text: 1 лістапада Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь Андрэй Кабякоў па даручэнні Кіраўніка дзяржавы ўручыў дзяржаўныя ўзнагароды заслужаным людзям краіны.
  Дні культуры Эстоніі
  Гэты культурны тыдзень прайшоў у Беларусі пад сцягам Эстоніі. Цырымонія адкрыцця Дзён культуры Эстонскай Рэспублікі ў Рэспубліцы Беларусь адбылася на сцэне Белдзяржфілармоніі ў чацвер.
  Юбілейныя “Каласавіны”
  XXX навуковая канферэнцыя “Каласавіны”, прысвечаная 134-м угодкам народнага паэта Якуба Коласа, прайшла на гэтым тыдні ў Дзяржаўным літаратурна-мемарыяльным музеі Песняра.
  У гасцях — дачка Гамзатава
  Беларускі дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны наведала дэлегацыя Міністэрства культуры Рэспублікі Дагестан. Сярод яе членаў — Саліхат Гамзатава, дачка народнага паэта Дагестана Расула Гамзатава. Яна ўзначальвае дагестанскі музей выяўленчых мастацтваў імя Пацімат Гамзатавай, адзін з найбагацейшых мастацкіх на Паўночным Каўказе з самай вялікай у свеце калекцыяй дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Дагестана. Члены дэлегацыі, якую суправаджаў старшыня праўлення Міжнароднага грамадскага аб'яднання дагестанцаў "Горо" ("Крупінка"), мастак і літаратар Хізры Асадулаеў, ушанавалі памяць герояў-дагестанцаў, што загінулі ў час баёў на Беларусі, і ўсклалі кветкі ў Зале Перамогі, наведалі выставу народнага мастака Беларусі Міхаіла Савіцкага “Лічбы на сэрцы” і залу “Нашчадкі Вялікай Перамогі”. Саліхат Расулаўна пакінула запіс у кнізе водгукаў.
  Патрэбнае кандовае
  Пры ўсёй любові да року чыстай вады — без альтэрнатыўных украпванняў ды андэрграўндных прымешак, я не з’яўляўся прыхільнікам гэтага гурта да такой ступені, каб у запале палемікі з крытыкам калектыву нанесці візаві траўмы, несумяшчальныя з яго магчымасцю чуць надалей што-небудзь з музыкі наогул.
  “Культура” — газета для прафесіяналаў-2
  Працягваем гаворку пра культуру Бялыніцкага раёна. І зноў — у святле падпісной кампаніі на “К”. Сённяшні надзвычай няпросты ў эканамічным плане час — нібыта выпрабаванне, іспыт. І для журналістаў газеты, і для падпісчыкаў — работнікаў не вельмі заможнай сферы культуры. Але калі яна была заможнай? У нашым “экзаменацыйным білеце” адно, аднак выключна важнае пытанне: “Наколькі мы вам патрэбныя ў плане інфармацыйнага забеспячэння?” У вашым — пытанне не менш сур’ёзнае: “Наколькі гнутка ды эфектыўна можа распараджацца аддзел сваімі бюджэтнымі і пазабюджэтнымі сродкамі?” Ад вынікаў такога іспыту залежыць, пагадзіцеся, многае…
  Ці ёсць “жыццё” па-за “Берагіняй”?
  Метадыст Цэнтра культурна-дасугавай дзейнасці Акцябрскага раёна Юлія КУЛАК працуе на гэтай пасадзе з сакавіка 2015-га, калі скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў. Да ВНУ Юлія наведвала фальклорны гурток, у якім выкладала яе маці, таму, можна сказаць, вырасла “ў фальклоры”. Сястра Юліі, Ганна Бялько, таксама працуе ў гэтай галіне. У гутарцы ж даведаемся пра творчы і прафесійны шлях нашай гераіні, “музычную” сям’ю і вяртанне на малую радзіму пасля вучобы ў сталіцы.
  Каб фраза “Ды што ў нас глядзець?” састарэла…
  Прыязджаючы ў іншую краіну, міжволі праводзіш паралелі з Беларуссю. І звяртаеш увагу на тое, што можна было б пераняць ці, наадварот, чаго трэба пазбягаць, развіваючы турыстычны бізнес з культурным патэнцыялам. Дык што можна пазычыць/адрынуць у Грузіі?
  Місія выканана: дык нашы лепшыя?
