text: Хатняя старонка » Эканоміка » У Палацы Незалежнасці абмеркавалі стратэгію развіцця нафтаперапрацоўкі
  Няхай уласных запасаў нафты наша дзяржава мае не так шмат, айчынная нафтаперапрацоўка развіта добра. Мадэрнізацыя ж адпаведных заводаў павінна была павялічыць даходы ад сферы. Але гэтага не толькі не адбылося, а, наадварот, паступленні ад названай галіны ў дзяржаўную казну пачалі зніжацца. Натуральна, ёсць аб'ектыўная прычына: падзенне сусветных цэн на «чорнае золата», тут мы мала што можам зрабіць. У той жа час існуюць і суб'ектыўныя фактары. На іх кіраўнік дзяржавы Аляксандр Лукашэнка засяродзіў увагу падчас учарашняй нарады, прысвечанай стратэгіі развіцця беларускай нафтаперапрацоўкі.
  — Няма неабходнасці яшчэ раз казаць пра важнасць гэтага пытання, — адзначыў Аляксандр Лукашэнка. — Я ўжо некалі казаў пра тое, што гэтае пытанне падобнае да незалежнасці нашай дзяржавы. Мы павінны зрабіць усё, каб гарантаваць энергетычную незалежнасць і бяспеку Беларусі. Гэта стратэгічная галіна краіны, доля якой у прамысловасці складае больш за 13%, а ў экспарце і таго болей — 17%. Тым не менш унёсак у беларускую эканоміку, на жаль, зніжаецца. Дабаўленая вартасць нафтаперапрацоўкі ў валавы ўнутраны прадукт у 2016 годзе, калі дакладна палічыць, складае ўсяго паўпрацэнта.
  Прэзідэнт параўнаў: унёсак двух нафтаперапрацоўчых заводаў, напрыклад, супастаўляльны з такой кампаніяй, як «Белтэлекам».
  У мінулым годзе з'явілася негатыўная тэндэнцыя ў знешнім гандлі нафтай і нафтапрадуктамі. Сальда па выніках бягучага года ацэньваецца як адмоўнае. Такая сітуацыя выклікае сур'ёзную асцярогу ўлады: нафтаперапрацоўка з флагмана эканомікі ператвараецца ў стратную галіну, якую неабходна мадэрнізаваць.
  — Ва ўдасканаленне НПЗ укладзены немалыя грошы, а патрэбнай аддачы дагэтуль няма, — нагадаў кіраўнік дзяржавы. — На запланаваную ў 2015 годзе глыбіню перапрацоўкі нафты — а абяцана было больш за 90% — выйсці на сённяшні дзень так і не атрымалася.
  — Бясспрэчна, аб'ектыўна сказаўся ўплыў сусветнай кан'юнктуры на зніжэнне эфектыўнасці працы, — канстатаваў Аляксандр Лукашэнка. — Цэны ўпалі на нафту ў два з паловай разы, а то і болей. Аднак негатыўную ролю сыгралі і пралікі па вызначэнні стратэгіі развіцця галіны. І вось галоўнае пытанне: у чым гэтыя пралікі? Таксама адсутнасць выразнай праграмы дзеянняў урада па гэтым пытанні. Другое пытанне: чаму?
  Па словах Прэзідэнта, некампетэнтная падрыхтоўка праектаў, няправільнае размеркаванне сіл і сродкаў прывялі да павелічэння кошту і тэрмінаў будаўніцтва: па асобных праектах ажно да пяці гадоў.
  — Выклікае сумненні, што ў дэклараваным — як мы мяркуем — 2019 годзе мы канчаткова завяршым мадэрнізацыю нафтаперапрацоўчых заводаў, — сказаў кіраўнік дзяржавы. — Нашы прадпрыемствы аказаліся не гатовы працаваць у новых умовах сусветных цэн на нафту, хоць і павінны былі дзейнічаць на апярэджанне. А цяпер «Нафтан» ледзь зводзіць канцы з канцамі і пастаянна выпрошвае дапамогу ў дзяржавы.
