 a dno",
          "candidate_score": 0.665348,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_13_15",
          "bdc_text": "liblich , substantzlich , und wie es hallt die griechisch und roͤmisch kirch etc. Da es aber uns , die wir von menschenleeren , besonders von der roͤmischen kirchen , und insonderheit von disem artickel abgeträtten sind , nitt wil gelägen sin , in ein soͤmlichs ze verwilligen . Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_61",
          "psc_text": "peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis et iustus est Dominus qui nobis peccata dimittat. in epistula sua utrumque conplexus est, quod et rogare pro peccatis debeamus et inpetremus indulgentiam cum 14 Matth. 18, 32. 21 I Io. 1, 8 sq. 1 desit] erit G danihel W lacu Gv 2 apparatur V; cf. de opere et el. c.11 3 et helias V in solitudine Gv 5 0] et W humaneSG 6 fere S 8 deprecamur Wv dimitte VGv 9 sicuti W dimittimus Vp 12 sed et v consolatur S non potest nisi ex potest si G m. 2 14 suo om. G omnem JSW qui a me W 15 salubriter SWG et August. (contra d. epist. Pel. IV, 10, 27., de doMO perseu. c. 5, 8.), salutariter v 16 quod peccatores] utpronidentes G simus GV 17 a dno",
          "candidate_score": 0.664628,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_12_14",
          "bdc_text": "Darzuͦ setzt dann die Apologia : liblich , substantzlich , und wie es hallt die griechisch und roͤmisch kirch etc. Da es aber uns , die wir von menschenleeren , besonders von der roͤmischen kirchen , und insonderheit von disem artickel abgeträtten sind , nitt wil gelägen sin , in ein soͤmlichs ze verwilligen .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_61",
          "psc_text": "peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis et iustus est Dominus qui nobis peccata dimittat. in epistula sua utrumque conplexus est, quod et rogare pro peccatis debeamus et inpetremus indulgentiam cum 14 Matth. 18, 32. 21 I Io. 1, 8 sq. 1 desit] erit G danihel W lacu Gv 2 apparatur V; cf. de opere et el. c.11 3 et helias V in solitudine Gv 5 0] et W humaneSG 6 fere S 8 deprecamur Wv dimitte VGv 9 sicuti W dimittimus Vp 12 sed et v consolatur S non potest nisi ex potest si G m. 2 14 suo om. G omnem JSW qui a me W 15 salubriter SWG et August. (contra d. epist. Pel. IV, 10, 27., de doMO perseu. c. 5, 8.), salutariter v 16 quod peccatores] utpronidentes G simus GV 17 a dno",
          "candidate_score": 0.653477,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_10_12",
          "bdc_text": "Aber da setzend sy dann die Apology der Confession hinzuͦ , welche aber mäldet , der 10 . artickel sye vom keysser oder sinen anwaͤllten angenommen , da man aber wol weist , was dieselben annämmend , alls die uns und unsere kylchen ab dem selben rychstag lut des abschidts verdampt habend . Darzuͦ setzt dann die Apologia :",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_61",
          "psc_text": "peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis et iustus est Dominus qui nobis peccata dimittat. in epistula sua utrumque conplexus est, quod et rogare pro peccatis debeamus et inpetremus indulgentiam cum 14 Matth. 18, 32. 21 I Io. 1, 8 sq. 1 desit] erit G danihel W lacu Gv 2 apparatur V; cf. de opere et el. c.11 3 et helias V in solitudine Gv 5 0] et W humaneSG 6 fere S 8 deprecamur Wv dimitte VGv 9 sicuti W dimittimus Vp 12 sed et v consolatur S non potest nisi ex potest si G m. 2 14 suo om. G omnem JSW qui a me W 15 salubriter SWG et August. (contra d. epist. Pel. IV, 10, 27., de doMO perseu. c. 5, 8.), salutariter v 16 quod peccatores] utpronidentes G simus GV 17 a dno",
          "candidate_score": 0.650692,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_8_10",
          "bdc_text": "Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 . artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were . Aber da setzend sy dann die Apology der Confession hinzuͦ , welche aber mäldet , der 10 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_61",
          "psc_text": "peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis et iustus est Dominus qui nobis peccata dimittat. in epistula sua utrumque conplexus est, quod et rogare pro peccatis debeamus et inpetremus indulgentiam cum 14 Matth. 18, 32. 21 I Io. 1, 8 sq. 1 desit] erit G danihel W lacu Gv 2 apparatur V; cf. de opere et el. c.11 3 et helias V in solitudine Gv 5 0] et W humaneSG 6 fere S 8 deprecamur Wv dimitte VGv 9 sicuti W dimittimus Vp 12 sed et v consolatur S non potest nisi ex potest si G m. 2 14 suo om. G omnem JSW qui a me W 15 salubriter SWG et August. (contra d. epist. Pel. IV, 10, 27., de doMO perseu. c. 5, 8.), salutariter v 16 quod peccatores] utpronidentes G simus GV 17 a dno",
          "candidate_score": 0.640942,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_15",
          "bdc_text": "Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa015.opp-lat1_window_64",
          "psc_text": "quod sibi a Domino indultum fuerat amisit. quae adhuc fortius Christus in praeceptis suis maiore censurae suae uigore proponit. cum steteritis, inquit, ad orationem, remittite si quid habetis aduersus aliquem, ut et pater uester qui in caelis est remittat peccata uobis. si autem uos non remiseritis, neque pater uester qui in caelis est remittet uobis peccata uestra. excusatio tibi nulla in die iudicii superest, cum secundum tuam sententiam iudiceris et quod feceris hoc et ipse patiaris. pacificos enim et concordes adque unanimes esse in domo sua Deus praecepit et quales nos fecit secunda natiuitate tales uult renatos perseuerare, ut qui filii Dei sumus in Dei pace maneamus, et quibus spiritus unus est unus sit et animus et sensus. 9 Matth. 7, 2. 15 Marc. 11, 25 sq. 1 et ideo G deum Wl 3 paterna misericordia G 5 prius et W B. Z. tn.2 7 et om. S 8 peccatis]",
          "candidate_score": 0.626522,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 12,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum",
      "max_score": 0.698549,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_119",
          "psc_text": "carnes ad cibum datas, cum omnes natura mundae essent, quasdam tamen nonnulla significatione immundas illo tempore non ederunt, quo eas non edi praeceptum erat, ut talibus significationibus futura rerum manifestatio praefiguraretur: sed et azymum panem, et caetera hujusmodi, in quibus fuisse umbram futurorum dicit Apostolus (Hebr. X, 1), tam rei essent illius temporis et illius populi homines, si observare contemnerent, quando sic illa fieri, et ista quae nunc revelata sunt, tunc sic praenuntiari oportebat; quam nos desipientes essemus, si nunc jam manifestato Novo Testamento, illas praenuntiativas observationes, aliquid nobis prodesse putaremus. Sicut sacrilegi et impii, si eosdem Libros qui propter nos scripti sunt, ut ea quae jam nobis revelata et in manifestatione annuntiata sunt, tanto ante illis figuris praenuntiata cognoscentes, fideliter et firmiter teneremus, ideo putaremus abjiciendos, quia ea quae ibi scripta sunt, non jam observare corporaliter, sed intelligere et facere spiritualiter nos Dominus jubet. Scripta sunt enim propter nos,",
          "candidate_score": 0.698549,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_14_16",
          "bdc_text": "Da es aber uns , die wir von menschenleeren , besonders von der roͤmischen kirchen , und insonderheit von disem artickel abgeträtten sind , nitt wil gelägen sin , in ein soͤmlichs ze verwilligen . Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind . Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_1222",
          "psc_text": "dico autem Judaeos, et Christianos, et Gentes, ex quanam istarum religionum sermo hic veniat, non potest inveniri, qui docet nihil esse non sanctum? certe ex Judaismo minime; itidem ex Paganismo, quia ipsum quoque discriminat cibos; nec quidquam interest, nisi quod Hebraeus in quibusdam animalibus a Paganis dissentit. Restat christiana fides, cujus si proprium hoc esse putas, nihil existimare pollutum, prius est ut fatearis in vobis esse neminem christianum. Omnes enim apud vos, ut caetera reticeam, morticina tamen et immolata inquinamentum existimant esse non parvum (Act. XV, 29): aut si et a vobis jure Christianitatis hoc agitur, ne hujus quidem ergo religionis sententia est, quae omnem penitus immundorum abstinentiam tollit. Quorsum ergo a Paulo id dici potuit, quod nulli sit religioni conveniens? Etenim Apostolus non tam religionem exuit, quam ritum mutavit, cum ex Judaeo factus est Christianus. At vero qui hoc capitulum scripsit, videtur ille mihi nulla prorsus religione fuisse subnixus.",
          "candidate_score": 0.678657,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20_22",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_260",
          "psc_text": "omnes sub nube fuerunt, et omnes per mare transierunt, et omnes in Moysen baptizati sunt in nube et in mari, et omnes eamdem escam spiritualem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritualem biberunt. Bibebant enim de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus (Id. X, 1-4) . Exponendo unum, in caetera introduxit intellectum. Si enim petra Christus propter firmitatem, cur non et manna Christus, tanquam panis vivus qui de coelo descendit (Joan. VI, 42)? quo vere qui vescuntur, spiritualiter vivunt. Nam illi veterem figuram carnaliter accipientes, mortui sunt. Sed cum dicit Apostolus, Eumdem cibum spiritualem manducaverunt, ostendit et illud spiritualiter intelligi in Christo; sicut et potum cur spiritualem dixisset, aperuit cum subjunxit, Petra autem erat Christus: quo aperto cuncta fulserunt. Cur ergo non et nubes Christus, et columna, quia rectus et firmus et fulciens infirmitatem nostram: per noctem lucens, per diem non lucens; ut qui non vident, videant; et qui vident,",
          "candidate_score": 0.665747,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_11",
          "bdc_text": "artickel sye vom keysser oder sinen anwaͤllten angenommen , da man aber wol weist , was dieselben annämmend , alls die uns und unsere kylchen ab dem selben rychstag lut des abschidts verdampt habend .",
          "psc_chunk_id": "042_Augustinus-Hipponensis_Contra-Faustum-Manichaeum_window_467",
          "psc_text": "Ita si Christus hoc minime asseveraverit, capitulum illud falsum esse constiterit. CAPUT VI. Sed nec illud quidem verisimile est, quod prosequitur, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi (Joan. V, 46) . Quia dissimilis admodum traditio est et longe altera Moyseos et Christi, ut si eorum alteri Judaei crederent, alteri necessario repugnarent. Nam Moyses quidem prae caeteris ab omni opere abstinendum docet in sabbato, causamque inducit religionis hujus hanc esse, quia Deus cum mundum et quae in eo sunt omnia fabricaret, sex diebus indulserit operi, septima vero cessaverit, quod est sabbatum: idcircoque benedixerit, id est, sanctificaverit, tanquam suae tranquillitatis portum, legemque dederit insuper, ut qui idem solveret, occideretur (Exod. XX, 8-11, et XXXI, 13-17). Hoc igitur Judaei vehementer credebant, docente Moyse: idcircoque Christo ne aures quidem accommodandas putabant, asseveranti Deum semper operari, nec ullum sibi cessationis statuisse diem, quia sit jugis et infatigabilis virtus; seque adeo idcirco nunquam debere cessare, ne",
          "candidate_score": 0.618284,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 13,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana",
      "max_score": 0.698372,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_219",
          "psc_text": "carnalibus animis nondum oportet signa illa revelari, quorum jugo edomandi sunt Tales autem spirituales erant Patriarchae ac Prophetae, omnesque in populo Israel per quos nobis Spiritus sanctus ipsa Scripturarum et auxilia et solatia ministravit. Hoc vero tempore posteaquam resurrectione Domini nostri manifestissimum indicium nostrae libertatis illuxit, nec eorum quidem signorum, quae jam intelligimus, operatione gravi onerati sumus; sed quaedam pauca pro multis, eademque factu facillima, et intellectu augustissima, et observatione castissima ipse Dominus et apostolica tradidit disciplina: sicuti est Baptismi sacramentum, et celebratio corporis et sanguinis Domini. Quae unusquisque cum percipit, quo referantur imbutus agnoscit, ut ea non carnali servitute, sed spirituali potius libertate veneretur. Ut autem litteram sequi, et signa pro rebus quae iis significantur accipere, servilis infirmitatis est; ita inutiliter signa interpretari, male vagantis erroris est. Qui autem non intelligit quid significet signum, et tamen signum esse intelligit, nec ipse premitur servitute. Melius est autem vel premi incognitis,",