  V Міжнародны форум тэатральнага мастацтва “ТеАRT”, завяршыўшыся напрыканцы кастрычніка, пакінуў роздумаў на цэлы год. Сярод іх — уражанні ад замежнага блока праграмы (нагадаем, беларуская частка разглядалася ў “К” № 43).
  Мастыхін-агляд: выбар выстаў кастрычніка ад Аляксандра Сяліцкага
  Па просьбе "К" выбарку выстаў кастрычніка зрабіў мастак, культуролаг, мастацтвазнаўца Аляксандр Сяліцкі.
  Каб не мерзлі чытачы...
  Лістапад. Завеі. Снег. Першыя сур’ёзныя выпрабаванні пад назвай “Як падрыхтаваліся работнікі культуры да зімы?” Да прыкладу, чытачы і супрацоўнікі Брэсцкай абласной бібліятэкі імя Максіма Горкага не змерзнуць, бо ў свой час тут замянілі ўсе звычайныя вокны на шклопакеты. Гэтымі днямі ва ўстанове доўжыцца ўнутраны бягучы рамонт.
  Пяць стагоддзяў беларускіх Дастаеўскіх
  11 лістапада — 195 гадоў з дня нараджэння Фёдара Дастаеўскага (1821 — 1881), продкі якога мелі беларускія карані. Зробім агляд звестак па гэтай тэме.
  Фестывалiлi па-iншаму — з шоу
  Дваццаць адзін штат, дваццаць тры гарады, у якіх даваліся канцэрты, пяцьдзясят восем выступленняў, два месяцы без мачанкi — у сухім астатку заакіянскага турнэ беларусаў. У “мокрым” — уражанні ды вынікі ад падарожжа на адваротны бок Зямлі... Гутарым з лідарам "Старога Ольсы" Зміцерам САСНОЎСКІМ.
  Паміж савецкімі стэрэатыпамі і Таранціна
  Дзесяць гадоў таму ў кінематографе кіраваў постмадэрнізм. Сёння на змену ягоным гульням прыйшло кіно малых формаў, кіно, у якім рэальнасць і дакументалізм сплецены з мастацкім пачаткам. “Постдок альбо кінематограф квазірэальнасці”, — распавядае пра актуальнае слова ў сучасным сусветным кіно праграмны дырэктар Мінскага міжнароднага кінафестывалю “Лістапад” Ігар СУКМАНАЎ. Якім чынам выглядае беларускае сучаснае кіно ў падобным кінакантэксце — свету і “Лістападу”? Чаму да гэтай пары ў асноўным конкурсе фестывалю няма беларускай карціны? Нацыянальны конкурс — што нам ад яго чакаць? На ўсе набалелыя пытанні адказвае кінааналітык і адзін з галоўных асоб мінскага кінаруху Ігар Сукманаў.
  Розныя палосы аднаго паўстагоддзя
  Паўстагоддзя служыла Коласаўскай сцэне заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь Тамара Шашкіна, чыё 85-годдзе адзначылi днямi. З яе імем звязаны незабыўныя старонкі гісторыі славутага калектыву, які зусім хутка адзначыць сваё 90-годдзе.
  Недагаворанасць як творчы почырк
  Пра сябе як пра прамысловага дызайнера, чые работы павінны, у прыватнасці, спрыяць продажу таго ці іншага прадукту, лідар сталічнага гурта “Znich” і майстар аднаго з мінскіх тату-салонаў Алесь ТАБОЛІЧ кажа ў кантэксце рэкламы i вокладак аўдыязапісаў (у асноўным — выканаўцаў “цяжкага” кірунку). Выпускнік Рэспубліканскай гімназіі-каледжа мастацтваў імя Iвана Ахрэмчыка і Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (кафедра графічнага дызайну) аддае перавагу, калі так складваюцца абставіны, каб яго называлі творчым дызайнерам, у чыiх работах лабавая атака на меркаванага пакупніка суседнічае з мастацкай ідэяй, у высокім сэнсе гэтых словаў. У гэтым жа матэрыяле мы вымусілі яго пабыць пераважна ў скуры творцы — толькі мастака чыстага, без усялякага намеру азалаціцца.
