text: Паўлюк Багрым | ГУК "Барановичская районная централизованная библиотечная система"
  (2 (14) лістапада 1812 в. Крошын, Баранавіцкі раён – 1891)
  Паўлюк Багрым нарадзіўся (2 (14) лістапада 1812 у вёсцы Крошын Навагрудскага павета Гродзенскай губерні, цяпер Баранавіцкі раён Брэсцкай вобласці ў сям'і рамесніка.
  Вучыўся ў пачатковай парафіяльнай школе, фундатарам якой быў ксёндз В. Магнушэўскі. Пазнаёміўся з вальнадумнай паэзіяй; пачаў пісаць сам. У сувязі з сялянскімі хваляваннямі 1828 г. у Крошыне і за распаўсюджанне верша «Бунт хлопаў» (варыянт «Рабункаў мужыкоў» Я. Баршчэўскага) прыцягваўся да следства, быў здадзены ў рэкруты. Калі вярнуўся, Паўлюк Багрым, як і яго бацька, працаваў кавалём.
  У рамястве дасягнуў мастацкіх вяршыняў, пра што сведчыць зробленая ім каваная жырандоля, якая і сёння захоўваецца ў Крошынскім касцёле. Гэта ўзор мастацкай коўкі на Беларусі ХІХ века.
  ПамёрПаўлюк Багрым каля 1891 года, пахаваны на мясцовых могілках.
  У 2005 годзе ў горадзе Баранавічы ў мікрараёне Бараўкі адна з вуліц названа
  ў гонар Паўлюка Багрыма.
  Творчасць Паўлюка Багрыма
  На жаль, з літаратурнай спадчыны паэта ацалеў толькі адзін верш «Зайграй, зайграй, хлопча малы…», напісаны ў маладым узросце і надрукаваны паводле ўспаміну навагрудскага адваката І.Яцкоўскага «Аповесць з майго часу» (Лондан, 1854). У вершы ярка выявіўся пратэст супраць несправядлівасці, прыгону, натуральныя чалавечыя пачуцці народна-песеннага характару. Многія даследчыкі беларускай літаратуры XIX ст. лічаць твор шэдэўрам беларускай лірыкі тагачаснай эпохі, а многія беларускія паэты, у тым ліку і сучасныя, прысвяцілі Паўлюку Багрыму свае натхнёныя вершы з прызнаннем у вялікай павазе да яго трагічнага лёсу, да ягонага творчага дару.
  На думку Р. Зямкевіча (і М. Гарэцкага) Паўлюку Багрыму належала і аўтарства ананімнага верша антыпрыгоннага духу «Гутарка Данілы з Сцяпанам».
  Твор Паўлюка Багрыма
  «Зайграй, зайграй, хлопча малы…»
  Аб жыцці і творчасці Паўлюка Багрыма
  Powieść czasu mojego, czyli Przygody litewskie. Londyn, 1854; Выд. 2-е: Poznań, 1858.
  Апублікаваны ўпершыню ўМ. Федароўскага: Lud bialoruski na Rusi Litewskiej, III [1903], 14-18. Пд.: Карский Е. Ф. Белоруссы. Т.3, кн.3. Художественная литература на народном языке. Петроград, 1922. У выданні: Белорусы: В 3 т. Т.3, кн. 2. Очерки словесности белорусского племени . — Мн. : БелЭн, 2007. — 704 с. С.233—661. С. 302, 323, 324.
  Александровіч, С. Х. Незабыўнымі сцежкамі: Нарысы аб беларускіх пісьменніках. — 2-е выд. дап. і дапрац. / С. Х. Александровіч. — Мінск: Вучпедвыд БССР, 1962. — 221 с. — (Школьная бібліятэка).
  Артыкулы пра жыццё і творчасць Паўлюка Багрыма // Роднае слова. № 11. С. 66 – 67.
  Ждановіч, І. Твой слаўны сын, Крашын!: Нататкі з багрымаўскіх чытанняў / І.Ждановіч // Роднае слова . 1992. № 12. С. 64 – 66.
  Маліноўскі, М. «Багрым даўно ўжо стаў легендай…»: Размова з мастаком Сымонам Свістуновічам – аўтарам помніка Паўлюку Багрыму / М.Маліноўскі // Роднае слова. 1992. № 11. С. 64 – 66.
  Маліноўскі, М. Дзяржавін і Багрым / М.маліноўскі // Роднае слова . № 6. С. 79 – 81.
  Маліноўскі, М. Першы сялянскі паэт: Да 180'годдзя з дня нараджэння Паўлюка Багрыма / М.Маліноўскі // Роднае слова. № 10. С. 55 – 61.
  Паўлюк Багрым / пад рэд. А. Сабалеўскага; склад. В. Ляшук, А. Майсейчык; прадм. А. Сабалеўскага. — Мінск: Навука і тэхніка, 1994. — 256 с.
  Прысвячэнні Паўлюку Багрыму // Роднае слова. № 10. С. 61.
  Сахута, Я. Багрымавы жаўранкі / Я.Сахута // Роднае слова. № 6. С. 62 – 65.
  Содаль, У. Крашынскае рэха: Да 185'годдзя з дня нараджэння Паўлюка Багрыма / У.Содаль // Роднае слова. № 11. С. 147 – 159.