          "candidate_score": 0.698372,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_219",
          "psc_text": "carnalibus animis nondum oportet signa illa revelari, quorum jugo edomandi sunt Tales autem spirituales erant Patriarchae ac Prophetae, omnesque in populo Israel per quos nobis Spiritus sanctus ipsa Scripturarum et auxilia et solatia ministravit. Hoc vero tempore posteaquam resurrectione Domini nostri manifestissimum indicium nostrae libertatis illuxit, nec eorum quidem signorum, quae jam intelligimus, operatione gravi onerati sumus; sed quaedam pauca pro multis, eademque factu facillima, et intellectu augustissima, et observatione castissima ipse Dominus et apostolica tradidit disciplina: sicuti est Baptismi sacramentum, et celebratio corporis et sanguinis Domini. Quae unusquisque cum percipit, quo referantur imbutus agnoscit, ut ea non carnali servitute, sed spirituali potius libertate veneretur. Ut autem litteram sequi, et signa pro rebus quae iis significantur accipere, servilis infirmitatis est; ita inutiliter signa interpretari, male vagantis erroris est. Qui autem non intelligit quid significet signum, et tamen signum esse intelligit, nec ipse premitur servitute. Melius est autem vel premi incognitis,",
          "candidate_score": 0.697522,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann ettliche woͤllend weder uns noch unsere buͤcher weder saͤchen noch hoͤren , diewyl d. Luther selig uns alls die ergiste kaͤtzer verdampt hat . Die farend fuͤr mitt gar ungeschickten reden , koͤnnend anders nuͤt dann die schwermer schaͤllten . By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_338",
          "psc_text": "disparem quidem, verumtamen subsequentem in Dei Ecclesia reperirent. Non ergo expositores eorum ita loqui debent, tanquam se ipsi exponendos simili auctoritate proponant; sed in omnibus sermonibus suis primitus ac maxime ut intelligantur elaborent, ea quantum possunt perspicuitate dicendi, ut aut multum tardus sit qui non intelligat, aut in rerum quas explicare atque ostendere volumus difficultate ac subtilitate, non in nostra locutione sit causa quo minus tardiusve quod dicimus possit intelligi. CAPUT IX.-- Difficilia intellectu apud quos et quomodo tractanda. 23. Sunt enim quaedam quae vi sua non intelliguntur, aut vix intelliguntur, quantolibet et quantumlibet, quamvis planissime, dicentis versentur eloquio; quae in populi audientiam, vel raro, si aliquid urget, vel nunquam omnino mittenda sunt. In libris autem, qui ita scribuntur ut ipsi sibi quodammodo lectorem teneant cum intelliguntur, cum autem non intelliguntur molesti non sint molentibus legere, et in aliquorum collocutionibus, non est hoc officium deserendum, ut vera, quamvis difficillima ad",
          "candidate_score": 0.660055,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23_25",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_212",
          "psc_text": "verba sicut propria tenet, neque illud quod proprio verbo significatur, refert ad aliam significationem: sed si Sabbatum audierit, verbi gratia, non intelligit nisi unum diem de septem, qui continuo volumine repetuntur; et cum audierit Sacrificium, non excedit cogitatione illud quod fieri de victimis pecorum terrenisque fructibus solet. Ea demum est miserabilis animae servitus, signa pro rebus accipere; et supra creaturam corpoream, oculum mentis ad hauriendum aeternum lumen levare non posse. CAPUT VI.-- Judaeorum servitus sub signis utilibus. 10. Quae tamen servitus in Judaeo populo longe a caeterarum gentium more distabat; quandoquidem rebus temporalibus ita subjugati erant, ut unus eis in omnibus commendaretur Deus. Et quanquam signa rerum spiritualium pro ipsis rebus observarent, nescientes quo referrentur, id tamen insitum habebant, quod tali servitute uni omnium, quem non videbant, placerent Deo. Quam custodiam tanquam sub paedagogo parvulorum fuisse scribit Apostolus (Galat. III, 24). Et ideo qui talibus signis pertinaciter inhaeserunt, contemnentem ista",
          "candidate_score": 0.6578,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_16",
          "bdc_text": "Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_297",
          "psc_text": "quoniam Dominus dat sapientiam, et a facie ejus scientia et intellectus. (Prov. II, 6) ; a quo et ipsum studium, si pietate praeditum est, acceperunt. Sed haec satis etiam de signis, quantum ad verba pertinet dicta sint. Restat ut de proferendis eis quae sentimus, sequenti volumine, quae Dominus donaverit, disseramus. LIBER QUARTUS. Hactenus de investigando Scripturae sensu, nunc demum agitur de disserendo. Et quidem rhetoricae artis praecepta ad hujus libri institutum pertinere non vult Augustinus; sed tamen summa diligentia christiani oratoris partes persequitur: cui sacrarum Litterarum auctores et doctores ecclesiasticos dicendi sapientia, imo et eloquentia longe praestantissimos imitandos proponit, ex eorum scriptis elocutionis exempla in vario dicendi genere subjiciens. Postremo ipsum ecclesiasten hortatur, ut in primis orationi det operam; et quod verbis docet alios, id omnino vita et moribus praestet. CAPUT PRIMUM.-- Rhetoricae praecepta tradere non est hujus instituti. 1. Hoc opus nostrum quod inscribitur de Doctrina Christiana, in duo",
          "candidate_score": 0.657173,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_16",
          "bdc_text": "Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe .",
          "psc_chunk_id": "034_Augustinus-Hipponensis_De-doctrina-Christiana_window_299",
          "psc_text": "tria de hac una parte volumina absolvimus, Domino adjuvante, de proferendo pauca dicemus; ut, si fieri potuerit, uno libro cuncta claudamus, totumque hoc opus quatuor voluminibus terminetur. 2. Primo itaque exspectationem legentium, qui forte me putant rhetorica daturum esse praecepta quae in scholis saecularibus et didici et docui, ista praelocutione cohibeo, atque ut a me non exspectentur, admoneo; non quod nihil habeant utilitatis; sed quod, si quid habent, seorsum discendum est, si cui fortassis bono viro etiam haec vacat discere, non autem a me vel in hoc opere, vel in aliquo alio requirendum. CAPUT II.-- Rhetorica facultate christianum doctorem uti convenit. 3. Nam cum per artem rhetoricam et vera suadeantur et falsa, quis audeat dicere, adversus mendacium in defensoribus suis inermem debere consistere veritatem, ut videlicet illi qui res falsas persuadere conantur, noverint auditorem vel benevolum, vel intentum, vel docilem prooemio facere; isti autem non noverint? illi falsa breviter, aperte,",
          "candidate_score": 0.657096,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 14,
      "cf_id": "cf036",
      "work_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae",
      "max_score": 0.698043,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_477",
          "psc_text": "omnem plenitudinem Spiritus accepisse, paulo post (Ibidem) haec dicit: De Spiritu sancto Pater se dicit effundere super omnem carnem. Non enim totum effundit, sed quod effudit, omnibus abundavit. Super nos 251 ergo effusum est de Spiritu sancto. At vero super Dominum Jesum, cum in forma esset hominis, manebat Spiritus; sicut scriptum est: Supra quem videris Spiritum descendentem de coelo, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto (Joan. I, 33). Circa nos ex affluenti commodo liberalitas largientis est, in illo totius mane in aeternum Spiritus plenitudo. Nempe beatus Ambrosius evidenter atque indubitanter ostendit animae Christi plenam totius divinitatis inesse notitiam, cum dicit, quia circa nos ex affluenti commodo liberalitas largientis est, in illo totius manet in aeternum Spiritus plenitudo. Hoc autem ut diceret, illum sermonem beati Joannis attendit, quo ait, cum de ipso Filio loqueretur: Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum (Joan. III, 34) . Quod",
          "candidate_score": 0.698043,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_371",
          "psc_text": "sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat illis anima [una] et cor unum in Deum (Act. IV, 32); sic et de vino, fratres, recolite unde sit unum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitate confunditur. Ita Dominus Jesus Christus nos significavit, nos ad se pertinere voluit; mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non servat (al. tenet) vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. » 26. Arbitror, sancte frater, disputationem nostram, praeclari doctoris Augustini sermone firmatam, nec cuiquam esse aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici participem fieri, quando in baptismate membrum",
          "candidate_score": 0.696594,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_371",
          "psc_text": "sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat illis anima [una] et cor unum in Deum (Act. IV, 32); sic et de vino, fratres, recolite unde sit unum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitate confunditur. Ita Dominus Jesus Christus nos significavit, nos ad se pertinere voluit; mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non servat (al. tenet) vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. » 26. Arbitror, sancte frater, disputationem nostram, praeclari doctoris Augustini sermone firmatam, nec cuiquam esse aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici participem fieri, quando in baptismate membrum",
          "candidate_score": 0.691886,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_14_16",
          "bdc_text": "Da es aber uns , die wir von menschenleeren , besonders von der roͤmischen kirchen , und insonderheit von disem artickel abgeträtten sind , nitt wil gelägen sin , in ein soͤmlichs ze verwilligen . Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind . Es hat ouch diser zyt h. Johann Brentz , ein gelert man , dry predigen uußgan lassen , da er ouch von der substantz dises sacraments nitt anders hallt und also von dem lib Christi redt , alls ob er glych wie die gottheit allenthalben sye , und ist man de ßhalb mißhaͤllig in disem handel nitt ein klein. Doch sind der capittlen 4 oder fünffe .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_142",
          "psc_text": "; et ille qui dixit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est (I Joan. I, 8) : ille etiam qui condelectabatur legi Dei secundum interiorem hominem, videbat autem aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae, et captivantem eum in lege peccati, quae erat in membris ejus, donec eum suae infelicitatis conscium de corpore mortis hujus liberaret gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum (Rom. VII, 22, 23 seq.). 35. Ab hac ergo lege peccati, quae est in membris nostris, non virtus cujuslibet hominis fortis, non industria sapientis, sed sola liberat gratia Salvatoris, quae non nisi humilibus gratis datur: Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam (Jac. IV, 6) . Verumtamen haec gratia, sicut non nisi humilibus datur, sic humilis homo esse non potest, nisi detur. Datur enim ut humiles esse incipiant, et datur ut humiles esse non desinant. Gratia",
          "candidate_score": 0.674262,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20_22",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_477",
          "psc_text": "omnem plenitudinem Spiritus accepisse, paulo post (Ibidem) haec dicit: De Spiritu sancto Pater se dicit effundere super omnem carnem. Non enim totum effundit, sed quod effudit, omnibus abundavit. Super nos 251 ergo effusum est de Spiritu sancto. At vero super Dominum Jesum, cum in forma esset hominis, manebat Spiritus; sicut scriptum est: Supra quem videris Spiritum descendentem de coelo, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto (Joan. I, 33). Circa nos ex affluenti commodo liberalitas largientis est, in illo totius mane in aeternum Spiritus plenitudo. Nempe beatus Ambrosius evidenter atque indubitanter ostendit animae Christi plenam totius divinitatis inesse notitiam, cum dicit, quia circa nos ex affluenti commodo liberalitas largientis est, in illo totius manet in aeternum Spiritus plenitudo. Hoc autem ut diceret, illum sermonem beati Joannis attendit, quo ait, cum de ipso Filio loqueretur: Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum (Joan. III, 34) . Quod",