  Калекцыя онлайн
  Сёлета, у Год культуры і напярэдадні святкавання 500-годдзя беларускага кнігадрукавання, наша кніжная спадчына стала даступная ў сусветнай інфармацыйнай прасторы. Балазе, стварэнне электронных інфармацыйных рэсурсаў, накіраваных на папулярызацыю беларускай культуры і мастацтва, абслугоўванне карыстальнікаў у аддаленым рэжыме цягам апошніх дзесяцігоддзяў з’яўляецца актуальнай задачай для нашай бібліятэчнай супольнасці.
  Кастынг з… кантэйнераў
  У перапынках паміж пісаннямі тэкстаў я цяпер перачытваю “Панядзелак пачынаецца ў суботу” братоў Стругацкіх — аповесць, або, як кажуць самі аўтары, казку для навуковых супрацоўнікаў малодшага ўзросту. Кніга дасталася мне, можна сказаць, “са сметніцы” — падарылі ў бібліятэцы, якую стварылі ў рамках дабрачыннага праекта “Кнізе — другое жыццё”.
  “Іншага лёсу я не жадаў…”
  Сёння “К” працягвае аповед пра знакамітага кінарэжысёра, народнага артыста СССР, народнага артыста Беларусі Віктара Турава.
  Сайт переехал на новый адрес – kultura-info.by
  Галоўная / art-блог
  Мастыхін-агляд: выбар выстаў кастрычніка ад Аляксандра Сяліцкага
  № 45 (1275) 05.11.2016 - 11.11.2016 г
  Па просьбе "К" выбарку выстаў кастрычніка зрабіў мастак, культуролаг, мастацтвазнаўца Аляксандр Сяліцкі.
  “Святло і паветра”
  З 19 кастрычніка ў Нацыянальным мастацкім музеі працуе выстава твораў Натана Воранава “Святло і паветра”, прымеркаваная да 100-годдзя з дня нараджэння вядомага жывапісца, заслужанага дзеяча мастацтваў БССР. Выдатны каларыст, вучань знакамітага Аляксандра Асьмёркіна, майстар ствараў палотны, адметныя найтанчэйшай колеравай гармоніяй, свабодай выканання, шырокім тэматычным і жанравым дыяпазонам.
  У экспазіцыі прадстаўлена больш як паўсотня твораў з фондаў музея, са збору сям’і і прыватнай калекцыі. Гэтыя палотны адлюстроўваюць асноўныя вехі творчага шляху Воранава, даюць уяўленне пра маштаб яго асобы. Так, у экспазіцыі змешчаны сюжэтна-тэматычныя карціны, прысвечаныя рэвалюцыйным і ваенным падзеям, адлюстраванню працоўных будняў, пейзажы, партрэты, нацюрморты. Яго фарміраванне як мастака і асобы праходзіла ў перыяд, калі ў мастацтве адзіным рэгламентаваным афіцыйнымі ўладамі стылем быў сацыялістычны рэалізм з яго выразна акрэсленай ідэалагічнай асновай. Зразумела, майстар як чалавек свайго часу, які займаў актыўную грамадзянскую пазіцыю, аддаваў прыярытэт сюжэтна-тэматычным кампазіцыям, у якіх з найбольшай паўнатой мог адлюстраваць эпахальныя падзеі гісторыі, актыўныя змены ў сучасным яму жыцці. Да такіх твораў адносяцца палотны “Раніца ў Кастрычніку. Мінск, 1917 год”, “Шахтабудаўнікі Беларусі”, “Памяці аднапалчан сорак першага”.
  Гісторыя, як вядома, ствараецца канкрэтнымі людзьмі. За сваё жыццё Воранаў напісаў цэлую галерэю партрэтаў сучаснікаў: працаўнікоў, спартсменаў, прадстаўнікоў творчай інтэлігенцыі, сваіх родных і блізкіх. Кожнае з палотнаў сведчыць пра пошук мастаком арыгінальнага кампазіцыйнага і каларыстычнага рашэння, якое б найбольш выразна адлюстроўвала характар, настрой, род заняткаў чалавека. Гэта бачна, напрыклад, у такіх творах, як “Старуха. Партрэт маці”, “Партрэт Антона Бархаткова”, “Партрэт Уладзіміра Кандрусевіча, кампазітара”.
