text: Сверкер I Кольсан (таксама вядомы як Сверкер Старэйшы - шведск.: Sverker den äldre; ?-25 снежня 1156) — шведскі кароль, які кіраваў краінай з 1130 па 1156 гг.
  Пасля смерці Інгэ Малодшага на пасад узышоў Рагнвальд Дурны, які не толькі не змог утрымаць уладу ў сваіх руках, але і выпусціў кантроль свеяў над гетамі. У 1130 годзе ў Эстэргётланде новым каралём быў абраны Сверкер Кольсан, унук конунга Блот-Свена. У пачатку свайго кіравання Сверкер перамог Магнуса Моцнага і вярнуў пад свой кантроль Вестэргётланд. Цяпер пад яго ўладай апынулася ўся Швецыя. Пра наступныя 26 год яго праўлення практычна нічога не вядома. Сверкер заснаваў кляштары Альвастра (у 1143 г.), Нюдала і Варнхейм.
  Згодна з рускім летапісам, менавіта пры Сверкеры I у 1142 пачаліся першыя канфлікты паміж Швецыяй і нядаўна заснаванай Наўгародскай рэспублікай. Гэтаму папярэднічаў стагадовы перыяд міру, які быў гарантаваны дынастычнымі шлюбамі паміж кіруючымі дамамі.
  Сверкер быў забіты сваім дружыннікам (ці, па спісе каралёў, асабістым канюшым) на мосце недалёка ад заснаванага ім кляштара Альвастра, падыходзячы да ютрані на Каляды ў 1156 года. Гэта лічылася шакавальным злачынствам нават у Сярэднявечча. Магчыма забойцам быў прэтэндэнт на пасад Магнус Хенрыксан.
  Фізіка цвёрдага цела — раздзел фізікі, у якім даследуецца структура і ўласцівасці цвёрдых цел, а таксама з'явы, што адбываюцца ў іх. З'яўляецца тэарэтычнай асновай стварэння новых матэрыялаў з зададзенымі ўласцівасцямі.
  Пачала развівацца ў 20 стагоддзі пасля стварэння асноў квантавай механікі. Аб'ядноўвае крышталяграфію, фізіку росту крышталёў, фізіку трываласці і пластычнасці, магнетызм, звышправоднасць, радыяцыйную фізіку цвёрдага цела (у т.л. палімераў), фізіку нанаструктураваных матэрыялаў і інш.
  Тэарэтычнае аснова фізікі цвёрдага цела — квантавая механіка, квантавая электрамеханіка, статыстычная фізіка, а таксама тэорыя суцэльных асяроддзяў. Пры апісанні ўласцівасцей цвёрдых цел улічваюцца калектыўныя з'явы: генерацыя фанонаў, плазмонаў, эксітонаў і эксітонных кропель, фазавыя пераходы, выпраменьванне (спантаннае і вымушанае) і паглынанне электрамагнітных хваль, самаарганізацыя нанаразмерных структур і інш. Эксперыментальныя даследаванні праводзяцца метадамі рэнтгенаўскай, нейтроннай і электроннай дыфракцыі і мікраскапіі, аптычнай спектраскапіі, электрон-пазітроннай ангіляцыі, мас-спектракапіі другасных іонаў, зваротнага рэзерфардаўскага рассеяння лёгкіх іонаў і інш.
  Для стварэння новых матэрыялаў з зададзенымі ўласцівасцямі праводзяць даследаванні ва ўмовах звышнізкіх і высокіх тэмператур, звышвысокага і звышнізкага ціску, магутных электрычных і магнітных палёў. Для мадыфікацыі цвёрдых цел выкарыстоўваюць нераўнаважаныя метады: лазерную абляцыю, іонную імплантацыю, электроннае і нейтроннае апраменьванне і інш.
  На Беларусі даследаванні па фізіцы цвёрдага цела пачаліся з 1930-х гадоў у БДУ, з 1957 года сістэматычна праводзяцца ў Інстытуце цвёрдага цела і паўправаднікоў і Фізіка-тэхнічным інстытуце Нацыянальнай Акадэміі Навук, БДУ.
  Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. — Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2003. — 576 с.: іл.