text: Такім чынам, асноўны жанр камерцыйнай прэсы – аб’ява, ўласна журналісцкія тэксты выходзяць у форме нататкі, агляду, дайджэсту, радзей інтэрв’ю. Прасочваецца тэндэнцыя да павелічэння колькасці ўласнажурналісцкіх тэкстаў на старонках камерцыйных газет (як у газетах “Автобизнес-weekly”, “Компьютерные вести” і г.д.). На наш погляд, гэта адзін са спосабаў прыцягнуць большае кола чытачоў для вузкагаліновых выданняў.
  Тэматычны накірунак камерцыйнай газеты вызначаецца яе спецыялізацыяй і сферай распасюджвання. Матэрыял пра Дудуткі ў газеце “Туризм и отдых” наўрад ці можна прачытаць у “Недвижимости Белоруссии”, а аб’яву аб продажы мабільнага тэлефона ніхто змесціць у газеце “Требуются” і наадварот. Такая вузкатэматычная накіраванасць з аднаго боку пазбаўляе выданне канкурэнцыі (адзін і той жа чалавек можа пры цікавасці чытаць “Требуются” і “Компьютерные вести” паралельна), але з другога прыводзіць да збяднення інфармацыйнай палітры выдання. Таму журналісты знаходзяцца ў пастаянным пошуку інфармацыі, якая хаця б адным бокам тычылася тэматыкі выдання, ці падаюць старыя тэмы пад “новым соусам” (напрыклад, артыкул “Во что играют женщины” ў газеце“Компьютерные вести” за 16.04.08). Вузкаспецыялізаванае выданне на рынку СМІ знаходзіцца у пастаянным балансаванні: заўсёды ёсць небяспека страты аўдыторыі.
  Прасцей універсальным выданням. Яны не адчуваюць праблемы з тэматыкай. Газета “Из рук в руки” можа задаволіць патрэбы больш шырокага кола чытачоў. Яе тыраж досыць вялікі. Менавіта таму, на наш погляд, яна не друкуе ўласнажурналісцкія матэрыялы. У гэтым няма эканамічнай патрэбы.
  Пры першым поглядзе на газету адразу ж кідаецца ў вочы тытульная старонка. У адрозненне ад масава-палітычных ці, напрыклад, забаўляльных выданняў першая старонка камерцыйных выданяў цалкам запоўнена рэкламай (напрыклад, “Требуются”). Гэта тлумачыцца даволі прагматычна: максімальным выкарыстаннем “элітнай” рэкламнай плошчы (на першай старонцы кошт рэклама значна большы, чым на унутраных). Аднак часам на першай старонцы змяшчаюцца журналісцкія матэрыялы, альбо іх анонсы (“Автобизнес-weekly”, “Компьютерные вести” і інш).
  Назіраецца тэндэнцыя да пераходу на каляровы друк (“Из рук в руки”, Ва-банкъ” і інш). Але гэта даволі дорага, таму некаторыя газеты (напрыклад. “Компьютерные вести”) выпускаюць каляровымі толькі першую і апошнюю старонкі, а таксама унутраны разварот (у газеце “Компьютерные вести”, напрыклад, гэта 12-13 сс.)
  Паколькі на старонках камерцыйных выданняў у асноўным размяшчаюцца аб’явы і рэклама, то і ўвага пры афармленні большая да іх. Асноўныя рысы афармлення рэкламы і аб’яваў на старонках камерцыйных газет:
  рэклама пераважна модульная, а прыватныя аб’явы – радковыя (газета “Из рук в руки”, “Ва-банкъ”, “Компьютерные вести” і г.д).
  Для больш зручнага пошуку выкарыстоўваюцца табліцы, напрыклад, газета “Ва-банкъ” пачала выкарыстоўваць табліцы для размяшчэння турыстычных і медыцынскіх прапаноў, аналагічна газета “Из рук в руки” зрабіла з часткай інфармацыі па нерухомасці: на другой старонцы можна знайсці табліцу з пералікам адпаведных аб’яў.