  Шмат увагі майстар аддаваў пейзажу. Разам з лірычнымі (напрыклад, “Ветраны дзень”, “Цішыня”), адметнымі ўменнем мастака схапіць і перадаць вокамгненны прыродны стан, жывапісец пісаў індустрыяльныя і гарадскія віды. Шэраг твораў майстра прысвечаны Мінску, які на ягоных вачах уздымаўся з пасляваенных руінаў, рос і прыгажэў. Многія пейзажы мастака, такія, як “Мінск. Вуліца Інтэрнацыянальная”, “Мінск. Дарога на аўтазавод”, “Мінск. Плошча Перамогі”, зараз успрымаюцца як каштоўныя гістарычныя дакументы, на якіх зафіксаваны змены ў знешнім абліччы сталіцы.
  Творы Воранава, да якога б жанру яны ні адносіліся, адметныя, перш за ўсё, сваім выдатным жывапісным майстэрствам. Яны напоўнены святлом і паветрам, якія прысутнічаюць у кожным мазку, у кожным адценні колеру, ствараючы дзівосную каларыстычную сімфонію. Менавіта гэтыя якасці ў многім выдзяляюць ягоную творчую постаць у беларускім мастацтве, робяць палотны цікавымі і запамінальнымі для сучаснага гледача.
  “Acta diurna”
  У Нацыянальным цэнтры сучасных мастацтваў Рэспублікі Беларусь завяршыла работу выстава Уладзіміра Правідохіна (Уладзіміра Хіна) пад назвай “Acta diurna”.
  Творчая дзейнасць гэтага цікавага мастака разнастайная, яна ўключае ў сябе жывапіс, станковую і шрыфтавую графіку, абразную гравюру на дрэве, плакат, каляровую і чорна-белую лінагравюру. Прадстаўленыя на выставе творы выкананыя ў даволі рэдкай на сёння тэхніцы каляровай лінагравюры з адной дошкі. Як адзначыў аўтар, дадзены праект узнік дзеля таго, каб паказаць шырокай публіцы і спецыялістам магчымасці гэтага віду графікі. Адметнасць каляровай лінагравюры з адной дошкі складаецца ў тым, што яна мае абмежаваны тыраж — толькі 10 аўтарскіх адбіткаў, з-за чаго кожны з іх становіцца ўнікальным.
  У экспазіцыі — 70 графічных аркушаў, створаных у 1980-х — 2000-х гадах. Яны фіксуюць пэўныя вехі ў творчай біяграфіі мастака, своеасаблівы летапіс ягоных думак і духоўных памкненняў. Адсюль відавочным становіцца сэнс назвы самой выставы — “Acta diurna” — “хроніка, штодзённыя падзеі” (з лацінскай).
  Творчасць Правідохіна мае глыбокую інтэлектуальную аснову, якая адлюстроўвае светапогляды аўтара. З уласцівай для філасофскага пазнання скіраванасцю да цэласнага ахопу рэчаіснасці майстар ужо з 1975 года займаецца праблемай сінтэзу ў выяўленчым мастацтве, у якім аб’ядноўваліся б выява і слова, колер і гук, прастора і час, знак і знакавыя сістэмы. Менавіта праз сінтэз мастак імкнецца спасцігнуць законы сусветнай гармоніі, выявіць іх у сваіх рытмічна пабудаваных, вывераных з матэматычнай дакладнасцю кампазіцыях, дзе арганічна спалучаюцца геаметрычныя формы, колер, лініі, кропкі. У сваіх творах (“Без назвы”, “Кампазіцыя з кругам”, “Імправізацыя”) з дапамогай найпрасцейшых кампазіцыйных сродкаў як з першаэлементаў Правідохін канструюе ўласныя светы, кожны з якіх выступае аўтарскай мадэллю разумна арганізаванага Космасу. Майстар імкнецца пранікнуць ва ўнутраную сутнасць рэчаў, дзеля чаго зводзіць іх адлюстраванне ў сваіх лінагравюрах да знака, сімвала. Гэта набліжае яго да творчасці Васіля Кандзінскага, Паўля Клее, Казіміра Малевіча, Хуана Міро, некаторым з якіх ён прысвяціў асобныя працы (“Прысвячаецца Паўлю Клее”, “Памяці Міро”).
  Шэраг лінагравюр захоўвае фігуратыўнасць, але і там для мастака знешняя форма не самамэта, а толькі ўказанне, спасылка на пэўны сэнсоўны кантэкст. Да такіх твораў адносяцца, напрыклад, “Чырвоны нацюрморт”, трыпціх “Яўрэйскія мелодыі”, серыі “У чырвоным — І” і “У чырвоным — ІІ”. Прадметы побыту, фігуры людзей у іх уяўляюць рытмічна арганізаваныя, максімальна спрошчаныя формы, якія найперш павінны не “адлюстроўваць”, а “выказваць”: думкі, пачуцці, настрой — усё тое, што мае дачыненне да ўнутранага свету асобы, таямніцаў чалавечага духу.