          "candidate_score": 0.672965,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_370",
          "psc_text": "vestrum in mensa Domini positum est, mysterium Domini accipitis. Ad id quod estis, Amen respondetis, et respondendo subscribitis. Audis ergo, Corpus Christi, et respondes Amen. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen. Quare ergo in pane? Nihil hic de nostro asseramus, ipsum Apostolum item audiamus. Cum ergo de isto sacramento loqueretur, ait: Unus panis, unum corpus multi sumus. Intelligite, et gaudete. Unitas, pietas, veritas, caritas, unus panis, unum corpus multi sumus (I Cor. X, 17). Recolite enim quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini; quando baptizati estis, quasi conspersi estis; quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat",
          "candidate_score": 0.672135,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20_22",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_371",
          "psc_text": "sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit, jam de calice quid intelligeremus, etiam hoc dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis multa grana in unum consperguntur; tanquam illud fiat quod de fidelibus ait Scriptura sancta: Erat illis anima [una] et cor unum in Deum (Act. IV, 32); sic et de vino, fratres, recolite unde sit unum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor granorum in unitate confunditur. Ita Dominus Jesus Christus nos significavit, nos ad se pertinere voluit; mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non servat (al. tenet) vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se. » 26. Arbitror, sancte frater, disputationem nostram, praeclari doctoris Augustini sermone firmatam, nec cuiquam esse aliquatenus ambigendum, tunc unumquemque fidelium corporis sanguinisque Dominici participem fieri, quando in baptismate membrum",
          "candidate_score": 0.671013,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_33",
          "bdc_text": "Bittend gott , das er gnad gäbe etc. [ Adresse fehlt. ]",
          "psc_chunk_id": "065_Fulgentius-Ruspensis_Epistolae_window_212",
          "psc_text": "accipietis; pulsate, et aperietur vobis. Omnis enim qui quaerit, invenit (al. inveniet) ; qui petit, accipit (al. accipiet) , et pulsanti aperietur (Matth. VII, 7) . Unde et propheta sanctissimus Esaias ad remissionem peccatorum nullatenus desperandam, impios et iniquos hortatur dicens: Quaerite Dominum, dum inveniri potest; invocate eum dum prope est. Derelinquat impius viam suam, et vir iniquus cogitationem suam, et revertatur ad Dominum, et miserebitur ejus; et ad Deum nostrum, quia 192 multus est ad ignoscendum (Isa. LV, 6, 7). Relinquat ergo impius viam suam, qua peccat; relinquat iniquus cogitationem suam, qua de peccatorum remissione desperat, et secundum prophetae dictum, convertatur ad Dominum, quia multus est ad ignoscendum. In hoc multo nihil deest, in quo et omnipotens misericordia, et omnipotentia misericors est. Tanta est autem et benignitas omnipotentiae, et omnipotentia benignitatis in Deo, ut nihil sit quod nolit aut non possit relaxare converso. CAP. V. Salubris conversio in duobus",
          "candidate_score": 0.640139,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 15,
      "cf_id": "cf016",
      "work_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1",
      "max_score": 0.69803,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_800",
          "psc_text": "significauit dominus Iesus esse se offerendum pro nobis, ut in sua passione noui sacrificii gratiam consecraret, ritum populi parricidalis aboleret? quid autem expressius quam quod a sancto patriarcha oblatus est filius et aries immolatus est? nonne aperte ostendit hominis carnem, quae omnibus terrenis est communis animantibus, non diuinitatem unigeniti filii dei obnoxiam futuram sacrae uulneri passionis? cap. 13 § 1 Scriptum est in capite libri uenturum hominem qui potestatibus caelestibus imperaret. impletum est, quando Iesus dominus uenit in terras et angeli ministrabant ei, sicut ipse dignatus est dicere: ex hoc uidebitis caelos apertos et angelos dei ascendentes et descendentes ad filium hominis.. cap. 14 § 1 Scriptum est in capite libn libri : agnus sine macula mundup mundus maturus masculus anniculus erit uobis, et occidet eum omnis synagoga. quis iste sit agnus, audisti dicentem: ecce agnus dei, ecce qui 3 Eph. 5, 32 5 cf. Eph. 5, 25 6 *Eph.",
          "candidate_score": 0.69803,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_177",
          "psc_text": "aeternae alimoniam denegarunt. pulchre etiam duo ista iunxerunt: iniciamus lignum in panem eius; nesciebant quid loquerentur Iudaei et mysterium loquebantur. paradisum nobis crux reddidit Christi; hoc est lignum, quod Adae dominus demonstrauit dicens de ligno uitae, quod esset in medio paradisi, edendum, de ligno autem scientiae boni et mali non edendum. errauit Adam, mandata non tenuit, interdictum gustauit; § 5 per lignum coepimus esurire, quoad caro suum accepit alimentum. ideo dominus in Christo carnem iunxit et lignum, ut fames antiqua cessaret, uitae gratia redderetur. beatum lignum domini, quod omnium peccata crucifixit, beata caro domini, quae uictum omnibus ministrauit! 2 *II Cor. 8,9 8 *Esai. 53, 4 14 *Sap. 2,12 15 . 19 *Hier. 11, 19 22 cf. Gen. 2, 16-17 2 inquid Bml 5 ysay(-i-)as C(i Isaia v 7 aegros v 8 testimonium ysayae C 9 inquid C existimauimus a 11 quid au 12 uuinerantis Fml 15 pane a 16",
          "candidate_score": 0.696717,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20_22",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_800",
          "psc_text": "significauit dominus Iesus esse se offerendum pro nobis, ut in sua passione noui sacrificii gratiam consecraret, ritum populi parricidalis aboleret? quid autem expressius quam quod a sancto patriarcha oblatus est filius et aries immolatus est? nonne aperte ostendit hominis carnem, quae omnibus terrenis est communis animantibus, non diuinitatem unigeniti filii dei obnoxiam futuram sacrae uulneri passionis? cap. 13 § 1 Scriptum est in capite libri uenturum hominem qui potestatibus caelestibus imperaret. impletum est, quando Iesus dominus uenit in terras et angeli ministrabant ei, sicut ipse dignatus est dicere: ex hoc uidebitis caelos apertos et angelos dei ascendentes et descendentes ad filium hominis.. cap. 14 § 1 Scriptum est in capite libn libri : agnus sine macula mundup mundus maturus masculus anniculus erit uobis, et occidet eum omnis synagoga. quis iste sit agnus, audisti dicentem: ecce agnus dei, ecce qui 3 Eph. 5, 32 5 cf. Eph. 5, 25 6 *Eph.",
          "candidate_score": 0.676217,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_26_28",
          "bdc_text": "Dann soͤmlichs die bäpstler sterckt und erfroͤwt , mitthinzuͦ aber ouch vil frommer herzen verergeret . Gott woͤllte die diener mins g[ nädigen] h[erren ] zuͦ Wirtemberg , ü [wer ] f[ürstlichen ] g[naden ] vettern , es were Brentz oder andere , wo nitt wyter , doch mitt früntlichen geschrifften an uns langen liessend ire gründ und gschrifftlich unser antwort guͤttlich vernaͤmind ; wurde filicht so vil bereyten , das man hernach mit frucht zamen kummen und mitt einandren handlen moͤchte .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_274",
          "psc_text": "terram tuam, ut, cum uenent uenerit qui semmat seminat uerbum, animam-tuam inueniat praeparatam, ne supra inculta cordis tui decidat semen et ueniant aues caeli et diripiant quod fuerit seminatum. quae sit ergo terra, audi dicentem: ecce exiit qui seminat seminare agrum suum. et dum seminat, aliud cecidit secus uiam, aliud supra petram, aliud supra terram bonam. quod autem supraterram bonam, hi sunt qui in corde bono § 3 audientes uerbum retinent et fructum afferunt per patientiam. mundum sit ergo cor tuum, munda sit anima tua, ut fructum bonitatis possis afferre, hoc est gratiae spiritalis. bonitas enim fructus est spiritus sancti, sicut scriptum est: fructijs autem spiritus est caritas, gaudium, pax, patientia, benignitas, bonitas, fides, modestia, continentia. hi sunt fructus, quorum diuitiis pascimur et ubertate satiamur. in hac terra uitem illam fructiferam iustus Noe plantauit et de fructu eius bibit § 4 atque intimo corde solutus est, quando eum laudabili pietatis",
          "candidate_score": 0.65875,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23_25",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1114",
          "psc_text": "absolueret. factus est etiam in parabolam, quia carnem suscepit quam crucifixerunt Iudaei, non intellegentes parabolam spiritalem. § 2 eo usque enim non intellexerunt, ut, cum auctorem uitae ciucifigerent crucifigerent et suspensam in cruce cernerent carnem domini salutarem, mouerent caput; nam si intellexissent, utique non insultassent, sed ingemuissent. et tamen ipsa commotio capitis illis in similitudinem cessit, ut non hoc significaret quod illi sentiebant, sed quod mysteria declarabant. illi enim secundum uulgi usum insultantes domino mouebant caput suum, sicut qui iustis insultare desiderant, si forte eos uiderint in hbc saeculo fatigari, mouent caput. cap. 61 § 1 Quae commotio capitis geminum intellectum habet. reprehensibiles enim uidentur secundum scripturae auctoritatem qui mouent caput, cum dicat et MatthaeufI: qui transiebant blasphemabant do dm num Iesum mouentes capita sua, et Marcus: qui praeteribant blasphemabant eum mouentes capita sua. transeuntes autem quod reprehensibiles aestimentur, docet hic ipse propheta, 4 cf. Rom. 2, 15 13 cf.",
          "candidate_score": 0.657457,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_9",
          "bdc_text": "artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1025",
          "psc_text": "nocte, potens in hac uita quae habet noctes; sanctus autem non in hac uita, sed in deo laudabitur, qui domino per omnia placere gestiuit, qui potest dicere: fortitudo et laudatio mea dominus. laudabitur tota die, quia honeste egit et opera sua non abscondit et crimina, sed regi patefecit aeterno, in die ambulans, non in tenebris et occultis. § 2 unde et apostolus: sicut in die honeste ambulemus, hoc est non in ganeis atque gurgustiis, non in cubilibus et inpudicitiis, in quibus flagitiosus putat parietibus se esse tectum, ut possit dei scientiam praeterire, cum inuelata apud deum uniuersorum 3 *Ps. 75, 9 13 *Ioh. 5, 28—29 17 *Ps. 43, 9 22 *Ps. 117, 14 23 cf. Ps. 68,6 . 44, 2 25 . 27 Rom. 13,13 28 cf. Eccli. 23,18 (26) 1 que (quae a) iaculantur {la e om. A nostrae om. « 2 omnis motus DF 5 retusa BCffav 8",
          "candidate_score": 0.656315,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_7_9",
          "bdc_text": "By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were . Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 . artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_85",
          "psc_text": "ille enim plene meditatur, qui ipse sibi lex est, scriptum in corde suo opus legis intendens. Aquilas tamen diem tantummodo posuit, non etiam noctem; quod non tam a ceteris discrepans quam alio § 2 referens posuit, quoniam qui legem meditatur semper in luce est, noctem non habet. etenim cuius lucent opera, non potest utique in tenebris ambulare, quia iustitia eius sicut lumen effulget. meditetur ergo legem uita nostra, meditetur conuersatio, meditetur actus, meditetur intellectus mysteriorum caelestium. lex enim exemplar est et umbra caelestium, umbra futurorum bonorum. qui quae credit in lege in euangelio recognoscit, meditetur in tenebris et die, id est et in aduersis positus et prosperis; lex enim praecipit, 3 Sap. 6,12 10 Matth. 8, 2 . 3 13 *Ps. 18,8 18 cf. Rom. 2,14 19 cf. Aquilas Ps. 1,2 23 cf. Eccli. 35,16 (32,20) 25 cf. Hebr. 8,5 28 cf. Dent. 6,5 1 deus om. BØ quam] nisi",
          "candidate_score": 0.650697,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_9",
