text: Анань’інская культура - археалагічная культура канца VIII-III стст. да н. э., распаўсюджана на тэрыторыі Сярэдняга Паволжа (ад ракі Ветлугі да Ульянаўска) і ў басейне ракі Камы. На паўднёва-усходняй перыферыі помнікі культуры размяшчаюцца па берагах ніжняй плыні ракі Белай, ад яе вусця да горада Бірска (гарадзішчы Новакабанаўскае, Какрыкуль, Петэр-Тау, Аначаўскае, Тра-Тау, Трыкольскае, Новабіктаўскае, селішча Бірскае, магільнік Таш-Елга). У Волга-Кам’е і больш паўночных раёнах помнікі культуры размяшчаюцца аж да Пячорскага Прыпаляр’я.
  Назва дадзена па першым адкрытым магільніку ў сяла Анань’іна каля Елабугі Татарстана, раскапанаму П. В. Алабіным і І. В. Шышкіным у 1858.
  У Паволжжы і Ніжнім Прыкам'і сляды Анань’інскай культуры губляюцца у VI ст. да н. э., у астатніх раёнах - у III-II стст. да н. э.
  Пытанне пра генэз анань’інскай культуры на сённяшні дзень застаецца дыскусійным. У 1960-х гг. дыскусія вялася, галоўным чынам, пра суадносіны мясцовага, познебронзавага і прышлага, заходнесібірскага кампанентаў. А.Х. Халікаў меркаваў "вырастанне" анань’інскай культуры з позняга этапу прыказанскай, з чым актыўна не згаджаліся О.Н. Бадэр і В.П. Дзянісаў. Пункт гледжання пра вырашальную ролю зауральскіх плямёнаў у фармаванні анань’інскай культуры адстойваў В.Ф. Генінг. Пазней ў якасці асновы фармавання варыянтаў анань’інскай культуры сталі таксама разглядацца лебяжскія і быргындынскія старажытнасці.
  Анань’інцы, відаць, прыналежалі да фіна-вугорскай моўнай групы. Ёсць гіпотэза, атаясамляўшая іх з ціссагетамі або з агрыпеямі, пра якія згадвае старажытнагрэцкі гісторык Герадот, змяшчаўшы іх да паўночнага ўсходу ад скіфаў і сарматаў.Ва ўсходняй частцы басейна ішло фармаванне удмурцкіх плямёнаў, у заходняй складаліся плямёны марыйцаў, на поўначы - плямёны комі
  Кузьминых С.В. Металлургия Волго-Камья в раннем железном веке: Медь и бронза. - М.: Наука, 1983. - 257 с.