text: У лютым, пачынаючы з 2000 года, адзначаецца Міжнародны дзень роднай мовы. Чаму для святкавання быў абраны дзень 21 лютага? У гэты дзень у 1952 годзе загінулі 5 студэнтаў, якія змагаліся за наданне мове бенгалі статуса дзяржаўнай мовы ў тагачасным Пакістане, усходняя частка якога пазней стала незалежнай дзяржавай Бангладэш.
  У свеце шмат разнастайных моў. У адпаведнасці з даведнікам Ethnologue, які распрацоўваецца і выпускаецца ў друкаваным і электронным выглядзе міжнароднай некамерцыйнай арганізацыяй SIL International, на планеце Зямля існуе больш за 7000 моў, на якіх людзі размаўляюць.
  Спіс 10 самых распаўсюджаных моў свету (па ліку тых, хто на ёй размаўляе) выглядае наступным чынам: на малайскай мове і бенгалі размаўляюць па 210 млн чалавек, на французскай – 220, партугальскай – 250, рускай – 290, хіндзі – 380, арабскай – 490, іспанскай – 517, англійскай – 840 і звыш 1 мільярда чалавек размаўляюць на кітайскай мове.
  Шэсць моў — англійская, араб-ская, іспанская, кітайская, руская і французская – маюць статус афіцыйных моў ААН. ЮНЭСКА прызнае беларускую мову другой у свеце па мілагучнасці! На першым месцы – італьянская мова.
  Дзень роднай мовы асаблівы для кожнай нацыі, кожнага народа, бо няма народа без мовы, няма мовы без яго носьбітаў. Нам, беларусам, у спадчыну дасталася ўнікальная мова – жывая і мілагучная, песенная і паэтычная. Цяпер і ў вёсцы не пачуеш чыстую мову. У асноўным усе размаўляюць на «трасянцы». Мы ўжываем рускія словы, а націск у большасці выпадкаў ставім на беларускі манер, таму ў рускамоўным асяроддзі беларусаў адразу пазнаюць.
  Я пацікавілася ў нашых землякоў: «Ці можна адчуваць сябе сапраўдным беларусам, грамадзянінам сваёй дзяржавы, калі не ўжываеш родную мову?»
  – Напэўна, яно і можна, але, на маю думку, нельга адчуваць сябе сапраўдным беларусам без ведання і ўжывання роднай мовы. Мне шкада, што я дрэнна размаўляю па-беларуску, але я спрабую гэта рабіць, – кажа Алег Уладзіміравіч КОЎРЫК, дырэктар цэнтра сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва. – Мне падабаецца, калі людзі размаўляюць на роднай мове. Каб гаварыць пра-вільна і прыгожа, трэба практыкавацца. Аднойчы я прапанаваў калектыву адзін раз у месяц размаўляць на роднай мове. Супрацоўнікі гэту ідэю падтрымалі, і мы спрабуем размаўляць паміж сабой і з наведвальнікамі. Мы такім чынам ствараем моўнае асяроддзе і робім маленькія крокі ў кірунку да нашых каранёў і вытокаў. А яшчэ я вельмі люблю чытаць творы беларускіх аўтараў толькі на роднай мове. Спрабаваў чытаць у перакладзе, але не спадабалася, на роднай мове лепш і больш вобразна напісана.
  Любоў Канстанцінаўна МАКАРЭВІЧ, настаўніца беларускай мовы і літаратуры ДУА «Максімавіцкі вучэбна-педагагічны комплекс дзіцячы сад – сярэдняя школа»:
  – Мне на ваша пытанне хочацца адказаць кароценькім вершам Еўдакіі Лось:
  Не чакайце, што буду хваліцца
  Перад іншымі мовай маёй.
  Хіба хваліцца з лесу крыніца,
  Што грымотней яна за прыбой?