          "bdc_text": "artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1184",
          "psc_text": "etsi littera distare uideatur, concordat sententia. neque uero uel in corpore constitutus ita dormiebat dominus noster Iesus Christus, ut ignoraret tempe tatem maris et exorta procella uentorum cognitionem eius per ?,loitadinem soporis excederet. dormiebat corpore, sed uirtute uig;labat. et dispositio illa fuit, ut ascenderet in nauem dei filius dei uerbum, ascenderent etiam simul discipuli sui, quos remissos et § 3 neglegentes esse non passus, quasi de domini praesentia et fauore securos, somno corporis sese composuit. ergo illa specie somni dormire se mundo huic apostolis uerbum dei demonstrabat. uigilabat tamen eius potestas prouidentiaque, quae excitauit tempestatem in mari, ut nauis propemodum insurgentibus fluctibus operiretur, qua aiscipuli discipuli tempestate turbati utrum salubris consilii se prouisione fulcirent an uero remedium excederent cognosceretur. sed illis, quibus Iesus non dormiebat, uigilabat fides et ideo surgentes excitauerunt dominum Iesum dicentes: domine, salua nos, perimus. cap. 85 § 1 Uide si etiam illud discrepat ab euangelio quod",
          "candidate_score": 0.649293,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_7_9",
          "bdc_text": "By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were . Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 . artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1247",
          "psc_text": "adiuuabit eam deus diluculo, quo significatur, quia resurrectio matutina adiumentorum nobis caelestium subsidia confert, quae noctem reppulit, diem refudit dicente scriptura surge qui dormis et exurge a mortuis, (31 inlucescet tibi Christus. uide autem mysterium. uespere passus est Christus; ideo et secundum legem ad uesperam agnus occiditui. mane resurrexit; sic enim scriptum est: una autem sabbati uenit Maria Magdalene prima luce ad monumentum, cum adhuc esset obscurum, et uidit lapidem amotum ab ostio. § 2 ad uesperam mundi occiditur deficiente lam iam luce, quia in tenebris erat hic totus mundus et maioribus fuisset tenebrarum squaloribus inuolutus, nisi Christus nobis e caelo lux aeterna uenisset innocentiae tempora generi refusurus humano. passus est ergo dominus Iesus et sanguine suo nostra peccata donauit, lux refulsit consoientiae 1 *Ps. 138, 18 3 cf. Gen. 3, 8 cf. Act. 7, 00 Ó *Zach. 9, 14 7 Matth. 23, 38 12 . 13 Ps. 45,6 16",
          "candidate_score": 0.646828,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_8_10",
          "bdc_text": "Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 . artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were . Aber da setzend sy dann die Apology der Confession hinzuͦ , welche aber mäldet , der 10 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_524",
          "psc_text": "se debet ad poenam, ut hic puniatur a domino, non ad supplicia aeterna seruetur, nec expectare tempus, sed occurrere diuinae indignationi. cap. 14 § 1 Uide facta Dauid eius precibus conuenire. offenderat dominum, quia numerari iusserat populum. confessione praeuenit dei nuntium peccase se ualde et nimis stulte fecisse commemorans, non quasi ammoneret oblitum, sed quasi urgeret morantem, ne diutius commotionem differret offensae. peccaui, inquit, uade, 3 cf. Esai. 43, 26 7 *Ps. 37, 2 15 Ps. 72, 5 17 cf. Matth. 6, 2: 28 *I Par. 21, 8 1 post peccatum est add. remedium accusatio sui criminis fiav 2 confessio — prolapsionis] remedium confessio sui criminis remedium (om. B) confessio remedium prolapsionis BC sui criminis om. {Jav 3 pr. est om. BCpav 6 penitentia agenda DF 7 praescribunt: Psalmi XXXVII enarratio a Enarratio v 10 ne BC 13 iis Eav 16 ue a 20 fenoris codd. v foenoris a 22",
          "candidate_score": 0.643681,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_19_21",
          "bdc_text": "das verneinend sy . Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_800",
          "psc_text": "significauit dominus Iesus esse se offerendum pro nobis, ut in sua passione noui sacrificii gratiam consecraret, ritum populi parricidalis aboleret? quid autem expressius quam quod a sancto patriarcha oblatus est filius et aries immolatus est? nonne aperte ostendit hominis carnem, quae omnibus terrenis est communis animantibus, non diuinitatem unigeniti filii dei obnoxiam futuram sacrae uulneri passionis? cap. 13 § 1 Scriptum est in capite libri uenturum hominem qui potestatibus caelestibus imperaret. impletum est, quando Iesus dominus uenit in terras et angeli ministrabant ei, sicut ipse dignatus est dicere: ex hoc uidebitis caelos apertos et angelos dei ascendentes et descendentes ad filium hominis.. cap. 14 § 1 Scriptum est in capite libn libri : agnus sine macula mundup mundus maturus masculus anniculus erit uobis, et occidet eum omnis synagoga. quis iste sit agnus, audisti dicentem: ecce agnus dei, ecce qui 3 Eph. 5, 32 5 cf. Eph. 5, 25 6 *Eph.",
          "candidate_score": 0.640664,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_19_21",
          "bdc_text": "das verneinend sy . Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1184",
          "psc_text": "etsi littera distare uideatur, concordat sententia. neque uero uel in corpore constitutus ita dormiebat dominus noster Iesus Christus, ut ignoraret tempe tatem maris et exorta procella uentorum cognitionem eius per ?,loitadinem soporis excederet. dormiebat corpore, sed uirtute uig;labat. et dispositio illa fuit, ut ascenderet in nauem dei filius dei uerbum, ascenderent etiam simul discipuli sui, quos remissos et § 3 neglegentes esse non passus, quasi de domini praesentia et fauore securos, somno corporis sese composuit. ergo illa specie somni dormire se mundo huic apostolis uerbum dei demonstrabat. uigilabat tamen eius potestas prouidentiaque, quae excitauit tempestatem in mari, ut nauis propemodum insurgentibus fluctibus operiretur, qua aiscipuli discipuli tempestate turbati utrum salubris consilii se prouisione fulcirent an uero remedium excederent cognosceretur. sed illis, quibus Iesus non dormiebat, uigilabat fides et ideo surgentes excitauerunt dominum Iesum dicentes: domine, salua nos, perimus. cap. 85 § 1 Uide si etiam illud discrepat ab euangelio quod",
          "candidate_score": 0.64014,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_10_12",
          "bdc_text": "Aber da setzend sy dann die Apology der Confession hinzuͦ , welche aber mäldet , der 10 . artickel sye vom keysser oder sinen anwaͤllten angenommen , da man aber wol weist , was dieselben annämmend , alls die uns und unsere kylchen ab dem selben rychstag lut des abschidts verdampt habend . Darzuͦ setzt dann die Apologia :",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_193",
          "psc_text": "sibiF 29 offenditur Aml BCml ostenditur ex offenditur Am2 somno sensus se Bm2Cv corporis relaxauerit, peccatum recurrit. semper nobis error noster tamquam malus exactor occurrit uel tamquam inprobus faenerator conueniens debitorem. § 3 unde dominus ait: qui facit peccatum seruus est peccati. sed mstus iustus nouit, quemadmodum peccatorum suorum uincula dissoluat, nec expectat accusatorem, sed praeuenit, ut confitendo suum alleuet omne delictum, ne habeat quod aduersarius criminetur. ideoque scriptura tibi dicit: iustus in principio sermonis accusator est sui; uocem enim eripit aduersario et quasi dentes quosdam para- § 4 tos ad praedam criminationis infestae peccatorum suorum confessi- one constnngit constringit . dixit ludas bcanoth Scarioth , ut delinqueret sibi — quid dixit? —: quem osculatus fuero ipse est; tenete eum. hoc ( lixit dixit et se ipse proprio ore egit in mortem. quantos putamus in ipso fuisse tortores, ut sibi ipse tam grauis poenae exactor incumberet et semet ipse laqueo",
          "candidate_score": 0.635939,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_24_26",
          "bdc_text": "Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte . Dann soͤmlichs die bäpstler sterckt und erfroͤwt , mitthinzuͦ aber ouch vil frommer herzen verergeret .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_74",
          "psc_text": "deterius et frigidis, tepidos facit, ut euomantur ex ore domini Iesu quos propter grauia peccata reiecerit. ista est quae non paucorum, sed omnium excitat aegritudines. omne caput in dolore, omne cor in maestitia. § 7 a pedibus usque ad caput peccatorum ulcera. omne caput in dolore, quando sapientes qui aestimantur dolore cruciantur auaritiae. sensus enim sapientis in capite eius; quod referri potest etiam ad ecclesiae praeminentes. omne cor in maestitia, quando sapimus quae sunt carnalia et corporalibus uoluptatibus aciem nostri cordis infodimus. unde ait dominus ad huiusmodi, quod dederit illis cor carneum. cap. 29 § 1 A pedibus usque ad caput serpit lues dira morborum, quando laborant contagio, quando compatiuntur aliis, si quis effectu 9*Col. 2, 21-22 11 . 13*1 Tim. 6, 10 15 cf. Apoc. 3, 15-16 18*Esai . 1,5 19 . 26 cf. Esai. 1, 6 21 cf. Eccle. 2,14 23 cf. Rom. 8, 5 25 cf. Ezech.",
          "candidate_score": 0.635897,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_24_26",
          "bdc_text": "Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte . Dann soͤmlichs die bäpstler sterckt und erfroͤwt , mitthinzuͦ aber ouch vil frommer herzen verergeret .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_567",
          "psc_text": "unumquemque nostrum peccata perturbant, ut requies nobis esse non possit! grauior aduersaria nobis culpa est nostra, quae sollicitat otiosos, affligit sanos, contristat laetos, inquietat placidos, exagitat mites, excitat dormientes. rei sumus sine accusante, sine torquente cruciamur, sine uinculis astringimur, sine uenditore seruimus. § 3 unde et scriptura dicit: peccatis uestris uenditi estis. haec igitur peccata sunt quae contra nos semper sunt, ut dixit propheta: uendiderunt nos et dominantur nobis. seruus qui uenditur superiore seruitio exit, ut ad dominum alterum migret; nos nec superiorum iugum deponimus et ad noua peccata curuamur. cap. 29 § 1 Unde ingemuit sanctus dicens: quonia quoniam m iniquit ates meae superposuerunt caput meum, sicut onus graue gr auatae sunt super me, hoc est: iniquitates meae supertransierunt caput meum et supereminent mihi, ut sensus meos deprimant; ocui oculi enim sapientis in capite eius. et ideo Nabal malus erat et durus, quia sensus eius malitia et iniquitas obserabant.",
          "candidate_score": 0.633892,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_32",
          "bdc_text": "Was ich und andere guͦts by uns darzuͦ thuͦn könnend , sind wir geneigt und guͦtwillig .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_184",
          "psc_text": "credamus, hunc intimo adoremus affectu. bona seruitus quae omnes liberos fecit, bona seruitus quae nomen super omne nomen adquisiuit, bona humilitas quae fecit, ut in nomine eius omnes genu sinuent caelestium et terrestrium et infernorum et omnis lingua confiteatur, quoniam dominus Iesus in gloria est dei patris. in hunc ergo finem dirigitur hic psalmus, ut et nos serui simus ad iustitiam, non superbi ad arrogantiam; seruitus enim stipendium 4 cf. Matth. 3,17 5 *Esai. 49,6 8. 17 d. Ps. 144,3 9 *Phil. 2,6—S 16 cf. Hebr. 2,9 17 Kom. 10,4 20 cf. Phil. 2, 9 21 *Phil. 2,10-11 25 cf. Rom. 6, 18 2 sed] add. in DF 3 teri. ex om. fJ 5 inquid C 6 statuas, s. scr. m2 uel suscites E suscites DF et mg. a ibique Cna1 7 uoeabulum BCml 13 specie] habitu fJa 19 effectu BCml 20 quae omnes-seruitus om. {J facit B 22 sinuent",
          "candidate_score": 0.630789,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_10",
          "bdc_text": "Aber da setzend sy dann die Apology der Confession hinzuͦ , welche aber mäldet , der 10 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_524",
