text: 15 снежня 1859 года ў Беластоку нарадзіўся сусветна вядомы стваральнік мовы эсперанта Людвіг Лазар Заменгоф. З 1920 года па ініцыятыве венгерскага эсперантыста Дзьюла Багі ў гэты дзень святкуецца ўсеагульнае свята эсперантыстаў. І, напэўна, самы час распавесці, як Людвіг Заменгоф звязаны з Беларуссю і што стала падставай стварэння мовы эсперанта.
  Людвіг Заменгоф
  Людвіг Заменгоф нарадзіўся ў сям’і настаўніка нямецкай мовы, таму ўжо з дзяцінства пачаў вывучаць і цікавіцца мовамі розных народаў. З малых гадоў хлопец авалодаў рускай, французскай, нямецкай, а таксама іўрытам. Паступіўшы ў гімназію, вывучыў ангельскую і лацінскую мовы. Усяго за сваё жыццё Людвіг авалодаў 20 мовамі.
  Праз тое, што сям’я жыла на Беласточчыне, а тут жыхары размаўлялі на некалькіх мовах: польскай, ідыш, і беларускай, — вельмі моцна адчувалася праблема разнамоўя і час ад часу даходзіла да канфліктаў на моўных падставах. Гэта моцна ўразіла маленькага Людвіга, і ў яго з’явілася ідэя стварэння агульнай і нейтральнай для ўсіх мовы, каб сцерці моўныя бар’еры, непаразуменні і канфлікты.
  Людвіг Заменгоф вучыўся ў Маскве, Варшаве і Вене. Скончыўшы адукацыю, з’ехаў у Варшаву працаваць афтальмолагам. У 1887 годзе ў Расіі была выдадзеная невялікая кніга на 40 аркушаў, якая ўключала поўную граматыку і 912 каранёў. Кніга была падпісаная «Доктарам Эсперанта» пад дэвізам «Для таго каб мова была ўніверсальнай, недастаткова назваць яе так». Праз год выйшла другое выданне, дзе Людвіг пісаў:
  «Я не стваральнік, я толькі ініцыятар, зрабіць лепшым яго можа толькі свет».
  Людвіг Заменгоф шмат часу пачаў вылучаць мове эсперанта, таму ўсё менш часу заставалася на асноўны занятак — медыцыну. У пошуках новай медычнай практыкі ў 1893 годзе Людвіг з сям’ёй пераязджае ў Гародню, дзе на вуліцы Паліцэйскай (сёння Кірава, 5) адкрывае афтальмалагічны кабінет у найманай кватэры.
  Вуліца Кірава Гродна. Будынак дзе жыў Заменгоф
  Падчас жыцця ў Гародні аўтар мовы працягваў сваю працу над паляпшэннем эсперанта. Менавіта ў гэты перыяд Людвіг Заменгоф скончыў працу над «Усеагульным слоўнікам», а таксама «Зборнікам практыкаванняў». У горадзе быў арганізаваны клуб эсперантыстаў. Падчас свайго жыцця тут Людвіг пераклаў на мову надзеі адзін з найвядомейшых твораў сусветнай класікі — «Гамлета» Уільяма Шэксіра, а таксама аповесць «Марта» гарадзенскай пісьменніцы Элізы Ажэшка.
  Нягледзячы на тое, што перыяд пражывання ў Гародні склаў усяго 4 гады (1893–1897 гг.), тут памяць пра сусветна вядомага жыхара захоўваецца ў назве вуліцы, а таксама памятнай шыльдзе на будынку, дзе жыў Людвіг Заменгоф з сям’ёй. У 2020 годзе ў гэтым жа будынку распачала працу вінная рэстарацыя пад назвай «Эсперанта».
  У 1905 годзе Людвіг Лазар Заменгоф быў узнагароджаны Ордэнам Ганаровага легіёна і з таго часу ўдзельнічаў ва ўсіх з’ездах і кангрэсах на тэму эсперанта.
  Паштоўка з выявай Заменгофа
  Стваральнік мовы эсперанта памёр 14 красавіка 1917 года ў акупаванай нямецкімі войскамі Варшаве, дзе і быў пахаваны.
  Антон Шаранкевіч, budzma.by
  Апошняе ў рубрыцы:
  Літаратура Беларуская мова Беларусы свету
  Літаратарка Юля Цімафеева выдала першы паэтычны зборнік па-англійску
  Ён мае назву «Motherfield», паведамляе літаратарка на сваёй старонцы ў Facebook. Кніга выйшла ў амерыканскім выдавецтве...
  Грамадства
  Мінчанка пераехала ў Варшаву і праводзіць парфумерныя сустрэчы. «Хобі пачало прыносіць мне грошы»
  У Мінску ў Дашы было 260 флаконаў духоў — 115 з іх ужо пераехалі з ёй у Варшаву. Усё гэта не толькі дзеля...
  Грамадства
  Паглядзіце на анімэ-партрэты Янкі Купалы, Якуба Коласа, Цёткі і іншых знакамітых беларусаў
  Пры дапамозе штучнага інтэлекта беларуска зрабіла анімэ-партрэты знакамітых беларусаў і падзялілася вынікам ў сваім...
  Адукацыя
  Выпускнікі 11 класаў будуць здаваць два абавязковыя цэнтралізаваныя экзамены
  Такое рашэнне прынята 2 снежня па выніках нарады па пытаннях удасканалення ўступнай кампаніі ў ВНУ, паведамляе...
  Апошнія навіны
  Літаратура Беларуская мова Беларусы свету
  Літаратарка Юля Цімафеева выдала першы паэтычны зборнік па-англійску
  Грамадства
  Мінчанка пераехала ў Варшаву і праводзіць парфумерныя сустрэчы. «Хобі пачало прыносіць мне грошы»
  Грамадства
  Паглядзіце на анімэ-партрэты Янкі Купалы, Якуба Коласа, Цёткі і іншых знакамітых беларусаў
  Адукацыя
  Выпускнікі 11 класаў будуць здаваць два абавязковыя цэнтралізаваныя экзамены
  Неабыякавых беларусаў запрашаюць зрабіць запіс у «Выпускны альбом» для студэнтаў-палітвязняў
  Гісторыя
  Дзе цячэ боская рака і хто назваў рэкі Мінска?
  Грамадства
  Куды схадзіць на выходных? Падборка цікавых імпрэзаў
  Грамадства
  У Беларусь вярнулі 24 арыгінальныя культурныя каштоўнасці
  Кіно Беларусы свету
  Фільм «Мара» стаў пераможцам кінаконкурсу «Паўночнае ззянне»
  Грамадства
  У спіс спадчыны ЮНЭСКА ўключана саломапляценне Беларусі
  Вандруем разам
  Топ-5 шляхецкіх сядзібаў Баранавіцкага раёна, якія варта наведаць
  Музыка
  У Беларусі сталі менш слухаць расійскіх музыкаў
  Спорт Беларусы свету
  «Можна падумаць, што я з глузду з’ехаў: холад, зіма, а я еду за 200 кіламетраў на стадык». Беларускі граўндхопер распавёў пра сваё хобі і футбольную культуру Польшчы