text: Ці тыя шашалі ў палене… — пісаў пра такіх Якуб Колас у паэме «Новая зямля» (раздзел «Дзядзька ў Вільні»).
  Жорсткасць, зласлівасць у душы начальнічкаў нарастала паступова, сфарміраваўшы з іх нягоднікаў і эгаістаў. Спачатку яна праявілася ў адносінах да мовы, а потым, як небяспечны мікроб, перакінулася і на простага чалавека, які для начальнічка — пылінка. На гэтую пылінку ён у патрэбную яму хвіліну з радасцю дзьмухне.
  Міжволі нагадваецца факт з жыцця маёй бабулі Марысі. Вельмі цяжка ёй, салдатцы, муж якой загінуў на фронце, жылося пасля вайны. Адной прыходзілася гадаваць сына Васіля і маю будучую маму дачку Надзею. Неяк суседзі параілі бабулі Марысі: «Схадзі да начальства ў Слонім. Няхай акажуць табе дапамогу як салдатцы». Паслухаўшы добрых людзей, прыйшла яна ці то ў раённы камітэт камуністычнай партыі (тады ён меў найбольшую ўладу), ці то ў райвыканкам (гэтага добра не ведаю) да начальніка. Той выслухаў яе і запытаўся: «Ваш муж загінуў?» «Загінуў на вайне», — адказала мая бабуля. «Яго ўжо няма. Значыць, і ніякай карысці для нас ад яго няма», — прамовіў начальнік. Што заставалася рабіць беднай удаве? Выціраючы на твары слёзы, пайшла пяшком у родную вёску Парэчча.
  Нешта падобнае прыйшлося пачуць і мне, калі, пакрыўджаны несправядлівасцю, сказаў аднаму начальнічку: «У гады вайны абодва мае дзяды загінулі ад рук фашыстаў!» Той начальнічак тады прамаўчаў, крыва ўхмыльнуўся. А вось іншы мой знаёмы начальнічак, крыху меншы па рангу, выслухаўшы мяне, даў такі красамоўны адказ: «І трэці дзед можа загінуць».
  Гляджу на сучасных беларусаў і бачу, як шмат робяць яны памылак, як жаданне выжыць любой цаной і спрадвечная вера і мара ў добрага начальніка, у добрага цара ўсё больш і больш прыніжае іх, робіць баязлівымі, абыякавымі.