          "psc_text": "se debet ad poenam, ut hic puniatur a domino, non ad supplicia aeterna seruetur, nec expectare tempus, sed occurrere diuinae indignationi. cap. 14 § 1 Uide facta Dauid eius precibus conuenire. offenderat dominum, quia numerari iusserat populum. confessione praeuenit dei nuntium peccase se ualde et nimis stulte fecisse commemorans, non quasi ammoneret oblitum, sed quasi urgeret morantem, ne diutius commotionem differret offensae. peccaui, inquit, uade, 3 cf. Esai. 43, 26 7 *Ps. 37, 2 15 Ps. 72, 5 17 cf. Matth. 6, 2: 28 *I Par. 21, 8 1 post peccatum est add. remedium accusatio sui criminis fiav 2 confessio — prolapsionis] remedium confessio sui criminis remedium (om. B) confessio remedium prolapsionis BC sui criminis om. {Jav 3 pr. est om. BCpav 6 penitentia agenda DF 7 praescribunt: Psalmi XXXVII enarratio a Enarratio v 10 ne BC 13 iis Eav 16 ue a 20 fenoris codd. v foenoris a 22",
          "candidate_score": 0.629884,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_10",
          "bdc_text": "Aber da setzend sy dann die Apology der Confession hinzuͦ , welche aber mäldet , der 10 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_193",
          "psc_text": "sibiF 29 offenditur Aml BCml ostenditur ex offenditur Am2 somno sensus se Bm2Cv corporis relaxauerit, peccatum recurrit. semper nobis error noster tamquam malus exactor occurrit uel tamquam inprobus faenerator conueniens debitorem. § 3 unde dominus ait: qui facit peccatum seruus est peccati. sed mstus iustus nouit, quemadmodum peccatorum suorum uincula dissoluat, nec expectat accusatorem, sed praeuenit, ut confitendo suum alleuet omne delictum, ne habeat quod aduersarius criminetur. ideoque scriptura tibi dicit: iustus in principio sermonis accusator est sui; uocem enim eripit aduersario et quasi dentes quosdam para- § 4 tos ad praedam criminationis infestae peccatorum suorum confessi- one constnngit constringit . dixit ludas bcanoth Scarioth , ut delinqueret sibi — quid dixit? —: quem osculatus fuero ipse est; tenete eum. hoc ( lixit dixit et se ipse proprio ore egit in mortem. quantos putamus in ipso fuisse tortores, ut sibi ipse tam grauis poenae exactor incumberet et semet ipse laqueo",
          "candidate_score": 0.627286,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_15",
          "bdc_text": "Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_525",
          "psc_text": "— prolapsionis] remedium confessio sui criminis remedium (om. B) confessio remedium prolapsionis BC sui criminis om. {Jav 3 pr. est om. BCpav 6 penitentia agenda DF 7 praescribunt: Psalmi XXXVII enarratio a Enarratio v 10 ne BC 13 iis Eav 16 ue a 20 fenoris codd. v foenoris a 22 futura BGfi 24 precibus eius BC conueniri F 25 numerantus erat. Bml 27 admoneret fJav urgueret ACml LXIV. Ambros. pars 6. Petschenig, 10 quoniam hoc uerbum feci; et nunc, domine, dele iniquitatem serui tui. quomodo deleantur peccata, audi dicentem: solutum est peccatum eius, . § 2 quia cepit de manu domini duplicia peccata sua. non ergo penitus sibi peccatum remitti postulat, sed moderata solutione deleri, hoc est ut in futurum eius memoria deleatur. denique quasi interpellantis uoce conuentus dominus, ne uindicta commissi protelaretur erroris, misit ad eum Nathan prophetam, et ille uenit ad regem et dixit ei: quid fieri uelis,",
          "candidate_score": 0.626871,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_15",
          "bdc_text": "Und wirt aber meerteyls nun geforderet , das wir aͤben dise confession annaͤmind .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_524",
          "psc_text": "se debet ad poenam, ut hic puniatur a domino, non ad supplicia aeterna seruetur, nec expectare tempus, sed occurrere diuinae indignationi. cap. 14 § 1 Uide facta Dauid eius precibus conuenire. offenderat dominum, quia numerari iusserat populum. confessione praeuenit dei nuntium peccase se ualde et nimis stulte fecisse commemorans, non quasi ammoneret oblitum, sed quasi urgeret morantem, ne diutius commotionem differret offensae. peccaui, inquit, uade, 3 cf. Esai. 43, 26 7 *Ps. 37, 2 15 Ps. 72, 5 17 cf. Matth. 6, 2: 28 *I Par. 21, 8 1 post peccatum est add. remedium accusatio sui criminis fiav 2 confessio — prolapsionis] remedium confessio sui criminis remedium (om. B) confessio remedium prolapsionis BC sui criminis om. {Jav 3 pr. est om. BCpav 6 penitentia agenda DF 7 praescribunt: Psalmi XXXVII enarratio a Enarratio v 10 ne BC 13 iis Eav 16 ue a 20 fenoris codd. v foenoris a 22",
          "candidate_score": 0.624772,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_800",
          "psc_text": "significauit dominus Iesus esse se offerendum pro nobis, ut in sua passione noui sacrificii gratiam consecraret, ritum populi parricidalis aboleret? quid autem expressius quam quod a sancto patriarcha oblatus est filius et aries immolatus est? nonne aperte ostendit hominis carnem, quae omnibus terrenis est communis animantibus, non diuinitatem unigeniti filii dei obnoxiam futuram sacrae uulneri passionis? cap. 13 § 1 Scriptum est in capite libri uenturum hominem qui potestatibus caelestibus imperaret. impletum est, quando Iesus dominus uenit in terras et angeli ministrabant ei, sicut ipse dignatus est dicere: ex hoc uidebitis caelos apertos et angelos dei ascendentes et descendentes ad filium hominis.. cap. 14 § 1 Scriptum est in capite libn libri : agnus sine macula mundup mundus maturus masculus anniculus erit uobis, et occidet eum omnis synagoga. quis iste sit agnus, audisti dicentem: ecce agnus dei, ecce qui 3 Eph. 5, 32 5 cf. Eph. 5, 25 6 *Eph.",
          "candidate_score": 0.6236,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_28",
          "bdc_text": "wurde filicht so vil bereyten , das man hernach mit frucht zamen kummen und mitt einandren handlen moͤchte .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1064",
          "psc_text": "C LXIV. Ambroa. pars 6. Petschenig. 19 gentes uentilasti nos. missi sunt enim apostoli sancti ad gentes et dispersi sunt inter gentes sicut et prophetae sancti, de § 2 quibus supra diximus, ut in illa dispersione fructus plurimi nascerentur. ut enim dominus noster Iesus Christus sicut granum cecidit in terram et mortuus est, ut multum fructum afferret, ita etiam dispersi sunt apostoli sancti, ut bonum inter gentes semen afferrent, quo ad eorum similitudinem frueţus fructus gentium pullularet. denique scriptura hoc dicit dixisse dominum: quia propterea uos misi, ut uos eatis et fructum plurimum afferatis et fructus uestermaneat. § 3 factus est ergo dominus sicut semen, secundum quod dictum est ad Abraham: et semini tuo, quod est Christus. semen ergo omnium Christus et ideo cadere se passus est et spargi, ut conforme corpori suo transfiguraret corpus humilitatis nostrae. hoc ergo semen salutare omnibus hominibus pullulauit et ex illo ad eius imaginem",
          "candidate_score": 0.620523,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_18_20",
          "bdc_text": "\"Das ist min lyb\" figürlich syend ; das verneinend sy . Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1120",
          "psc_text": "D oculos (alt. o w ras.) E occultis F 30 . 31 nomos et nomo codd. 31 sina- goga A non spiritali, hoc est ritui legis Iudaico, cuius uinculis inligata est legitimi nesciens sacramenta coniugii. § 2 si autem mortua fuerit lex, hoc est legis interpretatio corporalis, tunc plebs quasi mortuo coniuge priore legitime nubet secundo uiro qui ex mortuis resurrexit. est etiam caput mulieris huius euangelium. unde quidam mystice interpretati mortificato ritu Iudaico tamquam fratri defuncti euangelio mulierem eam nubere ex lege uoluerunt, quia lex annuntiauerit euangelium. ideo prior lex uir, postea secundi uiri nuptiae, hoc est euangelii sacramenta sunt; duo enim quasi coniugia duo sunt testamenta. unum coniugium uetus est testamentum, quod morte uiri prioris solutum est. § 3 et ideo mulier illa, cui lex mortua est, recte secundum coniugium conuenit, hoc est testamentum nouum. sic duobus fratribus una coniungitur, cui superiora peccata moriuntur, meliora postea sacramenta renouantur.",
          "candidate_score": 0.618963,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_5",
          "bdc_text": "dann ettliche woͤllend weder uns noch unsere buͤcher weder saͤchen noch hoͤren , diewyl d. Luther selig uns alls die ergiste kaͤtzer verdampt hat .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_628",
          "psc_text": "est mutus uere beatus, qui cum tacet intra se loquitur: 'dominus dat mihi linguam eruditionis, 25 quando oporteat me dicere sermonem'. talia loquebatur intra se Zacharias, cum ommutuisset, et uere, quia loqui ei non profuerat, ne loqueretur ommutuit et ut loqueretur exauditus a Christo est. 7 I Petro 2, 23 12 cf. Hier. 11, 19 16 *Ioh. 18, 23 24 cf. Esai. 50, 4 26 cf. Luc. 1 1 et om. (ia intentionem B loquentes Cml ne F 3 Jasscessitus Cml lascessitus Fml ulcissi C 4 maledicant Cml 5 benedicamus AmlBCml criminentur Cml conuinciantur C 6 exitent Bml uiscissitudinem C 7 Iesu] add. x C epistola codd. av 9 eius] add. ergo BCftav 12 est om. Bfiav et] sic {Jav aperuit (Jfluv 13 possit CmlEav mauult (i 14 uere om. a 15 dum A 17 uidetis B 18 uere] uir (ia is] uir DF 19 afectu B 22 . 23",
          "candidate_score": 0.61293,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_24",
          "bdc_text": "Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_568",
          "psc_text": "m iniquit ates meae superposuerunt caput meum, sicut onus graue gr auatae sunt super me, hoc est: iniquitates meae supertransierunt caput meum et supereminent mihi, ut sensus meos deprimant; ocui oculi enim sapientis in capite eius. et ideo Nabal malus erat et durus, quia sensus eius malitia et iniquitas obserabant. unde et Abigaeae uerbum 6 *II Cor. 7,5 16 *Esai. 50,1 17'Esai. 3,12 19 cf. Uerg. Ecl. 1,40 21 *Ps. 37, 5 25 Eccle. 2,14 26 cf. I Reg. 25, 3. 37 1 quod] quae a 2 abcondita F 4 peccata nostra BC offendunt, a. scr. m. reCr aliter ostendunt A offerunt (i 5 epistola codd. au 6 corrinthios A chorinthios DF 9 timoris Bm1 macedoniam Cml 11 gratiis BC aduer- sarius|3au 12 nostra estJ9C 13 lasnos (aic) B exitat Bml 14tortoreaav 15 seruimus] uendimur ftav 16 nostris B 81 unde] add. etfiav ingemit0, add. dauid Bm2C 23 est om.",
          "candidate_score": 0.61292,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_5",
          "bdc_text": "dann ettliche woͤllend weder uns noch unsere buͤcher weder saͤchen noch hoͤren , diewyl d. Luther selig uns alls die ergiste kaͤtzer verdampt hat .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1457",
          "psc_text": "est testamentum quod non audiebatur, quia ipse dominus dixit de populo Indacorum Iudaeorum : uidebunt et non uidebunt, audient et non audient. audient aure corporea, sed non audient mentis auditu. cap. 34 § 1 Nobis ergo, hoc est ecclesiae semel locutus est et duo audita sunt, quia in illa audiuimus et intelleximus, quae non intellexerant qui legerunt, non audierunt qui audierunt. solus enim Christus aurem aperuit humanam ad cogn(\\\\scenda mysteria, solus libri signaculum soluit et resoluit aenigmata prophetaium. cap. 35 § 1 Ideoque ipse reddet unicuique secundum opera sua; in quo et qualitatem operum comprehendit, ut aut conplurium et meliorum restituat praemia meritis singulorum aut contra et numero grauemur et acerbitate meritorum. 5 Ps. 61, 12 17 * Matth. 13,13 23 cf. Apoc. 5,2 25 *Matth. 16, 27 1 asscribitur A ydithun A yditun C ydithum P Idithum av 4 pe- care A 7 litteram CP sillabus ACP 10 exaudimur",
          "candidate_score": 0.61213,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_24",
          "bdc_text": "Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1115",
          "psc_text": "intellectum habet. reprehensibiles enim uidentur secundum scripturae auctoritatem qui mouent caput, cum dicat et MatthaeufI: qui transiebant blasphemabant do dm num Iesum mouentes capita sua, et Marcus: qui praeteribant blasphemabant eum mouentes capita sua. transeuntes autem quod reprehensibiles aestimentur, docet hic ipse propheta, 4 cf. Rom. 2, 15 13 cf. Act. 3, 15 15 cf. Matth. 27, 39 24 •Matth, 27, 39 26 *Marc. 15, 29 3 tipus (typus Fa) igitur pa 4 sunt F malorum B tipus DE 5 quaedam] que etiam fl sit] si Bm2 9 parabolam —. receperunt om. tc- qui] quia BC 10 omnia a omnem aegritudinem et inaequalitatem p et m mg. a 11 in om. AmIBml parabolaA 13enim non om. Fml l5nam]nanA 17 hoc non F significarent Cmlft 18 misteria CD 24 matheus ACp transebant Cml transibant CmZfiav, cf. p. 240, 28 25 capita sua mouentes C 26 marchus CF blasphemabant — 27 aua",
          "candidate_score": 0.610053,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_6",
