text: "Іншала, Мадона, іншала": Міленка Ергавіч у перакладзе Сяргея Шупы | Новы Час
  "Іншала, Мадона, іншала": Міленка Ергавіч у перакладзе Сяргея Шупы
  У выдавецтве Зміцера Коласа накладам 500 асобнікаў у заснаванай самім выдаўцом серыі Littera scripta выйшла чарговая кніга перакладаў — зборнік апавяданняў Міленкі Ергавіча "Іншала, Мадона, іншала, арыгінальнае выданне, якога пабачыла свет па-баснійску ў Загрэбе ў 2004 годзе.
  Перад тым у серыі зазначыліся імёны Мішэля Уэльбэка, Патрыка Бэссона, Эрыка-Эманюэля Шміта, Вітальда Гамбровіча, Германа Гесэ і іншых прадстаўнікоў інтэлектуальнай прозы ХХ–ХХІ стагоддзяў. Як заўважыў выдавец і рэдактар кнігі Зміцер Колас, новаму аўтару серыі пашанцавала з перакладчыкам.
  Сяргей Шупа не толькі знаўца некалькіх моваў, але і выдатны стыліст: а для перакладу, які з'яўляецца па-сутнасці новым нараджэннем тэксту ў іншай культуры, апошняе з'яўляецца важнейшым фактарам. Да таго ж, Беларусь, як і землі паўдзённых славян — край перакрыжавання розных этна-рэлігійных традыцый, дзе адлюстраванае ў творчасці Міленкі Ергавіча цеснае перапляценне розных вызнанняў хрысціянства, мусульманства ды іудаізму таксама знайшло сваё ўвасабленне.
  Творы Міленкі Ергавіча ўжо перакладаліся на больш як дваццаць моваў: ён лічыцца харвацкім пісьменнікам "новага пакалення. Але харват па паходжанні і сталы жыхар Загрэба Ергавіч нарадзіўся ў Босніі, у Сараеве. Найчасцей перакладаны яго зборнік "Сараеўскае Мальбара (у пераўвасабленні Шупы тэкст можна чытаць у "ARCHE і на сайце litaratura. org) — апавяданні пра баснійскую вайну і лёс роднага горада пісьменніка, які стаўся сімвалам той вайны і незагойнай ранай у душы Ергавіча. І ў іншых кнігах Ергавіча таксама жыве адбітак трагічнай гісторыі роднага краю.
  Два расказы з кнігі "Іншала, Мадона, Іншала друкаваліся ў часопісе "ARCHE №1 за 2005 г. як пераклады з харвацкай мовы, а выдадзены зараз поўны тэкст пазначаны як пераклад з баснійскай — лішняе сведчанне прыналежнасці творчасці пісьменніка да культур народаў, знітаваных гісторыяй і асабістым лёсам аўтара ў цесны клубок. Як заўважыў сам перакладчык, падзеі кнігі "адбываюцца ў Босніі — зямлі на мяжы цывілізацыяў, вераў, культураў, моваў. Усе яны там пераплятаюцца, узаемаўзалежніваюцца і ствараюць нейкае соцыякультурнае напружанне, якое дае шырокія магчымасці для літаратуры. 19 апавяданняў, якія складаюць кнігу народжаны асацыяцыямі пісьменніка з народнымі песнямі Босніі — сэўдалінкамі і клáпамі. Першыя — гарадскі басняцкі спеўны фальклор, дзе пяянне суправаджаецца музыкай струннага інструмента, саза, другія — узоры далмацінскіх акапэльных спеваў.
  Адпаведна, і самі апавяданні — стракатае перапляценне тэмаў, гісторый, настрояў, водару і душы радзімы пісьменніка. Вось і мова апавяданняў, галоўнай гераіняй якіх з'яўляецца Боснія, можа быць названая пераважна баснійскай. Хаця ёсць у іх месца і харвацкай, а сам аўтар, жывучы ў Загрэбе і ведучы калонкі ў харвацкіх (Jutarnji list) і сербскіх ("Политика) выданнях, карыстаецца рознымі "постсербахарвацкімі мовамі. Застаючыся прыхільнікам захавання супольнага літаратурнага жыцця пост'югаслаўскіх народаў — хоць бы дзеля пашырэння кола чытачоў, і дзеля жывых адбіткаў супольнай гісторыі — Ергавіч правакацыйна называе сябе "югаслаўскім пісьменнікам. Чытач жа адчуе — сутнасць вызначэння не ў сантыментах да палітычнага эксперыменту, які скончыўся крывавым разводам, а ў захапленні супольным культурным багаццем гэтага балканскага рэгіёну.
  Пачынаючы з 1988 года Ергавіч выдаў 35 кніг — прозы, драматургіі, эсэ. Першы паэтычны зборнік — "Абсерваторыя Варшава ("Opservatorija Varava", 1988), найбольш вядомыя зборнікі прозы "Сараеўскае Мальбара ("Sarajevski Marlboro", 1994), "Мама Леоне ("Mama Leone", 1999), раманы "Арэхавы палац ("Dvori od oraha", 2003), "Glorija in excelsis" (2005).