text: Сучасная школа сёння ўсё больш адыходзіць ад звычайнай парадыгмы ведаў, пераключаючыся на ключавыя задачы па фарміраванні і выхаванні навучэнцаў, якія маюць магчымасць максімальна раскрываць свае здольнасці і рэалізоўваць патрэбы, набываць і нарошчваць вопыт сацыяльнай паспяховасці дзякуючы не толькі выкарыстанню медыярэсурсаў, што выступаюць не толькі як жыццёва важны інструмент міжкультурнага дыялогу, узаемаразумення народаў і разумення іх культур, але і як інструмент рэалізацыі кампетэнтнаснага падыходу ў рамках вучэбнай сітуацыі ці вучэбнага задання.
  З’яўляючыся асноўным сродкам у руках настаўніка, менавіта змадэляваная вучэбная сітуацыя павінна быць арыентавана не толькі на фарміраванне і адпрацоўку прадметных ведаў, але і на фарміраванне ў навучэнцаў уменняў і навыкаў, якія задавольваюць патрэбы арганізацыі адукацыйнага працэсу па вучэбным прадмеце “Замежная мова” на аснове асобасна арыентаванага, камунікатыўнага, кагнітыўнага, сацыякультурнага і кампетэнтнаснага падыходаў у іх адзінстве. Апошні знайшоў адлюстраванне ў артыкуле 91 Кодэкса аб адукацыі, на аснове якога ў тлумачальных запісках вучэбных праграм пачынаючы з 2015 года прысутнічаюць пералікі ключавых кампетэнцый, на фарміраванне якіх павінна быць накіравана дзейнасць педагогаў.
  Нягледзячы на тое, што работа ў такім кірунку вядзецца ўжо некалькі гадоў, да гэтай пары настаўнікі сутыкаюцца з цяжкасцямі ў разуменні, што ж такое кампетэнтнасны падыход, як яго ўкараняць у сваю дзейнасць і ўвогуле навошта гэты падыход, калі яго складана зразумець, нельга памацаць і вымераць. У выніку ўзні­кае заканамернае пытанне: “Як фарміраваць тое, што не разумееш, і ўвогуле для чаго гэта рабіць?”
  Яркі прыклад, які дапамагае адказаць на гэтае пытанне, прывёў падчас свайго аўтарскага метадычнана летніка, які праходзіў у ліпені 2018 года ўжо 29-ы раз, прафесар кафедры педагогікі менеджменту адукацыі АПА, кандыдат педагагічных навук, дацэнт М.І.Запрудскі. Ён прапанаваў слухачам на выбар 2 задачы, якія наглядна дэманстравалі парадыгму ведаў і кампетэнтнасную парадыгму адукацыі.
  “З пункта А ў пункт Б, адлегласць паміж якімі 19 км, выйшлі адначасова насустрач адно аднаму два пешаходы і сустрэліся за 9 км ад пункта А. Знайдзіце хуткасць кожнага, калі вядома, што пешаход, які выйшаў з А, ішоў з хуткасцю на 1 км/г большай, чым другі пешаход, і зрабіў у дарозе 30-хвілінны перапынак”.
  “Вы праехалі на машыне дзве трэція шляху. У пачатку маршруту бензабак машыны быў поўны, а зараз ён запоўнены на чвэрць. Ці лічыце вы, што ў вас ёсць праблема?”
  Слухачам было зададзена пытанне: “Як вы думаеце, ад якой задачы бу­дзе карысць вашым навучэнцам і якая з іх арыентавана на практычную дзейнасць і ўменне вырашаць жыццёвыя праблемы?”
  Адказ відавочны: другая, таму што менавіта такія заданні фарміруюць здольнасць да практычнай дзейнасці і выстаўляюць на першае месца не інфармаванасць навучэнцаў, а ўменне вырашаць праблемы і дасягаць запланаваных вынікаў праз уключэнне ў адукацыйны працэс кампетэнтнасна-арыентаваных заданняў (КАЗ).
  Па-першае, гэта дзейнаснае заданне. Па-другое, яно мадэлюе практычную, жыццёвую сітуацыю. Па-трэцяе, яно грунтуецца на актуальным для навучэнцаў матэрыяле. Па-чацвёртае, яго структура задаецца асаблівымі элементамі (М.І.Запрудскі, “Школьныя тэхналогіі — 3”):
  крыніца інфармацыі (змяшчае інфармацыю, неабходную для паспяховай дзейнасці навучэнца па выкананні задання, акцэнт робіцца на фарміраванне самастойнасці вучэбных дзеянняў);
  Вось некалькі прыкладаў кампетэнтнасна-арыентаваных заданняў, скла­дзеных з улікам патрабаванняў вучэбнай праграмы да практычнага валодання навучэнцамі маналагічным маўленнем: