text: Кожны разумее, што удзел у конкурсе прафесійнага майстэрства педагагічных работнікаў “Настаўнік года Рэспублікі Беларусь” — гэта не толькі пачэсная справа, але і вельмі адказная. Конкурс патрабуе многа душэўных, фізічных і псіхалагічных сіл. Таму так важна быць падрыхтаваным да ўдзелу ў ім. У рамках падрыхтоўкі да такога важнага мерапрыемства ў Воранаўскім раёне па ініцыятыве загадчыка метадычнага кабінета Ірыны Генрыхаўны Зубель быў праведзены метадычны дэсант “Педагог года — педагогу”.
  Мерапрыемствы праводзіліся на працягу двух дзён раённай творчай групай намеснікаў дырэктараў па вучэбнай рабоце і членамі раённага клуба “Пошук”, членамі якога з’ўляюцца педагогі, што маюць вопыт удзелу ў такім конкурсе. Педагогі, жадаючыя прыняць удзел у конкурсе, былі не толькі гледачамі, але і актыўнымі ўдзельнікамі мерапрыемстваў.
  У першы дзень група пад кіраўніцтвам намесніка дырэктара па вучэбнай рабоце Радунскай школы-інтэрната Г.А.Дудко падрыхтавала міні-ўрок на сцэне. Тэма ўрока “Марское падарожжа” з першай хвіліны выклікала цікавасць у удзельнікаў. К.М.Рак (пераможца раённага этапу конкурса “Педагог года — 2014”) прапанавала прысутным разгадаць загадку, суаднесці часткі карабля (адгадкі) з пэўнымі этапамі ўрока. Затым педагогі разважалі, што такое карабель ведаў і куды ён павінен плысці.
  Другое мерапрыемства — майстар-клас — было прадстаўлена групай пад кіраўніцтвам Г.Э.Станкевіч, намесніка дырэктара Паляцкішскай сярэдняй школы. Напрыканцы майстар-класа групы атрымалі заданне: зыходзячы з пэўнага пункту погляду (педагогі-кансерватары, педагогі актыўныя, перагогі “ў рамцы”, педагогі-наватары), скласці калаж па тэме “Майстар-клас”.
  Другі дзень быў прысвечаны ўроку. Вучні 5 класа Рудунскай школы вывучалі тэму “Ураўненне” пад кіраўніцтвам незнаёмай настаўніцы Вольгі Генрыхаўны Шчэрба, настаўніцы Воранаўскай сярэдняй школы (пераможцы раённага этапу конкурса “Педагог года — 2014”). І.В.Удаева, намеснік дырэктара Радунскай школы, са сваёй групай расказалі прысутным аб патрабаваннях да ўрока ў незнаёмым класе і асаблівасцях яго самааналізу, правялі дзелавую гульню.
  Апошняе мерапрыемства метадычнага дэсанта — публічнае выступленне. Група Т.Ю.Клімовіч (намесніка дырэктара Жырмунскай сярэдняй школы) і Н.І.Ненартовіч (намесніка дырэктара Пагародзенскай сярэдняй школы) падрыхтавалі патрабаванні да публічнага выступлення, прапанавалі прагляд відэа выступленняў з аналізам убачанага.
  У кожнай сям’і складваецца пэўная сістэма выхавання. Ці заўсёды яна правільная ў адносінах да дзяцей? Як выхоўваць так, каб не дапусціць педагагічных памылак, падысці да кожнага індывідуальна? Такое пытанне задаюць сабе бацькі як звычайных дзяцей, так і дзяцей з асаблівасцямі. Часта бацькі адчуваюць недахоп ведаў па выхаванні дзяцей, асабліва гэта тычыцца дзяцей з АПФР. Таму мне хацелася б даць некалькі парад выхаваўчага характару.
  Можа быць вылучана 5 найбольш агульных тактык выхавання ў сям’і і 5 тыпаў сямейных узаемаадносін: дыктат; апека; неўмяшанне; супрацоўніцтва; парытэт.
  Дыктат — гэта сістэматычнае падаўленне ініцыятывы дзіцяці. Часам бацькі, якія выхоўваюць дзіця з АПФР, дапускаюць такую памылку, навязваючы дзіцяці свае погляды, сваю волю. Ігнараванне інтарэсаў дзіцяці, яго меркаванняў, прымус, а часам і фізічнае пакаранне — усё гэта гарантыя сур’ёзных праблем у фарміраванні асобы дзіцяці ў далейшым.
  Апека — адносіны, калі бацькі задавальняюць усе патрэбы дзіцяці. Апека ў сям’і — гэта сістэма адносін, пры якіх бацькі забяспечваюць задавальненне ўсіх патрэб дзіцяці, засцерагаючы яго ад праблем, клопатаў і цяжкасцей, прымаючы іх на сябе. Бацькі бачаць, што ў дзіцяці ёсць праблемы фізічнага ці псіхічнага характару, імкнуцца зрабіць усё за яго, тым самым блакіруюць працэс сур’ёзнай падрыхтоўкі дзяцей да рэальнага жыцця. Менавіта тады дзіця з АПФР аказваецца непрыстасаваным да жыцця ў калектыве, не ўмее будаваць адносіны з іншымі дзецьмі, часта становіцца мішэнню для насмешак або ўвогуле становіцца ізаляваным.
  Неўмяшанне — гэта калі бацькі і дзеці суіснуюць побач, але не пераступаюць нябачны бар’ер, які існуе паміж імі, фактычна ізаляваны адно ад аднаго. У аснове такіх -узаемаадносін ляжыць эмацыянальная халоднасць бацькоў, іх пасіўнасць. Такая памылка ў выхаванні не дае дзіцяці гарманічна развівацца, яно не ведае, як правільна будаваць гарманічныя ўзаемаадносіны з іншымі людзьмі.
  Канечне, у сям’і, якая выхоўвае дзіця з АПФР, неабходна імкнуцца да супрацоўніцтва, гэта найбольш аптымальныя ўмовы для фарміравання і развіцця асобы.
  1. Пры размове з дзіцем рабіце паўзы. Лепш нічога не сказаць, чым сказаць абы-што. Дзеці не паважаюць мітуслівасць. Пэўная запаволенасць старэйшых заўсёды дзейнічае станоўча.
  4. Паважайце таямніцу дзіцяці. Не вымушайце яго падманваць. Калі дзіця вас баіцца, яно пачынае лгаць.
  5. Дзіця не павінна баяцца пакарання. Пакаранне павінна быць карысным. Калі ёсць сумненне — караць або не, — не карайце.
  6. Нельга караць і крычаць на дзіця, калі яно хворае, перад сном, у час гульні, пасля фізічнай або душэўнай траўмы, калі баіцца.
  7. Не гаварыце дзіцяці, што яно дрэннае, лянівае, бесталковае, нікога не любіць, усім перашкаджае. Вы фарміруеце яму самаацэнку: Я — гультай; Я — ілжэц; Я — нікчэмны; Я ўсім перашкаджаю; Я нікога не люблю.
  Калі вам цяжка знайсці з дзіцем паразуменне, калі адчуваеце, што далёкія ад яго, то хоць на хвіліну ўспомніце сябе ў тым жа ўзросце, у той жа сітуацыі.