text: На цяперашні час наймацнейшыя пазыцыі нармандзкае мовы захоўваюцца ў найменш даступных рэгіёнах былога Нарманскага княства: Нармандзкіх астравох (поўнач), паўвостраве Катантэн (захад) і рэгіёне Пэі-дэ-Ко (усход). У двух апошніх рэгіёнах распаўсюджаныя катантэнскі й кашуаскі дыялекты. Блізкасьць Парыжу і папулярнасьць курортаў цэнтральнай Нармандыі, такіх як Давіль, у ХІХ ст. прывялі да вызначанай страты нармандзкае культуры ў цэнтральных рэгіёнах Нармандыі.
  У складзе нармандзкай мовы існуюць таксама олдэрнійскі й гермскі дыялект, якія былі распаўсюджаныя, адпаведна, на астравох Олдэрні й Герм. Олдэрнійскі дыялект вымер у ХХ ст., аднак існуе вызначаная колькасьць чалавек, якія ў той ці іншай ступені валодаюць дыялектам. Дата выміраньня гермскага дыялекту невядомая.
  Падзел матэрыковых (францускіх) дыялектаў нармандзкае мовы вызначаецца ізаглёсай, вядомай як лінія Жарэ. Гэтая ізаглёса цягнецца ад мястэчка Гранвіль на захадзе Нармандыі да француска-бэльгійскай мяжы ў раёне правінцыі Эно, аддзяляючы паўднёвыя й паўночныя дыялекты мовы. Акрамя гэтага падзелу існуе таксама падзел на дыялекты захаду і ўсходу.
  Літаратурная мова падзяляецца прынамсі на тры стандартызаваныя нормы: кантынэнтальную, джэрзійскую і гернсійскую, якія адлюстроўваюць на сабе рознае дыялектнае паходжаньне. З гэтае прычыны нармандзкая мова можа характарызавацца як плюрыцэнтрычная мова — мова, якая мае некалькі рэгіянальных літаратурных нормаў.
  Пасьля нармандзкаё заваёвы Ангельшчыны ў ХІ стагодзьдзі ангда-нармандзкі дыялект нармандзкае мовы стаў моваю адміністрацыі ў краіне. Гістарычна моцныя пазыцыі нармандзкая мова мела таксама і ў паўднёва-ўсходняй Ірляндыі, у якую нарманы ўварваліся ў 1169 годзе. Нармандзкая мова і дагэтуль выкарыстоўваецца ў некаторых брытанскіх фармальных функцыях: так, для наданьня санкцыі парлямэнту брытанскі манарх выкарыстоўвае фразу La Reine/Le Roy Le Veult (па-беларуску: «каралева/кароль дазваляе гэта»). Нармандзкая заваёва таксама паўплывала на сыцылійскую мову, што зьвязана з нармандзкай заваёвай Італіі ў ХІ—ХІІ стагодзьдзях.
  У пэрыяд скандынаўскіх заваёваў жыхары сучасных Даніі й Нарвэгіі прыбылі ў тагачасны рэгіён Нэйстрыя. Гэты рэгіён атрымаў назву Нармандыя, а скандынаўскія захопнікі паступова перайшлі на мову мясцовага насельніцтва, якая мела раманскае паходжаньне. Тым ня менш, новая ўлада ў вызначанай ступені насыціла мясцовую мову элемэнтамі ўласнай мовы, якая належала да гаворак старажытнаскандынаўскай мовы (германскае паходжаньне). Сярод падобных элемэнтаў — частка лексычнага ды фанэтычнага інвэнтару. Фанэтычны ўплыў сярод лінгвістаў зьяўляецца больш спрэчным, аднак сьцьвярджаецца, што асьпірацыя гукаў /h/, /k/ у нармандзкай узьнікла праз старажытнаскандынаўскі ўплыў.
  Прыклады падобных запазычаньняў з параўнальнымі перакладамі на нарвэскай, францускай і ўсходнім дыялекце старажытнаскандынаўскай моваў.
  hardelle fille hóra (груб. жанчына лёгкіх паводзінаў) hore (груб. жанчына лёгкіх паводзінаў) дзяўчынка
  У некаторых выпадках старажытнаскандынаўскія словы запазычваліся францускай мовай праз нармандзкую, а некаторыя пазьнейшыя ангельскія словы, запазычаныя францускай, могуць мець нармандзкае паходжаньне. Некаторыя нармандзкія словы, якія трапілі ў ангельскую мову па нармандзкай заваёве, могуць мець паралелі ў францускай мове.
  Іншыя ангельскія словы, запазычаныя з нармандзкай, такія як captain, kennel, cattle, canvas, сьведчаць пра тое, што ў нармандзкай, у адрозьненьне ад блізкароднаснай францускай, захавалася лацінскае /k/.