  Той, хто любіць папраўдзе, ён ціха
  Слова роднае ў сэрцы спяліць,
  Беражэ ад пагарднага ліха:
  Калі слову, то й сэрцу баліць…
  Я люблю нашу мову, люблю сваю прафесію і з задавальненнем іду на працу. На ўроках роднай мовы і літаратуры стараюся прывіць вучням разуменне таго, што мову трэба не толькі вывучаць, а і карыстацца ёй у паўсядзённым жыцці. Толькі пры такіх умовах яна будзе заставацца жывой і запатрабаванай. У нашым грамадстве дзве дзяржаўныя мовы – руская і беларуская. І рускую ў гэтым сказе я паставіла на першае месца невыпадкова, бо ў пераважнай большасці ўсе мы размаўляем на рускай мове. Вельмі шкада, што наша вобразная, гнуткая, шматварыянтная родная мова гучыць толькі на ўроках, падчас фальклорных святаў, зрэдку яе можна пачуць на блакітных экранах, ды і ўвогуле СМІ ў большасці сваёй сталі рускамоўныя. Вось і атрымліваецца, што не можам мы сапраўднымі беларусамі звацца, калі не карыстаемся ў паўсядзённым жыцці адной з галоўных прыкмет нацыянальнай прыналежнасці — мовай.
  Вольга ПАДАБЕД, пераможца абласнога этапу рэспубліканскай алімпіяды па беларускай мове і літаратуры, вучаніца 10 класа СШ № 2:
  – У школьным раскладзе мае самыя любімыя прадметы – беларуская мова і літаратура. Наша настаўніца Святлана Уладзіміраўна Сырамалот – вельмі цудоўны чалавек. Яна вучыць нас не толькі правапісу ды пунктуацыі, яна вучыць нас любіць родную мову і ўсё беларускае. Мне вельмі цікава размаўляць з ёй, рабіць аналіз літаратурных твораў. Шкада, што размаўляем мы на роднай мове толькі на ўроках. Сярод маіх равеснікаў і сяброў няма жадаючых гаварыць на беларускай мове.
  Я разумею дзяўчынку, бо, сапраўды, людзей, якія размаўляюць на роднай мове свабодна, можна пералічыць па пальцах. Шкада, канешне, бо мова – гэта тое, што адрознівае нас ад іншых этнасаў, што выдзяляе нас сярод прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцей, таксама як і наша самабытная культура, нашы шматвекавыя традыцыі. Помніцца, у 90-я гады мы пачалі прывыкаць да мовы, нават малышы ў дзіцячым садку размаўлялі па-беларуску. А потым адбыўся рэферэндум і мы зноў перайшлі на рускую мову.
  Чвэрць свайго веку пішу, размаўляю і думаю па-беларуску. Мова стала неад’емнай часткай майго жыцця. Часам, калі ў грамадскіх месцах пачынаю гаварыць, то лаўлю на сабе здзіўленыя позіркі, а часам нават чую шэпт: «Напэўна, бэнээфаўка?».
  І паўстае пытанне: чаму чалавек, які размаўляе на роднай мове, трапляе ў разрад дзівакоў? Як нам не згубіць беларускую мову? Адказы вельмі простыя. Трэба слухаць і гаварыць з тымі, хто ведае яе. Трэба адным ствараць, а другім глядзець телеперадачы, слухаць радыёперадачы, чытаць кнігі на беларускай мове. Трэба прыслухоўвацца да роднай мовы і ўбіраць усё самае цікавае, што назапашана і дасталося нам ад прадзедаў.
  Дарэчы, сёлета «Навагодні агеньчык» на беларускім тэлебачанні вёўся на роднай мове. У мяне гэта выклікала пачуццё гонару, бо, як сказаў паэт Уладзімір Дубоўка, «…родная мова, цудоўная мова, яна нашых думак уток і аснова». Каб пераканаць вас у непаўторнай вобразнасці нашай мовы, у якасці прыкладу возьмем назвы месяцаў: студзень, люты, сакавік, красавік, травень, чэрвень, ліпень. А што можа быць прыгажэй за жнівень, верасень, кастрычнік, лістапад, снежань!.. А цяпер параўнайце іх з назвамі на рускай, нямецкай, французскай мовах. Праўда, нашы гучаць больш прыгожа, сакавіта, мілагучна?
  Некалі Францішак Багушэвіч напісаў: «Гаворка, мова — гэта адзежа душы». Таму ў таго, хто дачытаў гэту публікацыю да канца, душа нарэшце апранулася ў роднае адзенне, сатканае з прыгожай, мілагучнай беларускай мовы! З чым вас і віншую.
  Аліна СУДНІК.
  Навигация по записям
  Previous Previous post: Внимание! Паводок!
  Next Next post: О защитниках Родины от А до Я!
  Общественное обсуждение законопроектов об изменении Избирательного кодекса и ВНС
  Свежие новости
  Лукашенко озвучил цели и приоритеты белорусского председательства в ОДКБ 24.11.2022
  Не дайте себя обмануть 24.11.2022
  Прогноз погоды в Могилевской области на начало недели: кратковременный мокрый снег, местами гололедица 22.11.2022
  Поклон вам низкий до земли за трудовые ваши дни! 21.11.2022
  ЯРМАРКА. Уважаемые кличевляне и гости нашего города! 18.11.2022
  Сергеенко: Беларусь может противостоять всем возникающим в её отношении угрозам 16.11.2022
  Об обеспечении безопасности уязвимых участников дорожного движения 16.11.2022
  Лукашенко заявил об эффективности принятой Беларусью и Россией стратегии союзного строительства 15.11.2022
  Директор ОАО «Максимовичи-Агро» Василий Белый удостоен медали «За трудовые заслуги» 15.11.2022
  О запрете на лов сома и сига чудского 14.11.2022
  МЫ В СОЦИАЛЬНЫХ СЕТЯХ
  Праздники
  Архивы
  Архивы Выберите месяц Ноябрь 2022 Октябрь 2022 Сентябрь 2022 Август 2022 Июль 2022 Июнь 2022 Май 2022 Апрель 2022 Март 2022 Февраль 2022 Январь 2022 Декабрь 2021 Ноябрь 2021 Октябрь 2021 Сентябрь 2021 Июнь 2021 Май 2021 Апрель 2021 Март 2021 Февраль 2021 Январь 2021 Декабрь 2020 Ноябрь 2020 Октябрь 2020 Сентябрь 2020 Август 2020 Июль 2020 Июнь 2020 Май 2020 Апрель 2020 Март 2020 Февраль 2020 Январь 2020 Декабрь 2019 Ноябрь 2019 Октябрь 2019 Сентябрь 2019 Август 2019 Июль 2019 Июнь 2019 Май 2019 Апрель 2019 Март 2019 Февраль 2019 Январь 2019 Декабрь 2018 Ноябрь 2018 Октябрь 2018 Сентябрь 2018 Август 2018 Июль 2018 Июнь 2018 Май 2018 Апрель 2018 Март 2018 Февраль 2018 Январь 2018 Декабрь 2017 Ноябрь 2017 Октябрь 2017 Сентябрь 2017 Август 2017 Июль 2017 Июнь 2017 Май 2017 Апрель 2017 Март 2017 Февраль 2017 Январь 2017 Декабрь 2016 Ноябрь 2016 Октябрь 2016 Сентябрь 2016 Август 2016 Июль 2016 Июнь 2016 Май 2016 Апрель 2016 Март 2016 Февраль 2016 Январь 2016 Декабрь 2015 Ноябрь 2015 Октябрь 2015 Сентябрь 2015 Август 2015 Июль 2015 Июнь 2015 Май 2015 Апрель 2015 Март 2015 Февраль 2015 Январь 2015 Декабрь 2014 Ноябрь 2014 Октябрь 2014 Сентябрь 2014 Август 2014 Июль 2014 Июнь 2014 Май 2014 Апрель 2014 Март 2014 Февраль 2014 Январь 2014 Декабрь 2013 Ноябрь 2013 Октябрь 2013 Сентябрь 2013 Август 2013 Июль 2013 Июнь 2013 Май 2013 Апрель 2013 Март 2013 Февраль 2013 Ноябрь 2012 Октябрь 2012 Август 2012 Июль 2012 Июнь 2012 Май 2012 Апрель 2012 Март 2012 Февраль 2012 Январь 2012 Декабрь 2011 Ноябрь 2011 Октябрь 2011 Сентябрь 2011 Август 2011 Июль 2011 Июнь 2011 Май 2011 Апрель 2011 Март 2011 Февраль 2011 Январь 2011 Октябрь 2010 Июль 2010 Май 2010 Апрель 2010
  Реквизиты: УНН 700104417, ОКПО 02478838 БИК BAPBBY2X ОАО»БелАПБ», г. Минск Cчёт:BY93BAPB30152632600160000000