text: Настаўнікі-наватары выкарыстоўваюць праектныя задачы, пачынаючы з 1 класа. У 1—2 класах асаблівасцю гэтых задач з’яўляецца тое, што ў большай ступені яны носяць навучальны характар у частцы, якая тычыцца агульнавучэбных уменняў і навыкаў. У гэтых задачах дакладна фармулюецца мэта, паслядоўнасць заданняў. Работа адбываецца пад кіраўніцтвам настаўніка. А вось у 3—4 класах сітуацыя з праектнымі задачамі мяняецца. Тут асноўнай педагагічнай мэтай з’яўляецца выяўленне ў школьнікаў здольнасці да пераносу вядомых спосабаў дзеянняў у новую для іх сітуацыю. Дарэчы, спачатку настаўнікі карысталіся гатовымі праектнымі задачамі (у прыватнасці, распрацаванымі С.А.Аксючыц), а зараз складаюць іх самі. Вучні захапляюцца гэтымі задачамі, маленькімі крокамі яны ідуць да пастаўленай мэты, не адчуваючы пры гэтым стомленасці. Такія ўрокі могуць крыху выходзіць за межы рэгламенту: займаюць каля 60 хвілін. Гэта дапушчальна па методыцы.
  Звычайна педагогі прымяняюць праектныя задачы ў якасці замацавання, на абагульняючых уроках, якія праводзяцца некалькі разоў у чвэрць у залежнасці ад узросту дзяцей і іх падрыхтаванасці. Ды і іх падрыхтоўка вымагае шмат часу ў педагога. “Няўмелае выкарыстанне тэхналогіі не прывядзе да выніку, калі заданні нелагічна ўбудаваны ў сістэму вучэбных заняткаў. Калі прапаноўваць вучням аднатыпныя заданні, у іх таксама можа знікнуць інтарэс да заняткаў. Акрамя таго, прыступаючы да работы, дзіця павінна валодаць неабходным наборам ведаў і ўменняў. У адваротным выпадку ў яго не будзе магчымасці выканаць пастаўленую задачу”, — заўважае Ірына Фадзееўна.
  Перад тым як выкарыстоўваць праектныя задачы, настаўнікі вучаць дзяцей працаваць у групе. Малодшыя школьнікі павінны ўмець узаемадзейнічаць, дагаворвацца, размяркоўваць ролі, умець слухаць іншых, прыходзіць да агульнага выніку, прадстаўляць атрыманы вынік. Звычайна групы фарміруюцца са школьнікаў рознага ўзроўню навучанасці. У групе больш моцныя дапамагаюць слабаму — група проста не дазволіць яму не выканаць заданне.
  Як адзначаюць настаўнікі-практыкі, уключэнне ў адукацыйны працэс праектных задач мяняе падыходы да ацэньвання вынікаў вучэбнай дзейнасці малодшых школьнікаў. Кантрольна-ацэначная дзейнасць заснавана на самаацэнцы і ўзаемаацэнцы: спачатку вучні ацэньваюць сябе, сваіх таварышаў у групе, а потым і работу вучняў у суседняй групе. Лідар групы дае ацэнку якасці выканання работы групы ў цэлым і ролі кожнага ў групе. Для эканоміі часу пры ацэнцы выкарыстоўваюцца карткі з выявамі “плюс”, “мінус”.
  — Групавая работа павышае ступень самастойнасці дзяцей. Ідзе абагульненне, замацаванне, сістэматызацыя ведаў вучняў, выкарыстанне ведаў у іншай сітуацыі. Усе вучні ўключаны ў актыўную пазнавальную дзейнасць, бо задачы бяруцца практыка-арыентаваныя, — адзначае І.Ф.Локцік. — Стварыўшы на ўроку нестандартную сітуацыю, настаўнік можа больш аб’ектыўна ацаніць веды дзяцей і вызначыць іх праблемы. Для педагога важна знайсці, прыдумаць такую сітуацыю, якая б была цікавая дзецям. Акунуўшыся з галавой у праблему, дзеці не падазраюць, што дыягнастуе настаўнік, яны захоплены рашэннем задачы, працуюць не “на настаўніка”, а на сваю агульную мэту і тым самым, не задумваючыся, дэманструюць свае сапраўдныя веды, камунікатыўныя навыкі. Ды і нішто так не пашырае кругагляд дзіцяці, не выхоўвае і не згуртоўвае дзіцячы калектыў, як сумесная справа: стварэнне макета, афармленне насценнай газеты, выступленне перад аўдыторыяй. А калі гэта падпарадкавана адной мэце і выклікае ў вучняў інтарэс, тады дасягаецца асаблівы станоўчы эфект. Рашаючы праектныя задачы, мы вучым школьнікаў дзейнасці — не проста дзейнічаць, але і ставіць мэты, умець кантраляваць свае і чужыя дзеянні.
  Нядаўна на базе школы прайшоў рэспубліканскі семінар, на якім педагогі дзяліліся вопытам работы па выкарыстанні праектных задач. Настаўніца пачатковых класаў Марына Сяргееўна Табала прапанавала малодшым школьнікам міжпрадметную праектную задачу для трэцякласнікаў “Юныя турысты”, якая заключалася ў тым, што пачаткоўцам неабходна было падрыхтавацца да адпачынку ў палатачным лагеры. Уся задача складалася з некалькіх заданняў, у якія ўключаўся матэрыял з рускай мовы, матэматыкі, курса “Чалавек і свет”. Спачатку вучні падрыхтавалі аб’яву аб палатачным лагеры, які мае адбыцца. Частку інфармацыі настаўніца прадаставіла гатовай, а недастаючыя даныя вучні знаходзілі самі. Потым дзецям неабходна было падабраць самы кароткі маршрут падарожжа. Малодшыя школьнікі падлічвалі адлегласць падарожжа, улічваючы сярэднюю хуткасць аўтобуса, і выбіралі найбольш рацыянальны па часе маршрут. Потым вучням неабходна было падлічыць, колькі палатак не хапае ў школе і якія з іх — двухмесныя, трохмесныя ці чатырохмесныя — танней дакупіць. Кожны вучань атрымаў сваё заданне, потым у групе дзеці абмеркавалі вынікі, што атрымаліся, і на суд гледачоў прадстаўляўся больш эканомны варыянт. Малодшыя школьнікі з задавальненнем збіралі рукзак, дэманструючы свае веды па рускай мове. Даведацца пра назву рэчкі ў той мясцовасці, дзе будзе палатачны лагер, дзеці змаглі, выканаўшы заданне на арыентаванне па компасе. Многія заданні тычыліся прадмета “Чалавек і свет” і знаёмілі школьнікаў з мясцовай флорай і фаўнай.