          "bdc_text": "Die farend fuͤr mitt gar ungeschickten reden , koͤnnend anders nuͤt dann die schwermer schaͤllten .",
          "psc_chunk_id": "stoa0022.stoa048.opp-lat1_window_1115",
          "psc_text": "intellectum habet. reprehensibiles enim uidentur secundum scripturae auctoritatem qui mouent caput, cum dicat et MatthaeufI: qui transiebant blasphemabant do dm num Iesum mouentes capita sua, et Marcus: qui praeteribant blasphemabant eum mouentes capita sua. transeuntes autem quod reprehensibiles aestimentur, docet hic ipse propheta, 4 cf. Rom. 2, 15 13 cf. Act. 3, 15 15 cf. Matth. 27, 39 24 •Matth, 27, 39 26 *Marc. 15, 29 3 tipus (typus Fa) igitur pa 4 sunt F malorum B tipus DE 5 quaedam] que etiam fl sit] si Bm2 9 parabolam —. receperunt om. tc- qui] quia BC 10 omnia a omnem aegritudinem et inaequalitatem p et m mg. a 11 in om. AmIBml parabolaA 13enim non om. Fml l5nam]nanA 17 hoc non F significarent Cmlft 18 misteria CD 24 matheus ACp transebant Cml transibant CmZfiav, cf. p. 240, 28 25 capita sua mouentes C 26 marchus CF blasphemabant — 27 aua",
          "candidate_score": 0.596212,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 16,
      "cf_id": "cf012",
      "work_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum",
      "max_score": 0.697349,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_124",
          "psc_text": "a Domino discipuli ejus adhuc eo praedicante non poterant. Usque in eum enim lex et prophetae sunt; et, nisi lege finita, in fidem evangelicam eorum nemo concederet. Quod vero praesente sponso jejunandi necessitatem discipulis non esse respondet (Ibid. 15); praesentiae suae gaudium, et sacramentum sancti cibi edocet, quo nemo se praesente, id est, in conspectu mentis Christum continens, indigebit. Ablato autem se jejunaturos esse dicit: quia omnes non credentes resurrexisse Christum, habituri non essent cibum vitae. In fide enim resurrectionis sacramentum panis coelestis accipitur: et quisquis sine Christo est, in vitae cibi jejunio relinquetur. 708 4. Hunc cibum non percipit vetus homo. --Ut autem intelligerent, non posse sibi in veteribus positis perfecta haec salutis sacramenta committi, comparationis posuit exemplum. Pannum rudem vestimento veteri non adsui, quia vetustatis infirmitatem virtus adsumenti rudis dissolvat: et vinum novum veteribus utribus non infundi; ferventis enim musti calor utres veteres abrumpit (Ibid. 16 et 17):",
          "candidate_score": 0.697349,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "009_Hilarius-Pictaviensis_Commentarius-in-Matthaeum_window_124",
          "psc_text": "a Domino discipuli ejus adhuc eo praedicante non poterant. Usque in eum enim lex et prophetae sunt; et, nisi lege finita, in fidem evangelicam eorum nemo concederet. Quod vero praesente sponso jejunandi necessitatem discipulis non esse respondet (Ibid. 15); praesentiae suae gaudium, et sacramentum sancti cibi edocet, quo nemo se praesente, id est, in conspectu mentis Christum continens, indigebit. Ablato autem se jejunaturos esse dicit: quia omnes non credentes resurrexisse Christum, habituri non essent cibum vitae. In fide enim resurrectionis sacramentum panis coelestis accipitur: et quisquis sine Christo est, in vitae cibi jejunio relinquetur. 708 4. Hunc cibum non percipit vetus homo. --Ut autem intelligerent, non posse sibi in veteribus positis perfecta haec salutis sacramenta committi, comparationis posuit exemplum. Pannum rudem vestimento veteri non adsui, quia vetustatis infirmitatem virtus adsumenti rudis dissolvat: et vinum novum veteribus utribus non infundi; ferventis enim musti calor utres veteres abrumpit (Ibid. 16 et 17):",
          "candidate_score": 0.697108,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 17,
      "cf_id": "cf025",
      "work_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum",
      "max_score": 0.697288,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_21_23",
          "bdc_text": "da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_177",
          "psc_text": "tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, per Christum Dominum nostrum: quem in hac nocte inter sacras epulas increpantem mens sibi conscia traditoris ferre non potuit, sed, apostolorum relicto consortio, sanguinis pretium a Judaeis accepit, ut vitam perderet quam (265) distraxit. Coenavit igitur hodie proditor mortem suam, et cruentis manibus panem de manu Salvatoris exiturus accepit, ut saginatum cibo major poena constringeret, (266) quem nec sacrati cibi collatio a scelere revocaret. Patitur itaque Dominus noster Jesus Christus Filius tuus cum hoste novissimum participare convivium, a quo se noverat continuo esse tradendum, ut exemplum innocentiae mundo relinqueret, et passionem suam pro saeculi redemptione suppleret. Patitur mitis Deus immitem Judam, et sustinet pius crudelem convivam, qui merito laqueo suo periturus erat, quia de Magistri sanguine cogitarat. O Dominum per omnia patientem! O Agnum inter suas epulas mitem! Cibum ejus Judas in ore ferebat, et quibus eum traderet",
          "candidate_score": 0.697288,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_2",
          "bdc_text": "Belangend den span des nachtmals unsers herren Jesu Christi haͤtte vormals nie mangel gehept und noch nitt unsern halb , alles , das moęglich , zuͦ thuͦn , doch nitt , das dem wort des herren zuͦ wider were .",
          "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_13",
          "psc_text": "IN NOCTE. Deus, qui hanc sacratissimam noctem veri luminis fecisti illustratione clarescere, da, quaesumus, ut cujus lucis mysteria in terra cognovimus, ejus quoque gaudiis in coelo perfruamur. Qui tecum vivit, etc. 6 Super oblata. --Accepta sit tibi, Domine, quaesumus, hodiernae festivitatis oblatio, ut, tua gratia largiente, per haec sacrosancta commercia in illius inveniamur forma in quo tecum est nostra substantia. Qui tecum vivit et regnat Deus in unitate. Praefatio. --Vere dignum et justum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, Per Christum Dominum nostrum. Cujus divinae Nativitatis potentiam ingenita virtutis tuae genuit magnitudo. Quem semper Filium, et ante tempora aeterna genitum, quia tibi pleno atque perfecto aeterni Patris nomen non defuit, praedicamus, et honore, majestate atque virtute aequalem tibi cum Spiritu sancto confitemur, et (99) in trino vocabulo unicam credimus Majestatem. Et ideo cum angelis, et archangelis, cum thronis, et",
          "candidate_score": 0.649344,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_2",
          "bdc_text": "Belangend den span des nachtmals unsers herren Jesu Christi haͤtte vormals nie mangel gehept und noch nitt unsern halb , alles , das moęglich , zuͦ thuͦn , doch nitt , das dem wort des herren zuͦ wider were .",
          "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_579",
          "psc_text": "Deus, qui nos de transacto noctis spatio ad matutinas horas perducere dignatus es: quaesumus ut dones nobis diem hunc sine peccato transire, quatenus ad vesperum et semper tibi Deo gratias referamus. Per. Alia. --Gratias agimus inenarrabili pietati tuae, omnipotens Deus, qui nos depulsa noctis caligine ad diei hujus principium perduxisti, et, abjecta ignorantiae caecitate, ad cultum tui nominis atque scientiam revocasti: illabere sensibus nostris, omnipotens Pater, ut in praeceptorum tuorum lumine gradientes, te ducem sequamur et principem. Per. Alia. --Deus, qui nos ad principium hujus diei pervenire fecisti, da nobis hunc diem sine peccato transire, ut in nullo a tuis semitis declinemus; sed ad tuam justitiam faciendam nostra semper procedant eloquia. Per. Ad primam. --Dirigere dignare, Domine sancte, Pater omnipotens, aeterne Deus, hodie corda et corpora nostra in opera mandatorum tuorum, ut in hac die ad nullum declinemus peccatum, sed semper quae sancta sunt meditemur, atque opere compleamus, et tuo",
          "candidate_score": 0.643367,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_13",
          "bdc_text": "liblich , substantzlich , und wie es hallt die griechisch und roͤmisch kirch etc.",
          "psc_chunk_id": "078_Gregorius-I_Liber-sacramentorum_window_0",
          "psc_text": "Liber sacramentorum (1) Hic liber (2) Sacramentorum de circulo anni expositus, a sancto Gregorio papa Romano editus, (3) ex authentico libro bibliothecae Cubiculi scriptus, qualiter (4) Missa Romana celebratur, hoc est: 1 In primis (5) ad introitum Antiphona, qualis fuerit statutis temporibus, sive diebus festis, seu quotidianis. (6) Deinde, Kyrie eleison. Item dicitur, (7) Gloria in excelsis Deo. (8) Si episcopus fuerit, tantummodo die Dominico, sive diebus festis. (9) A presbyteris autem minime dicitur, nisi solo in Pascha. Quando vero litania agitur, neque Gloria in excelsis Deo, neque Alleluia canitur. (10) Postmodum dicitur Oratio; deinde sequitur (11) Apostolus. (12) Item Graduale, seu Alleluia. Postmodum legitur (13) Evangelium, deinde (14) Offertorium, et dicitur Oratio super oblata. Qua completa, dicit sacerdos excelsa voce: Per omnia saecula saeculorum. R\\ Amen. Dicit: Dominus vobiscum. R\\ Et cum spiritu tuo. Dicit: (15) Sursum corda. R\\ (16) Habemus ad Dominum. Dicit: 2 (17) Gratias agamus Domino",
          "candidate_score": 0.634598,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 18,
      "cf_id": "cf026",
      "work_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica",
      "max_score": 0.696105,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_273",
          "psc_text": "Ubi non solum ligni nomine, sed etiam et numero lignorum signum crucis expressum est. CAPUT XXVII. Quomodo sacramentum Eucharistiae praefiguratum est. 1. Et quia panis et calicis sacramentum Deo placitum esset in holocausto, Scripturarum testimoniis non tacetur. Hujus enim sacrificii praefiguratio in sacerdotio Melchisedech antea fuit expressa. Iste enim sacerdos Dei excelsi, cum benediceret Abrahae, ob mysterium futuri holocausti panem et vinum in sacrificio Domino obtulit. Hoc enim ille primum in typo Filii Dei expressit: ad quem Psalmista ex persona Patris sic dicit: Ante luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 3) . Hoc est juxta ritum hujusmodi sacrificii, quod et in passione sua perficiens Christus implevit, quodque etiam apostolis in commemorationem suam fieri jussit. 2. Non ergo jam victimas Judaicas, quales sacerdos Aaron obtulit, credentes offerunt; sed quales idem Melchisedech rex Salem immolavit, id est, panem et vinum, quod est corporis et sanguinis",
          "candidate_score": 0.696105,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_273",
          "psc_text": "Ubi non solum ligni nomine, sed etiam et numero lignorum signum crucis expressum est. CAPUT XXVII. Quomodo sacramentum Eucharistiae praefiguratum est. 1. Et quia panis et calicis sacramentum Deo placitum esset in holocausto, Scripturarum testimoniis non tacetur. Hujus enim sacrificii praefiguratio in sacerdotio Melchisedech antea fuit expressa. Iste enim sacerdos Dei excelsi, cum benediceret Abrahae, ob mysterium futuri holocausti panem et vinum in sacrificio Domino obtulit. Hoc enim ille primum in typo Filii Dei expressit: ad quem Psalmista ex persona Patris sic dicit: Ante luciferum genui te. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech (Psal. CIX, 3) . Hoc est juxta ritum hujusmodi sacrificii, quod et in passione sua perficiens Christus implevit, quodque etiam apostolis in commemorationem suam fieri jussit. 2. Non ergo jam victimas Judaicas, quales sacerdos Aaron obtulit, credentes offerunt; sed quales idem Melchisedech rex Salem immolavit, id est, panem et vinum, quod est corporis et sanguinis",
          "candidate_score": 0.672114,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_11",
          "bdc_text": "artickel sye vom keysser oder sinen anwaͤllten angenommen , da man aber wol weist , was dieselben annämmend , alls die uns und unsere kylchen ab dem selben rychstag lut des abschidts verdampt habend .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_252",
