text: Шэры кардынал Шэйман: 10 фактаў пра найбліжэйшага паплечніка Лукашэнкі | euroradio.fm
  Галоўная / Шэры кардынал Шэйман сыходзіць у адстаўку: 10 фактаў пра паплечніка Лукашэнкі
  Нават у Афрыцы ведаюць, што Шэйман — найбліжэйшы да Лукашэнкі чалавек. А вось чым ён запомніцца ў Беларусі.
  Мінулым летам Аляксандр Лукашэнка, успамінаючы 1990-я, гаварыў: з самых адчайных паплечнікаў таго часу "адзін Шэйман і яшчэ пару чалавек" засталіся. І вось 11 чэрвеня Шэйман сыходзіць у адстаўку.
  Нават у Афрыцы ведаюць, што Шэйман — найбліжэйшы да Лукашэнкі чалавек. За доўгае палітычнае жыццё ён змяніў некалькі высокіх дзяржаўных пасад. Вось чым Віктар Шэйман запомніцца ў Беларусі.
  1. Два депутаты
  Лукашэнка і Шэйман разам з самага пачатку 1990-х. Абодва былі абраныя ў Вярхоўны Савет 12-га склікання. Праз чатыры гады, у 1994-м, Віктар Шэйман падтрымаў Аляксандра Лукашэнку ў яго першай перадвыбарчай кампаніі.
  Шэйман даўно "стаіць на варце" / з газет 1996-га
  2. Першы "замах"
  Падчас першага ў жыцці Лукашэнкі "замаху" на яго жыццё Шэйман таксама быў побач. Літаральна — у адным аўто.
  СМІ тады паведамілі: за пяць дзён да першага тура выбараў 1994 года на шляху з Віцебска ў райцэнтр Лёзна аўтамабіль Лукашэнкі абстралялі. "Мерсэдэс ішоў з хуткасцю 120 кіламетраў у гадзіну, калі яго абагнала цёмная іншамарка. Пачуўшы два хлапкі і зразумеўшы, што іх абстрэльваюць, Ціцянкоў у афекце апусціў галаву на руль, а калі падняў яе, то на шашы да самага гарызонту ўжо не ўбачыў сігнальных агнёў машыны "зладзеяў". Ён рэзка затармазіў. Спыніліся на абочыне і выявілі, што левыя заднія дзверы "Мерсэдэса" прашытыя куляй", — аднаўляе падзеі журналістка"Советской Белоруссии".
  Аднак следчая група, якая прыбыла на месца здарэння на наступны дзень, не выявіла на асфальце слядоў экстранага тармажэння. Акрамя таго, каб усадзіць кулю ў дзверы так, як яна ўвайшла туды, "налётчык" павінен быў страляць над дахам іншамаркі, стоячы ва ўвесь рост на яе падножцы. Пры хуткасці ў 130-140 км у гадзіну гэта наўрад ці было магчыма.
  3. Першы дзаржсакратар першага Саўбеза
  Праз некалькі тыдняў пасля перамогі на выбарах Аляксандр Лукашэнка створыць Савет бяспекі. У той жа дзень дзяржсакратаром Савета бяспекі стане Віктар Шэйман.
  4. Пісталет Шэймана
  "Вы хочаце ў 90-я? Каб краіну падзялілі на сектары і збіралі даніну? Я гэтага не хачу, і пры мне гэтага не будзе, — успамінаў пра цяжкі час Лукашэнка. — Не будзе, пакуль я жывы, а не толькі пакуль я прэзідэнт. Я гэта ўсё на сваіх плячах выцягнуў. Сёння засталіся адзін Шэйман і яшчэ пару чалавек, якія з пісталетамі хадзілі, ездзілі, знішчаючы падонкаў".
  Гэта пра барацьбу з арганізаванай злачыннасцю, якая тады лютавала ў Беларусі. "Банда Марозава" і іншыя — якія рабавалі фуры і абклалі данінай рынкі — былі ў літаральным сэнсе ліквідаваны фізічна. Пісталет у руках Шэймана — гэта не метафара.
  5. Калі спатрэбіўся новы генпракурор
  У 2000-м годзе Шэймана прызначылі генеральным пракурорам. Ён замяніў на гэтай пасадзе Алега Бажэлку, які незадоўга да таго разам з былым кіраўніком КДБ Уладзімірам Мацкевічам санкцыянавалі затрыманне камандзіра СОХРа Дзмітрыя Паўлічэнкі.
  Прэса тады пісала пра "эскадроны смерці" — групы лаяльных да ўлады сілавікоў, якія прыбіралі апазіцыянераў. У 1999-м зніклі экс-міністр унутраных спраў Юрый Захаранка, экс-кіраўнік ЦВК Віктар Ганчар, бізнесмен Анатоль Красоўскі. Бажэлка і Мацкевіч хацелі расследаваць гэтую справу. Але Паўлічэнка неўзабаве апынуўся на волі, Бажэлка і Мацкевіч пазбавіліся сваіх пасад. А Шэйман апынуўся ў крэсле генпракурора.
  "Зніклых" успамінаюць да гэтага часу
  6. 15 гадоў пад санкцыямі
  На выбарах 2006 года Шэйман быў кіраўніком штаба Лукашэнкі. Пасля таго, як пратэстоўцаў разагналі сілавікі, а кандыдат у прэзідэнты Аляксандр Казулін быў затрыманы, Шэйман разам з Лукашэнкам трапіў пад санкцыі ЕС і ЗША. І знаходзіцца пад імі да гэтага часу.
  7. Ведаюць нават у Зімбабвэ
  Затое Шэйман больш чым ўязны ў іншыя, даволі складаныя, краіны — на Афрыканскім кантыненце і ў Лацінскай Амерыцы. У канцы траўня, калі на заходнім кірунку жадаючых працаваць з беларускім рэжымам засталося на тры дні, Лукашэнка асабіста даручыў Шэйману пашукаць новыя рынкі на поўдні.
  У Зімбабвэ Шэймана наўпрост называюць "галоўным дарадцам Лукашэнкі".
  Шэйман і прэзідэнт Зімбабвэ Эмерсан Мнангагва
  8. Самы галоўны генерал
  Віктар Шэйман — баявы афіцэр, які ваяваў у Афганістане. У цяперашні час яго званне — генерал-палкоўнік. Гэта вышэй, чым у дзеючага міністра абароны Віктара Хрэніна. Які "ўсяго толькі" генерал-лейтэнант. І тое з 2020 года.
  9. Кіруе справамі Лукашэнкі
  З 2013 года Шэйман узначальваў Кіраўніцтва справамі Лукашэнкі — і менавіта адтуль сёння сышоў у адстаўку. Кіраўніцтва справамі — велізарная арганізацыя, у падпарадкаванні якой арэндная нерухомасць, гатэлі, гандлёвыя аб'екты і грамадскае харчаванне, нацыянальныя паркі і многае іншае. Штогод КСП атрымлівае даход, які вылічваецца мільярдамі рублёў.
  10. "Шэры кардынал"
  Пры гэтым Віктар Шэйман — чалавек абсалютна непублічны. У навінах ён з'яўляўся, калі чарговы раз прыходзіў да Аляксандра Лукашэнкі з дакладам. А гэта здаралася нячаста — недзе раз на паўгода. Не дзіва, што палітычнага доўгажыхара, які апошнія 8 гадоў кіраваў справамі прэзідэнта, называюць "шэрым кардыналам".