  Падчас нарады Прэзідэнт агучыў шэраг пытанняў, на якія ён хацеў атрымаць адказ. Па-першае, якая сёння эканамічная сітуацыя на нафтаперапрацоўчых прадпрыемствах? Што чакаецца па выніках года? Па-другое, якой бачыць урад стратэгію развіцця ўсіх галін у новых рынкавых умовах на перспектыву — доўгатэрміновую і сярэднетэрміновую? Па-трэцяе, колькі часу і грошай спатрэбіцца для завяршэння мадэрнізацыі прадпрыемстваў і павышэння эфектыўнасці галіны? Якія крыніцы фінансавання запланаваны?
  — Майце на ўвазе, на першым месцы павінна быць эканоміка нафтаперапрацоўкі, рэзультатыўнасць яе працы, — папярэдзіў Аляксандр Лукашэнка. — Пры ўзгадненні назначэння новых дырэктараў «Нафтана» і Мазырскага НПЗ ім ставіліся дакладныя задачы па выпрацоўцы праграм дзеянняў у рэальнай сітуацыі, таму заслухаем і іх даклады. Часу дастаткова для таго, каб высветліць сутнасць справы. Я іх папярэджваў пра тое, што стаць у старую каляіну і каціць па накатанай, а я гэта бачу з вашых прапаноў на сённяшні дзень, не атрымаецца.
  — Яшчэ раз хачу падкрэсліць: у нас многія праекты мадэрнізацыі прадпрыемстваў праваленыя. Я ўжо прэм'еру і кіраўніку Адміністрацыі Прэзідэнта казаў, каб у найбліжэйшы час гэтыя праекты былі прааналізаваны і мне было даложана. Гэтым зоймецца Косінец, яму даручаны гэтыя праекты: сабраць спецыялістаў па ўсіх кірунках... Усё гэта павінна быць аб'ектыўна прааналізавана і пакладзена мне на стол. Цярпець такі стан з мадэрнізацыяй, якую мы планавалі завяршыць у пэўныя тэрміны, я не збіраюся... Не дазволю, каб рашэнні Прэзідэнта былі дэвальваваны, дэзавуіраваны і нявыкананы, гэтага быць не можа.
  — На нарадзе ў Прэзідэнта мы разглядалі два блокі пытанняў. Першы датычыўся эфектыўнасці працы галіны ў цэлым. Другая частка была прысвечана інвестыцыйным праектам нашага нафтахімічнага комплексу. Самая галоўная цяжкасць сённяшняй сітуацыі на рынках у тым, што яны перагружаны пастаўкамі як нафты, так і нафтапрадуктаў. Усё гэта вядзе да зніжэння маржынальнасці. У гэтых няпростых умовах нашым НПЗ прыходзіцца адшукваць сродкі на рэалізацыю інвестыцыйных праектаў. Праекты плануецца завяршыць у 2019 годзе. Патрабуюцца значныя сумы: па адным заводзе больш за 500 мільёнаў долараў, па другім — больш за 700 мільёнаў долараў.
  Яго голас ведае, без перабольшання, амаль уся рэспубліка, бо ён вось ужо трыццаць з лішнім гадоў гучыць на хвалях Беларускага радыё.
  Яго вершы і апавяданні добра знаёмыя шматлікім аматарам літаратуры, бо творы гэтыя пазначаны шчырасцю, дабрынёй, талентам.
  Яго як дырэктара радыёстанцыі «Беларусь» цэняць і паважаюць у калектыве, бо ён умее кожнага супрацоўніка своечасова пахваліць, тактоўна, разумна пакрытыкаваць і, калі трэба, памагчы, падтрымаць.
  Усё гэта — пра Навума Гальпяровіча, вядомага радыёжурналіста, выдатнага паэта, якому 14 студзеня спаўняецца 70 гадоў. З гэтай нагоды мне хочацца сказаць колькі слоў.
  Сцвярджаюць: каб паўней адчуць, зразумець чалавека, трэба зрабіць тры рэчы — пабываць на яго малой радзіме, натхніць на адкрытую, нязмушаную размову і, калі гэта паэт, пачытаць яго творы.