  - выкарыстанне фотаілюстрацый. Характэрна для аўтамабільных аб’яў, аб’яў па нерухомасці, арэндзе памяшканняў, продажы мабільных тэефонаў (выкарыстоўваюць “Автобизнес-weekly”, “Из рук в руки. Авто”, “Вся недвижимость.Из рук в руки” і г.д.).
  - тэкст аб’яваў набіраецца 7-8 шрыфтам, дапускаюцца скарачэнні (напрыклад, лічбы 32/176/70 у аб’явах па знаёмству значаць, што чалавеку 32 гады, яго рост 176 см, а вага – 70 кг., з/п –заработная плата, кат. С– вадзіцельская катэгорыя С і г.д).
  - для арыентацыі чытача прымяняецца рубрыкатар. Кожная рубрыка мае свой нумар і палажэнне ў выпуску. Для таго, каб палегчыць арыентацыю чытача ў газеце друкуецца змест нумара – рубрыкатар (“Из рук в руки”, “Ва-банкъ”). Газета “Из рук в руки” выкарыстоўвае рознакаляровае выдзяленне рубрык у рубрыкатары для большай зручнасці (напрыклад, рубрыцы “Недвижимость» адпавядае чырвоны колер).
  Што тычыцца афармлення журналісцкіх тэкстаў на старонках кмерцыйных выданняў, то тут сітуацыя адваротная. Возьмем, напрыклад газету “Компьютерные вести”. Па-першае, адразу кідаецца ў вочы адсутнасць ілюстрацый (напрыклад, са старонкі 19 па 25 вераснёўскага нумару ні адзін журналісцкі матэрыял не мае фотаілюстрацыі). А калі фотаздымкі і ёсць, то яны храктарызуюца дрэннай якасцю і невялікім памерам. Па-другое, тэкст вялікіх артыкулаў не разбіваецца падзагалоўкамі, а “вісіць” суцэльным “палатном”.
  З вышэйсказанага робім выснову, што акцэнт у афармленні камерцыйнага выдання робіцца на аб’явы, але ніяк не на журналісцкія тэксты, што сведчыць аб прыярытэтах выданнях такога тыпу.
  У дадзенай курсавой працы мы прапанавалi наступнае азначэнне камерцыйнай прэсы: гэта прэса, якая вызначаецца гандлёва-інфармацыйнай тэматыкай (пераважна аб’явы куплі/продажу) і інфарматыўным характарам журналісцкіх тэкстаў. Правялi даследаванне беларускага рынку камерцыйных газет, атрымалi статыстычныя дадзеныя, на падставе якiх вызначылi наступную класiфiкацыю:
  У сваю чаргу спецыялiзаваныя падзяляюцца паводле галiны бiзнесу, якую яны асвятляюць (аўтамабiльныя, кампутарныя i г.д.).
  Вызначылi наступныя характарыстыкi беларускага рынку камерцыйных газет: займае 20% ад агульнабеларускага рынку газет, па колькасцi камерцыйных выданняў лiдарам з’яўляецца Мiнск i Мiнская вобласць (на iх прыпадае 49,3 % усiх камерцыйных выданняў Беларусi).
  Адзначылi такiя тэндэнцыi, як пэўны недахоп камерцыйных выданняў у рэгiёнах, нягледзячы на патрэбу iх у гэтым i iмкненне камерцыйных выданняў да больш вузкай спецыялiзацыi i адначасовай манапалiзацыi, а таксама тэндэнцыя да павелiчэння ўласна журналiсцкiх тэкстаў на старонках “гандлёвых” выданняў Беларусi.
  Пасля аналiзу стыля i афармлення стала вiдавочна, што большы акцэнт у камерцыйных газетах надаецца аб’явам i рэкламе, а не журналiсцкiм тэкстам, нягледзячы на адзначаную вышэй тэндэнцыю роста журналiсцкiх матэрыялаў.