text: ботаника (224) зоология (197) анатомия (161) болезни (106) биохимия (84) пат. физиология (74) нейрофизиология (72) медицина (56) микробиология (50) физиология (45) психиатрия (32) Оториноларингология (18) БИОЛОГИЯ (16) гистология (13) ларингология (11) цитология (9) фармакология (9) генетика (8) хирургия (5) эмбриология (3)
  Нуклеінавыя кіслоты (НК). Будова нуклеатыдаў. Будова і функцыі ДНК і РНК клеткі.
  НК – прыродны высокамалекулярныя арганічныя злучэнні, якія забяспечваюць захаванне і перадачу спадчыннай інфармацыі ў жывых арганізмаў
  У склад НК увайходзяць элементы вуглярод, вадарод, кісларод, азот, фосфар. НК – палімеры, манамерамі якіх з’яўляюцца нуклеатыды. У склад нуклеатыда ўвайходзіць азоцістая аснова (адэнін, гуанін, цытазін і тымін – у склад ДНК, адэнін, гуанін, цытазін і урацыл – у склад РНК), а таксама цукар (рыбоза – у склад РНК, дэзоксірыбоза – у склад ДНК)
  Будова ДНК
  Дэзоксірыбануклеінавая кіслата (ДНК) складаецца з 4 тыпаў азоцістых асноў: адэнін (А), тымін (Т), гуанін (Г) і цытазін (Ц); дэзоксірыбозы і астаткаў фосфарнай кіслаты. Нуклеатыды звязаны ў поліпептыдны ланцуг за кошт астаткаў фосфарнай кіслаты; 2 поліпептыдныя ланцугі звязаны ў двайную спіраль за кошт вадародных сувязей паміж камплементарнымі парамі азоцістых асноў: А – Т, Г – Ц.
  Камплементарнасць – прасторавая і хімічная адпаведнасць паміж рэагуючымі рэчывамі.
  Рэплікацыя – працэс самападваення малекул ДНК, які забяспечвае дакладнае капіраванне генетычнай інфармацыі і перадачу яе ад пакалення да пакалення
  Рэплікацыя ДНК адбываецца ў перыяд інтэрфазы перад дзяленнем клеткі.
  Рыбануклеінавая кіслата (РНК), у адрозненні ад ДНК, адналанцужковая, мае меншця памеры малекулы, утрымлівае ў сваім саставе рыбозу замест дэзоксірыбозы, азоцістую аснову урацыл (замест тыміну). У клетцы маецца некалькі разнавіднасцей РНК ( у залежнасці ад функцый)
  транспартная РНК (т-РНК): пераносіць амінакіслоты да места сінтэза бялку, знаходзіцца ў цытаплазме клетак
  інфармацыйная, або матрычная РНК (і-РНК): пераносіць інфармацыю аб першаснай структуры бялковай малекулы з ядра клеткі да рыбасом, дзе адбываецца сінтэз бялку
  рыбасомная РНК (р-РНК): у комплексе са спецыяльнымі бялкамі утварае рыбасомы – клетачныя структуры, у якіх адбываецца сінтэз бялку.