  Выстава “Acta diurna” сведчыць пра высокі ўзровень інтэлектуальнай і вобразнай інтэрпрэтацыі рэчаіснасці, глыбокае разуменне майстрам сутнасці творчага працэсу. Працы майстра, іх стылістыка і тэхнічнае выкананне сугучны актуальным тэндэнцыям у сучасным мастацтве і, разам з тым, захоўваюць каштоўнаснае асэнсаванне быцця.
  “Птушкі”
  У кастрычніку ў сталічнай “Галерэі мастацтва” праходзіла і выстава графікі ды скульптуры “Птушкі” Валянціны Шоба і Уладзіміра Панцялеева. Творчы і сямейны саюз гэтых гродзенскіх мастакоў даўно займае трывалыя пазіцыі ў сучасным беларускім мастацтве. Валянціна Шоба вядомая як таленавіты графік і жывапісец, чыё майстэрства атрымала высокую ацэнку не толькі на радзіме, але і за мяжой. Уладзімір Панцялееў працуе ў галіне станковай і манументальнай скульптуры. Сярод яго твораў — помнік у гонар 1000-годдзя Ваўкавыска, стэла Алімпійскай славы, скульптуры “Пакровы Прасвятой Багародзіцы”, “Гараднічанка”, “Жаба-вандроўніца”.
  Сумесны праект двух мастакоў сведчыць пра іх захапленне разнастайнасцю афарбоўкі, пластыкі, знешняга выгляду птушак. Гэта дало майстрам неабмежаваную свабоду ў эксперыментах з формай і колерам. Графічная серыя “Пеўні” Валянціны Шоба, выкананая ў змяшанай тэхніцы, уражвае арнаментальнасцю, яскравым каларытам. Кожная выява птушкі мае свой “характар”, арыгінальнае пластычнае і эмацыянальна-вобразнае рашэнне. Другая серыя Валянціны “Настроі” адлюстроўвае ўласцівае для яе творчасці ўменне працаваць на мяжы графікі і жывапісу. Сінтэз дазваляе пашырыць межы кожнага з іх, дасягнуць фактурнага і колеравага багацця. Гэта бачна і ў невялікіх па памерах сюжэтна-тэматычных кампазіцыях, адметных экспрэсіўнасцю малюнка.
  У экспазіцыі змешчаны нацюрморты мастачкі, напісаныя ў акварэльнай тэхніцы. Яны прывабліваюць чулым стаўленнем аўтара да хараства прыроднага свету, што знайшло адлюстраванне ў сакавітасці колераў, найтанчэйшай распрацоўцы дэталяў, музычнасці рытмічнай пабудовы твораў.
  Тэма прыгажосці навакольнага асяроддзя, разнастайнасці і непаўторнасці ягоных праяў, увасобленая ў працах Валянціны, атрымала арыгінальнае прачытанне ў драўляных скульптурах птушак Уладзіміра Панцялеева. Майстар трактуе форму максімальна абагульнена, спрошчана, пакідаючы толькі галоўныя прыкметы аб’екта адлюстравання. Асноўны акцэнт ён робіць на колеравым аздабленні сваіх скульптур. Цікава, што шэраг твораў, прадстаўленых у экспазіцыі, распісалі фарбамі блізкія і знаёмыя сям’і мастакоў. Адны з скульптур атрымаліся больш лаканічнымі ў колеравым рашэнні, іншыя — яскравымі, святочнымі. Дапаўняюць вобразы дэкаратыўныя элементы з металу, шкла, скуры. Скульптурныя выявы птушак нясуць у сабе пазітыўны настрой, пачуццё радасці існавання, моцны зарад творчай энергіі.
  Вобразы, створаныя аўтарамі экспазіцыі, адметныя сваім мажорным гучаннем, шчырай улюбёнасцю ў жыццё, у бясконцасць ягоных праяў. Невычэрпнасць творчай фантазіі, просты, але мудры позірк творцаў на рэчы з адценнем добрага гумару робіць іх мастацкую мову адметнай і непаўторнай.