  На малой радзіме Гальпяровіча — у Полацку — мы разам з ім пабывалі не адзін раз. Навум Якаўлевіч шчодра пазнаёміў мяне не толькі з родным горадам, але і з усёй Полаччынай, уключаючы Наваполацк. Дарэчы, у абодвух гэтых гарадах ён з'яўляецца ганаровым грамадзянінам, тут яго да гэтага часу памятаюць і шануюць. Я быў сведкам, калі на полацкіх вуліцах сустрэчныя людзі, пазнаўшы яго, радасна віталі, а то і ўсхвалявана абдымалі.
  Яму пашчасціла нарадзіцца ў, бадай, самым славутым горадзе краіны, а дзяцінства і юнацтва правесці паміж дзвюма святынямі — Сафійскім саборам (вежы якога ён упершыню пабачыў праз акно радзільнага дома) і Спаса-Праабражэнскай царквой, паблізу якой стаяла бацькоўская хата.
  Пад час адной з вандровак мы завіталі на лецішча Гальпяровіча — у невялічкую, за трыццаць кіламетраў ад Полацка вёсачку Зыкова. Пасля знаёмства з глухой, дзе, здавалася, не ступала нага чалавека, але надзвычай маляўнічай мясцінай, пасля наварыстай юшкі і пэўнай чаркі мы прагаварылі з Навумам Якаўлевічам амаль цэлую ноч.
  — Для мяне Полацк, — прызнаваўся ён, — не проста нейкае геаграфічнае месца. Гэта яшчэ і прыналежнасць да Беларусі. Да беларускага слова. Да беларускай культуры. Скажу нават больш: беларусам мяне зрабіў менавіта Полацк. Беларусам не па крыві, а беларусам па духу, па адчуванні таго, што я павінен, абавязаны нешта рабіць для беларускай мовы, беларускай культуры.
  Але перад гэтым я мушу зрабіць невялікае адступленне. Яго паэтычны дэбют адбыўся ў 1967 годзе, калі Навум Якаўлевіч працаваў яшчэ грузчыкам на заводзе шкловалакна. У наваполацкай газеце «Химик» была апублікавана вялікая падборка ягоных вершаў і нават з партрэтам аўтара. Але вершы гэтыя былі яшчэ даволі слабыя, пераймальныя. Да таго ж на рускай мове. Таму сапраўдным пачаткам літаратурнай дзейнасці ён лічыць публікацыю вершаў у часопісе «Маладосць».
  Потым была праца ў Полацкай раённай газеце «Сцяг камунізму», на заводзе «Палімір», на Беларускім радыё, у часопісе «Вожык», Саюзе пісьменнікаў Беларусі, вяртанне на Беларускае радыё. «Але заўсёды са мной быў мой родны Полацк, які па-ранейшаму адзін з галоўных чыннікаў майго духоўнага жыцця», — напіша пазней у сваёй аўтабіяграфіі Навум Гальпяровіч. І, вядома ж, былі творы. Кнігі паэзіі і прозы.
  Адзін з іх — зборнік вершаў «Час лістападу», які толькі што выйшаў у выдавецтве «Чатыры чвэрці». Зборнік гэты не шараговы. Ён у нейкім сэнсе знакавы, выніковы, бо ў ім сабраны і вельмі патрабавальна адабраны аўтарам найлепшыя свае вершы, створаныя за паўстагоддзя творчай дзейнасці. Думаецца, што гэта самая спавядальная, самая духоўна насычаная і душэўна адкрытая кніга з усіх, што выдадзены паэтам. У ёй, невялікай па аб'ёме, канцэнтрацыя эмоцый, пачуццяў і думак такой сілы, што яна, гэтая кніга, можа і павінна стаць падзеяй у літаратурным жыцці краіны.
  «Час лістападу»... У гэтай прыгожай, рамантычнай назве тоіцца не толькі намёк на пару года, але і на ўзрост аўтара. Сапраўды, Навум Гальпяровіч пераступае тую мяжу, за якой пачынаецца пара сталасці і мудрасці. Пара спелага жніўня.
  «Звязда» далучаецца да шматлікіх віншаванняў, якія Навум Якаўлевіч будзе прымаць заўтра. Зычым нашаму аўтару і добраму сябру здароўя, натхнення і плёну!