          "psc_text": "18) . » Patefacta sunt enim legis mysteria. 3. Judaeis vero clausa sunt, sicut et Daniel dicit: Clausa sunt, signatique sermones usque ad tempus consummationis, quousque addiscant 104 multi, et impleatur visio, et cognoscant omnia haec (Dan. XII. 9) . Nam quod et Moysi facies velamine tegebatur, dum descenderet de monte cum tabulis, id significabat, quia prae caecitatis caligine Judaicus populus legem ipsam non posset agnoscere, dum enim legitur Moyses, velamen est positum super cor eorum. CAPUT XXII. Quod Judaei, nisi credant in Christum, non intelligent Scripturas. 1. Neque enim possunt legem et prophetas intelligere, nisi ante in Christum crediderint, loquente Isaia: Si non credideritis, non intelligetis; justus enim ex fide mea vivet, ait Dominus per prophetam (Habac. II, 4). Unde et Abraham pater gentium factus est, quia credidit Deo, et reputatum est ei ad justitiam (Gen. XV, 6) . Isti autem quamvis legem et prophetas teneant, tamen non est",
          "candidate_score": 0.614458,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_5",
          "bdc_text": "dann ettliche woͤllend weder uns noch unsere buͤcher weder saͤchen noch hoͤren , diewyl d. Luther selig uns alls die ergiste kaͤtzer verdampt hat .",
          "psc_chunk_id": "083_Isidorus-Hispalensis_De-fide-Catholica_window_98",
          "psc_text": "ille respondens: Torcular, inquit, calcavi solus. Calcare enim torcular solum se dixit, quia solus propter mundi peccatum passionem suscepit, solusque delicta omnium sanguine suo lavit. CAPUT XXXIII. Dum pateretur, tacuit. 1. Nam quia dum pateretur, tacuisse scribitur, hoc prophetarum voces testantur. Isaias enim sic de illo ait: Tanquam ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram tondente se, sic non aperuit os suum (Isai. LIII, 7) . Hic enim in passione Pilato interroganti nihil locutus est; sed in humilitate judicium ejus sublatum est; de quo et ipse alibi: Non clamabit, nec audiet quis in plateis vocem ejus (Isai. XLII, 2) . 2. Item idem Christus per eumdem prophetam: Dominus Deus aperuit mihi aurem, ego autem non contradico. Corpus meum dedi percutientibus (Isai. L, 5) . Et ipse alibi: Tacui, silui, nunquid semper tacebo (Isai. XLII, 14) ? Primo enim tacuit, ut judicaretur, quando sicut agnus coram tondente se fuit",
          "candidate_score": 0.609323,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 19,
      "cf_id": "cf021",
      "work_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1",
      "max_score": 0.694287,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_985",
          "psc_text": "gratiae uisibilia sacramenta quid prosunt? merito autem quaeritur, utrum etiam ista inuisibilis sanctificatio sine uisibilibus sacramentis, quibus uisibiliter homo sanctificatur, pariter nihil prosit: quod utique absurdum est. tolerabilius enim quisque dixerit sine illis istam non esse quam si fuerit non prodesse, cum in ista sit omnis utilitas illorum. sed etiam hoc, quod sine illis ista esse non possit, quomodo recte dicatur intuendum est. nihil quippe profuit Symoni mago uisibilis baptismus, cui sanctificatio inuisibilis defuit; sed quibus ista inuisibilis quoniam adfuit profuit, etiam uisibilia sacramenta perceperant similiter baptizatibaptizari. nec tamen Moyses, qui uisibiliter sacerdotes sanctificabat, ubi fuerit ipse ipsis sacrificiis uel oleo sanctificatus ostenditur; inuisibiliter uero sanctificatum negare quis audeat, cuius tanta gratia praeeminebat? hoc et de Iohanne Baptista dici potest; prius enim baptizator quam baptizatus adparuit. unde eum sanctificatum nequaquam negare possumus. id tamen in eo factum uisibiliter non inuenimus, antequam ad ministerium baptizandi ueniret. hoc et de latrone illo,",
          "candidate_score": 0.694287,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_9_11",
          "bdc_text": "artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were . Aber da setzend sy dann die Apology der Confession hinzuͦ , welche aber mäldet , der 10 . artickel sye vom keysser oder sinen anwaͤllten angenommen , da man aber wol weist , was dieselben annämmend , alls die uns und unsere kylchen ab dem selben rychstag lut des abschidts verdampt habend .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_789",
          "psc_text": "28 ipsa C inponebantur PSNVTbd 1 populo oblata pro peccatis super holocausta inponi et non erat necesse offerenti sacrificia pro peccato etiam holocaustum offerre super quod illud inponeretur, nisi quando par turturum offerebatur aut duo pulli columbini; nam ibi omnino definit unum pro peccato, alterum in holocaustum offemofferri oportere et prius pro peccato, deinde in holocaustum. deinde quaeri potest utrum holocaustum quod mane mane iussit inponi ipsum etiam per totam noctem arderet usque ad alterum mane, an illud quod ait tota nocte ardere debere holocaustum fuerit uespertinum et inde coeperit de lege holocausti dicere, ut a uespertino holocausto inciperet: quod mirum est si taceret nec admoneret talia uespere offerri oportere. cap. 14 Et locutus est dominus ad Moysen dicens: istud donum Aaron et filiorum eius quod offerunt domino in die quacumque unierisunxeris eum. alia sunt sacrificia, quae commemorauit in Exodo, quibus per septem dies sanctificantur sacerdotes, ut sacerdotio suo fungi",
          "candidate_score": 0.661228,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23_25",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg . Wo man sich nun nitt moͤchte verglychen , were guͦt , das man einandren nitt so haͤfftig dem tüffel schanckte und einandren verdampte .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_985",
          "psc_text": "gratiae uisibilia sacramenta quid prosunt? merito autem quaeritur, utrum etiam ista inuisibilis sanctificatio sine uisibilibus sacramentis, quibus uisibiliter homo sanctificatur, pariter nihil prosit: quod utique absurdum est. tolerabilius enim quisque dixerit sine illis istam non esse quam si fuerit non prodesse, cum in ista sit omnis utilitas illorum. sed etiam hoc, quod sine illis ista esse non possit, quomodo recte dicatur intuendum est. nihil quippe profuit Symoni mago uisibilis baptismus, cui sanctificatio inuisibilis defuit; sed quibus ista inuisibilis quoniam adfuit profuit, etiam uisibilia sacramenta perceperant similiter baptizatibaptizari. nec tamen Moyses, qui uisibiliter sacerdotes sanctificabat, ubi fuerit ipse ipsis sacrificiis uel oleo sanctificatus ostenditur; inuisibiliter uero sanctificatum negare quis audeat, cuius tanta gratia praeeminebat? hoc et de Iohanne Baptista dici potest; prius enim baptizator quam baptizatus adparuit. unde eum sanctificatum nequaquam negare possumus. id tamen in eo factum uisibiliter non inuenimus, antequam ad ministerium baptizandi ueniret. hoc et de latrone illo,",
          "candidate_score": 0.653224,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_7_9",
          "bdc_text": "By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were . Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 . artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1236",
          "psc_text": "lex ad condemnationem ualet, quod significat contritio tabularum — profecto non cogimur uiolento intellectu subaudire, quod deus scripserit, ubi scriptura dixit: et erat ibi Moyses in conspectu domini quadraginta diebus et quadraginta noctibus; panem non manducauit et aquam non bibit, et scripsit in tabulis uerba testamenti, ubi ualde sonat scripsisse Moysen. sed ideo superius deus se promisit scripturum et in Deuteronomio non solum ita promisisse uerum etiam ipse scripsisse narratur, ut significetur quod ait apostolus; deus 3 Ex. 31, 18 15 Rora. 7, 12 18 Rom. 10, 3 23 Ex. 34, 28 29 Phil. 2. 13 1 est inclltsi; cf. quaest. CLXVI pag. 197, 15 6 scripta T 8 cer hopere N 11 esse dictum S 12 suam om. V 18 cooperantur T 21 cogemur N 22 dominus SNU 23 dicit SNVbd 25 manducabit N 28 solum autem T promisse JVF1 29 4inarrantur N enarratur Y enim est qui operatur",
          "candidate_score": 0.650225,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_7_9",
          "bdc_text": "By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were . Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 . artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_634",
          "psc_text": "ecce dixit iterum quod quemadmodum intellegi possit ignoro. magna tamen est de Christo prophetia, etiam si fieri ad litteram possit, quanto magis si non potest! in sermonibus enim dei non sunt ad proprietatem operum omnia reuocanda, sicut nec illud de petra et cauerna eius et manus superpositione. sed plane de fide narratoris hoc exigendum est, ut quae dicit facta esse uere facta sint et quae dicit dicta esse uere dicta sint. quod exigitur etiam a narratoribus euangelii; cum enim Christum narrent quaedam dixisse quae in parabolis dixit, tamen haec eum dixisse non parabola, sed historica narratio est. cap. 165 Et erat ibi Moyses in conspectu domini quadraginta diebus et quadraginta noctibus; panem non manducauit et aquam non bibit. quod et ante dixerat, quando tabulas accepit, quas fregit, hoc etiam modo repetit, non recapitulando quod factum est, sed iterum factum esse commendans. repetitio quippe legis iam quid significet diximus. quod autem",
          "candidate_score": 0.64684,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_23",
          "bdc_text": "Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_985",
          "psc_text": "gratiae uisibilia sacramenta quid prosunt? merito autem quaeritur, utrum etiam ista inuisibilis sanctificatio sine uisibilibus sacramentis, quibus uisibiliter homo sanctificatur, pariter nihil prosit: quod utique absurdum est. tolerabilius enim quisque dixerit sine illis istam non esse quam si fuerit non prodesse, cum in ista sit omnis utilitas illorum. sed etiam hoc, quod sine illis ista esse non possit, quomodo recte dicatur intuendum est. nihil quippe profuit Symoni mago uisibilis baptismus, cui sanctificatio inuisibilis defuit; sed quibus ista inuisibilis quoniam adfuit profuit, etiam uisibilia sacramenta perceperant similiter baptizatibaptizari. nec tamen Moyses, qui uisibiliter sacerdotes sanctificabat, ubi fuerit ipse ipsis sacrificiis uel oleo sanctificatus ostenditur; inuisibiliter uero sanctificatum negare quis audeat, cuius tanta gratia praeeminebat? hoc et de Iohanne Baptista dici potest; prius enim baptizator quam baptizatus adparuit. unde eum sanctificatum nequaquam negare possumus. id tamen in eo factum uisibiliter non inuenimus, antequam ad ministerium baptizandi ueniret. hoc et de latrone illo,",
          "candidate_score": 0.640303,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_8_10",
          "bdc_text": "Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 . artickel von des herren nachtmal , so man inn nitt so grob uußleyte , ettlicher maaß zuͦ dulden were . Aber da setzend sy dann die Apology der Confession hinzuͦ , welche aber mäldet , der 10 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1032",
          "psc_text": "quia non deprehenditur uel conuincitur, sed ignorantibus a quo factum sit uel utrum factum sit ipse adnuntiat delictum suum. cum enim dixisset scriptura: uir aut mulier quicumque fecerit ab omnibus peccatis humanis et despiciens despexerit et deliquerit, id est contemnendo ista commiserit, adiunxit et ait: anima illa adnuntiabit peccatum quod peccauit et restituet delictum caput et quintas eius. forte ergo propterea tantum, quia ipse adnuntiauit et ideo non eo damno plectendus fuit, quo furem conprehensum uel conuictum plecti oporteret. cap. 11 Verba quae scriptura dicit mulieri a sacerdote dicenda, quando ad suspicionem adulterii eam maritus adducit: det te dominus in maledictum et in execramentum, graecus habet ivopw.ov. quo uerbo uidetur significari \"îuramentum per execrationem\": uelut si quisquam dicat: sic non mihi illud et illud contingat, uel certe ita iuret: illud et illud mihi contingat, si fecero uel non fecero. ita hoc dictum est: det te dominus in maledictum et in",
          "candidate_score": 0.637178,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_622",
