text: Перыяд з 1992 па 2000 год можна назваць «эрай магілёўскага рок-андэграўнду». З аднаго боку, маштабныя рок-фэсты спарадзілі ўсплёск творчай актыўнасці – у горадзе з'явіўся дзясятак новых груп, з другога, адсутнічала матэрыяльная база для стварэння якаснай музыкі: грошай ні ў кога не было, нармальнай апаратуры і інструментаў – таксама. Затое з'явілася творчая суполка «В тихом омуте» на чале з настаўнікам батанікі і хіміі Клайдам Эрманам – гэта была «сямейная» тусоўка таварышаў-хіпароў, якая змагла накіраваць магілёўскую рок-дзвіжуху ў канструктыўнае рэчышча.
  «В тихом омуте» не толькі пакінулі пасля сябе кучу самвыдату і аўдыякасет, але і падштурхнулі да дзеяння кучу людзей: з'явіліся гурты «Место распродажи иллюзий», «Оркестр Меланхолической Музыки Имени Презрения Убийц Святого Себастьяна», Like Suicide і яшчэ добры дзясятак нядрэнных калектываў. Аб'яднанне завяршыла сваю гісторыю фестывалем «Последний Эшелон» – пасля гэтай падзеі аб'яднанне развалілася і на магілёўскім гарызонце замаячыла новая рок-хваля.
  Трэцяя рок-эпоха пачалася са стварэння «Цэнтра Жывога Рока» – контркультурнага аб'яднання, якое тварыла самабытны DIY. «ЦЖР» займаўся арганізацыяй выстаў і канцэртаў, выпускаў самвыдат і курыраваў дзясятак магілёўскіх бэндаў – тытул «рок-сталіцы» вярнуўся да Магілёва менавіта са з'яўленнем гэтага аб'яднання.
  Перыяд з 2002 па 2010 гады стаў самым плённым у гісторыі магілёўскага рока: у горадзе з'явіліся сотні гуртоў, канцэрты сталі праходзіць з зайздроснай перыядычнасцю. Таксама паўстаў сайт morok.ru, які валодаў штодзённай наведвальнасцю ў тысячу чалавек.
  «Цэнтр Жывога Рока», нарабіўшы шуму ў горадзе над Дняпром, сышоў у 2011 годзе на спакой, адкрыўшы дзверы ў сучасную эпоху – тую, якую мы назіраем цяпер.
  Прычыну экспартнай папулярнасці Akute, BEZ.NOT і Nizkiz можна звесці да таго, што гэтыя калектывы знаходзяцца ў перманентным «баявым рэжыме», рэгулярна забяспечваюць фанатаў якасным свежым матэрыялам і жывымі выступамі.
  Мы не можам «раскласці па палічках» усю дзейснасць маркетынгавых стратэгій хэдлайнераў магілёўскай сцэны, але можам растлумачыць прычыну папулярнасці некаторых жанраў, прадстаўленых у экспартных гуртах. Да прыкладу, дэпрэсіўна-танцавальны постпанк, які граюць Akute, выдатна адлюстроўвае сусветную пасіянарнасць, а рэгі, якім распараджаюцца BEZ.NOT, прыйдзецца да месца там, дзе не хапае сонца і цёплага вайба – лічы, што практычна ўсюды. А з індзі-попам і альтэрнатыўным рокам, якія зыходзяць ад IOWA і Nizkiz, усё максімальна проста – гэта сучасная музыка, якая знойдзе свайго слухача на любым фэсце.
  – Магілёў па праве носіць тытул рок-сталіцы: так атрымлівалася, што які-небудзь старэйшы брат твайго другана абавязкова ведаў якога-небудзь дзіўнага чувака з 90-х, які быў якім-небудзь крутых рокерам. Неяк так складвалася, што з'яўляліся канкрэтныя асобы з вялікай літары «А», якія маглі даводзіць справу да нейкага сур'ёзнага выніку, не спыняючыся на выступах у лакальных барах. Такія справы не толькі з рок-музыкай: тут была і наймагутнейшая хардкор-тусоўка, былі і рэперы, якія зараз вельмі папулярныя, – усё рухалася ў розных напрамках. Усё заключалася ў сіле асобы – Андрэй Мажара, Віталь Шум, Юрый Альбертавіч Раманаў і Клайд Эрман рухалі магілёўскую музычную тусоўку.
  Калі казаць пра 2018 год, то прывяду просты прыклад: Akute рэпеціруюць перыядычна – у нас няма нейкага пастаяннага часу рэпетыцый, і мы рэпаем тады, калі нам трэба. І я магу сказаць, што часам мы не можам улезці на студыю, таму што яна «забітая» той самай шпаной, якая рана ці позна кагосьці сатрэ з твару Зямлі.
  – Калі разглядаць постсавецкі час, то магчымасць прывозіць з-за мяжы музычныя інструменты і ладзіць нейкія канцэрты паслужыла моцным штуршком да развіцця магілёўскай музыкі. Вельмі вялікую ролю адыграла тое, што Магілёў нават з-за эканамічных прычын быў вельмі моцна звязаны з Расіяй: людзі, якія ездзілі на заробкі ў Піцер ці Маскву, аказваліся ў вельмі насычаным асяроддзі, слухалі больш музыкі, але, «надыхаўшыся» гэтым асяроддзем, вярталіся ў Магілёў і спрабавалі рабіць нешта сваё.
  Калі ўжо казаць пра наш час, то я лічу, што ў нас недастаткова самой музычнай дзвіжухі – у сезон у нас праходзяць два-тры канцэрты з мясцовымі гуртамі, а гэта ўвогуле нішто. Многія музыкі граюць ва ўмоўных «гаражах», і яны кансервуюцца ў гэтых месцах, але, як мы ведаем, колькасць пераходзіць у якасць, і з велізарнай колькасцю музыкаў, якія мігруюць з аднаго калектыва ў іншы, атрымліваюцца класныя каманды, якія мы зараз маем у Магілёве. Гэта хлопцы, якія выйшлі з «нулявых», – прадукт таго, што нават у «вольны час» гэтай свабоды было мала.
  Магчыма, справа ў спецыфіцы Магілёва – у нас дастаткова вузкі спектр забаў, і калі ты ўжо схадзіў ва ўсе магілёўскія кафэ і галерэі, абудзіў у сабе цікавасць да музыкі, табе захочацца граць – ты вырашаеш зрабіць свой круты рок-гурт, прыдумаць свой «Smoke on the water» і зрабіць нешта класнае.