text: Датай нараджэня арганізаванага футболу ў Беларусі можна лічыць лета 1911 года, калі ў розных друкаваных выданнях былі змешчаны справаздачы аб матчах, згуляных па правілах фуболу паўнацэнымі саставамі (адзінаццаць на адзіннацаць), на падрыхтаваных пляцоўках, з арбітрам, у прысутнасці гледачоў.
  На жаль, акрамя кароткіх справаздач у пажаўцелых ад часу дарэвалюцыйных газетах і часопісах да нашых дзён іншай інфармацыі не дайшло.
  Па ўспамінах аднаго з першых айчынных футбалістаў гамяльчаніна Усевалада Кубліцкага, піянерам футбольнага руху ў Беларусі стаў адзін з мацнейшых ігракоў поўдня Расіі А.Л. Лібман, служачы Гомельскага аддзялення Арлоўскага банка. У Гомель прыехаў з Кіева. Яго імя асацыіруецца з “Першай гімнастычнай футбольнай камандай”. Гульня распаўсюджвалася па гораду, як эпідэмія. Да пачатку навучальнага года ў Гомелі было ўжо 4 каманды, дабавіліся “Вікторыя”, “Унітас” і “Надзея”. Матчы праходзілі на пустцы. Замест трусоў выкарыстоўваліся абрэзаныя гімназічныя парусінавыя штаны, бутсамі служылі старыя боты або лапці. На чатыры каманды быў усяго адзін мяч…
  Ужо ў 1911 годзе гамяльчане правялі першынство горада, праз год – першыя міжгароднія сустрэчы з футбалістамі Добруша, Новазыбкава, Злынкі і Клянцоў. Каманда “Спорт” (так стала называцца “Першая гімнастычная футбольная каманда”) амаль заўсёды перамагала.
  А вось, што пісалі на старонках часопіса “Рускі спорт” у 1911 годзе: “На станцыі Пагодзіна Брэсцкай чыгункі (Гродзенская губернія) арганізаваўся гурток аматараў спорту. Усё лета гулялі ў футбол, займаліся лёгкай атлетыкай. 7 жніўня адбыўся матч у футбол з камандай вялікай суседняй станцыі Баранавічы. Пераможцай выйшла каманда “Пагодзіна” з лікам 6:0…”
  У 1911 годзе ў Магілёве ў друкарні мясцовага губернскага праўлення былі надрукаваны першыя “Правілы гульні”. Цяжка пераацаніць ролю, якую яны адыгралі ў развіцці і распаўсюджванні футболу ў Беларусі.
  У адрозненні ад маскоўскага і пецярбургскага выданняў, у магілёўскіх правілах амаль поўнасцю адсутнічала замежная тэрміналогія. Гэтыя правілы былі прасцей і больш зразумелымі. Да таго ж, у іх адзначаліся мясцовыя ўмовы гульні, якімі карысталіся аматары футболу ў беларускім краі. У магілёўскіх правілах, напрыклад, можна сустрэць заўвагу, што “суддзя можа ў выпадку неабходнасці аглядзець боты ігракоў”. Слова “бутсы” тут не сустракаецца, бо такая экепіроўка была не па кішэні футбалістам. У чацвёртым параграфе правіл пад назвай “Як бярэцца горад” гаворыцца: “калі перакладзіна падчас гульні ўпадзе, суддзя можа лічыць горад узятым, у тым выпадку, калі мяч, на яго думку, прайшоў пад перакладзінай”. У той час перакладзіны варот часта падалі з-за моцных удараў.
  Звяртаемся да аматараў футболу. Калі вам вядомы цікавыя гістарычныя факты развіцця футболу на Лунінеччыне, тэлефануйце на нумар 2-24-41.