          "psc_text": "dicit: quoniam die ac nocte grauata est super me manus tua, diem appellans, quando Christus diuina miracula faciebat, noctem, quando sicut homo moriebatur, quando et illi titubauerunt qui in die crediderant. hoc est ergo \"cum transiero, tunc uidebis posteriora mea\": transiero de hoc mundo ad patrem; posterius in me credituri sunt quorum typum geris. tunc enim compuncti corde dixerunt: quid faciemus? et iussi sunt ab apostolis agere paenitentiam et baptizari in nomine Iesu Christi, ut dimitterentur illis peccata eorum. quod in psalmo illo sequitur, cum dictum esset: die ac nocte grauata est super me manus tua — id est ut non cognoscerem; si enim cognouissent, numquam dominum gloriae crucifixissent — sequitur et iungit: conuersus sum in aerumnam, dum configeretur spina, id est cum 6 of. Act. cap. 2 12 Rom. 11, 25 21 cf. Act. 2, 37. 38 24 Ps. 31, 4. 5 26 I Cor. 2, 8 5 id]",
          "candidate_score": 0.637155,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_27",
          "bdc_text": "Gott woͤllte die diener mins g[ nädigen] h[erren ] zuͦ Wirtemberg , ü [wer ] f[ürstlichen ] g[naden ] vettern , es were Brentz oder andere , wo nitt wyter , doch mitt früntlichen geschrifften an uns langen liessend ire gründ und gschrifftlich unser antwort guͤttlich vernaͤmind ;",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_413",
          "psc_text": "CPSVTbd mannae PSVb manne T 20 repone b ut] et b 21 uestras addidi: cf. Quaest. XLIII et CXXXV 24 tunc ante deum om. N 27 ibi b est deus Y d quod adiungit: et reposuit Aaron ante testimonium ad reseruandum, priorem magis sensum adserit. hoc enim modo scriptura dixit per prolepsin quod postea factum est, cum esse coepit tabernaculum testimonii. cap. 62 Filii autem Israhel ederunt manna annis quadraginta, quoadusque uenirent in terram quae inhabitatur; manna ederunt, quoadusque uenirent in partem Phoenices. significauit scriptura per prolepsin, id est hoc loco commemorando quod etiam postea factum est, non edisse filios Israhel in heremo nisi manna. hoc est enim quod ait: usque ad terram quae inhabitatur, id est quae iam non est heremus, non quia continuo ut uenerunt ad terram habitabilem destiterunt uesci manna, sed quia non ante. traiecto enim Iordane significatur manna cessasse, ubi panes terrae manducauerunt. quando ergo ingressi",
          "candidate_score": 0.631674,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_8",
          "bdc_text": "Es ist wol nitt minder , dann das der meerteyl wol begrünt und ouch der 10 .",
          "psc_chunk_id": "stoa0040.stoa074.opp-lat1_window_1232",
          "psc_text": "diebus et quadraginta noctibus; panem non manducauit et aquam non bibit, et scripsit in tabulis uerba testamenti, decem uerba, satis manifestat eundem Moysen in tabulis haec decem uerba scripsisse, non deum. nisi forte uiolenter quidem sed certa necessitate conpellimur, ubi dictum est: et scripsit in tabulis' uerba testamenti, decem uerba, non Moysen subaudire, sed dominum — supra enim positum est: et erat ibi Moyses in conspectu domini — ut a domino, in cuius conspectu erat Moyses quadraginta diebus et quadraginta noctibus panem non manducans et aquam non bibens, scripta intellegantur haec decem uerba in tabulis, sicut ante promiserat. Quod si ita est, non quidem illa differentia duorum testamentorum, quae nobis uisa est, in his uerbis commendari potest, quando et priores et secundas tabulas scripsit non homo sed deus, uerum tamen illa certe distantia non habet dubitationem, quod priores tabulas et deus fecit et deus scripsit. non enim tunc dictum est",
          "candidate_score": 0.571982,
          "ce_score": null
        }
      ]
    },
    {
      "rank": 20,
      "cf_id": "cf010",
      "work_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1",
      "max_score": 0.692723,
      "ce_confirmed": false,
      "evidence": [
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_22_24",
          "bdc_text": "Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen . Da sagend aber sy herwider , es sye ouch ein libliche spys , die ( nitt nun die gestallten ) mitt dem mund , ouch von Jdua und einem jetlichen ungloͤubien , der anders das sacrament empfahe , genossen werdint . Das sind die fuͤrnemmen capittel , in denen wir mißhällig sind , die ouch mins verstandts nitt sind kleinfuͦg .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_3",
          "psc_text": "ostendere enisi sumus, Iudaeos secundum quae fuerant ante praedicta a Deo recessisse et indulgentiam Domini, quae sibi et pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse uero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe uenientes. item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem uenerit, qui secundum scripturas adnuntiatus est, et gesserit ac perfecerit uniuersa, quibus intellegi et cognosci posse praedictus est: quae legenti interim prosint ad prima fidei liniamenta formanda. plus roboris tibi dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti scripturas ueteres ac nonas plenius et nniuersauniuersa librorum spiritalium uolumina perlegenti. nam nos nunc de diuinis fontibus inpleuimus modicum quod tibi: interim mitteremus. bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem diuinae plenitudinis fontes nobiscum pariter potaturus accesseris. opto te, fili carissime, semper bene ualere. 1 sucgerebat L exceptis LM 2 queque A 4 prodeest A",
          "candidate_score": 0.692723,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_5_7",
          "bdc_text": "dann ettliche woͤllend weder uns noch unsere buͤcher weder saͤchen noch hoͤren , diewyl d. Luther selig uns alls die ergiste kaͤtzer verdampt hat . Die farend fuͤr mitt gar ungeschickten reden , koͤnnend anders nuͤt dann die schwermer schaͤllten . By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_24",
          "psc_text": "HABERENT IN NOVISSIMIS TEMPORIBVS, POSTEAQVAM CHRISTVS VENISSET. Apud Esaiam prophetam: Et erunt uobis hi omnes sermones sicut sermones libri, qui signatus est: quem si dederis homini scienti litteras ad legendum, dicet: non possum legere, signatus est enim. sed in illa die audient surdi sermones libri, et qui in tenebris et qui in nebula sunt, oculi caecorum uidebunt. Item apud Hieremiam: In nouissimo dierum cognoscetis ea. Item apud Danielem: Muni sermones et signa librum usque ad tempus consummationis, quoad discant multi et inpleatur agnitio: quoniam cum fiet dispersio, cognoscent omnia haec. Item in epistula Pauli ad Corinthios prima: Nolo enim uos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt. Item ad Corinthios secunda: Obtunsi sunt sensus eorum usquesousque in hunc diem hoc eodem uelamento in lectione ueteris testamenti manente, quod non reuelatur, quia in Christo euacuatur: et 1 Ps. 81, 5. 3 lo. 1, 11 sq. 9 Es. 29, 11",
          "candidate_score": 0.679781,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_20_22",
          "bdc_text": "Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye . Sy aber sagend ouch wol , der herr habe ein waren lib , aber derselb sye von waͤgen der einigung der person allenthalben , ouch uff erlegrich , doch unsichtbarlich. Wir sagend , der lib und bluͦt Christi syend ein geistlich spys und trunck , werdent alein ( sampt der gstallten brots und wyns muntlich ) von den gloͤbigen durch den glouben geistlich genossen .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_3",
          "psc_text": "ostendere enisi sumus, Iudaeos secundum quae fuerant ante praedicta a Deo recessisse et indulgentiam Domini, quae sibi et pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse uero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe uenientes. item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem uenerit, qui secundum scripturas adnuntiatus est, et gesserit ac perfecerit uniuersa, quibus intellegi et cognosci posse praedictus est: quae legenti interim prosint ad prima fidei liniamenta formanda. plus roboris tibi dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti scripturas ueteres ac nonas plenius et nniuersauniuersa librorum spiritalium uolumina perlegenti. nam nos nunc de diuinis fontibus inpleuimus modicum quod tibi: interim mitteremus. bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem diuinae plenitudinis fontes nobiscum pariter potaturus accesseris. opto te, fili carissime, semper bene ualere. 1 sucgerebat L exceptis LM 2 queque A 4 prodeest A",
          "candidate_score": 0.667061,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_7",
          "bdc_text": "By disen hilfft nüt etc. So sind andere , die gaͤbend der augspurgischen confession so vil zuͦ alls der bibel , und was in deren begriffen , das halltend sy , alls ob es gottes wort were .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_108",
          "psc_text": "erat in principio apud Deum. omnia per ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil quod factum est. in eo uita est et uita erat lux hominum: et lux lucet in tenebris et tenebrae eam non conprehenderunt. Item in Apocalypsi: Et uidi caelum apertum, et ecce equus albus, et qui sedebat super eum uocabatur fidelis et uerus, aequum iustumque iudicat et proeliatur, et erat coopertus uestem sparsam sanguineam: efc dicitur nomen eius sermo Dei. QVOD CHRISTVS IDEM MANVS ET BRACHIVM DEI. Apud Esaiam: Numquid non ualet manus Domini, ut saluos faciat, aut grauabit aurem, ut non exaudiat? sed peccata uestra inter uos et Deum separant, et propter peccata uestra auertit faciem a uobis, ne misereatur. manus enim uestrae inquinatae sunt sanguine et digiti uestri in peccatis. labia autem uestra locuta sunt facinus et lingua uestra iniustitiam meditatur. nemo loquitur uera neque est iudicium uerum. fidunt in uanis et 1",
          "candidate_score": 0.638847,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_19_21",
          "bdc_text": "das verneinend sy . Wir sagend , das in dem nachtmal ein geistliche gägenwirti keit Christi sye ; da woͤllend sy ein libliche haben , doch unußsprächenlich. Wir sagend , das unsers herren Jesu lib ein warer lib und nach siner art nitt alenthalben zuͦglych an allen orten , sunder imm himel und nitt uff erden sye .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_3",
          "psc_text": "ostendere enisi sumus, Iudaeos secundum quae fuerant ante praedicta a Deo recessisse et indulgentiam Domini, quae sibi et pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse uero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe uenientes. item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem uenerit, qui secundum scripturas adnuntiatus est, et gesserit ac perfecerit uniuersa, quibus intellegi et cognosci posse praedictus est: quae legenti interim prosint ad prima fidei liniamenta formanda. plus roboris tibi dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti scripturas ueteres ac nonas plenius et nniuersauniuersa librorum spiritalium uolumina perlegenti. nam nos nunc de diuinis fontibus inpleuimus modicum quod tibi: interim mitteremus. bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem diuinae plenitudinis fontes nobiscum pariter potaturus accesseris. opto te, fili carissime, semper bene ualere. 1 sucgerebat L exceptis LM 2 queque A 4 prodeest A",
          "candidate_score": 0.636472,
          "ce_score": null
        },
        {
          "bdc_chunk_id": "3048_sent_6",
          "bdc_text": "Die farend fuͤr mitt gar ungeschickten reden , koͤnnend anders nuͤt dann die schwermer schaͤllten .",
          "psc_chunk_id": "stoa0104a.stoa014.opp-lat1_window_528",
          "psc_text": "psalmo XVII: Cum sancto sanctus eris et cum uiro innocente innocens eris et cum peruerso snbuerterissubuerteris. Item Paulus apostolus ad Corinthios prima: Conrumpunt mores bonos conloquia mala. FACTIS NON VERBIS OPERANDVM. Apud Salomonem in Ecclesiastico: Noli citatus esse in lingua tua et inutilis et remissus in operibus tuis. Item apostolus ad Corinthios prima: Non in sermone est regnum Dei sed in uirtute. Item ad Romanos: Non auditores legis iusti sunt apud Deum, sed factores legis iustificabuntur. Item in euangelio seoundumsecundum Iohannem: Qui fecerit et sic docneritdocuerit magnus uocabitur in regno caelorum. Itemsecundum Matthaeum: Omnis qui audit uerba mea et facit ea similabo eum uiro sapienti, qui aedificauit domum suam supra petram. descendit pluuia, uenerunt flumina, flauerunt uenti et inpegerunt in domum illam, et non cecidit. fundata enim erat super petram. et omnis qui audit uerba mea et non facit ea simliabo eum uiro stulto, qui aedificabit domum suam super harenam.",
          "candidate_score": 0.607893,
          "ce_score": null
        }
      ]
    }
  ],
  "biblical_hits": []
}