Böbrekte Kist Nedir? Böbrek Kisti Belirtileri Nelerdir?
Böbrekte kist veya böbrek kisti, kan dolaşımındaki atıkları filtreleyen fasulye şeklindeki organlar olan böbreklerde büyüyen içi sıvı dolu keselerdir. Böbrek kistleri genellikle iyi huylu kistlerdir ve herhangi bir müdahale veya tedavi gerektirmez ve hatta belirti bile göstermez. Özellikle kişi yaş aldıkça böbreklerdeki kist oluşumu artabilir. Bunlar kontrollü bir şekilde ele alınarak süreç takip edilebilir. Ancak bazı böbrek kistlerinin altında farklı sağlık sorunları yatabilir. Böbrekte Kist Nedir? Böbrek kistleri böbreklerin üzerinde veya içinde oluşan yuvarlak ve içi sıvı dolu keselerdir. Bu içi sıvı keselerden meydana gelen böbrek kistleri genellikle iyi huylu olup herhangi bir sağlık sorununa yol açmaz ve kanser değildir. Ancak bazı vakalarda farklı sağlık sorunları söz konusu olabilir. Genellikle iyi huylu olan basit böbrek kistlerinin altında hangi sebebin yattığı net olarak belli değildir. Yaş aldıkça arttığı değerlendirilen böbrekteki kistler, genellikle böbreğin yüzeyinde oluşur. Ancak bir veya her iki böbrekte de birden fazla kist meydana gelebilir. Basit böbrek kistleri özellikle polikistik böbrek hastalığıyla oluşan kistlerle aynı değildir. Bu kistler ayrıca karmaşık kistlerden de farklı bir yapıya sahiptir. Karmaşık kistlerin kanser olabilme riskine karşı izlenmesi ve takip edilmesi gerekir. İyi huylu böbrek kistleri genellikle başka bir rahatsızlık için yapılan görüntüleme testi sırasında bulunur. Böbrekte kist, semptomlara neden olmadığı sürece genellikle tedaviye ihtiyaç duymaz. Sadece kistin karmaşık olduğu, enfekte bir yapıya büründüğü veya diğer organlara baskı yaptığı senaryolarda tedaviye ihtiyaç duyulabilir. Böbrekte Kist Türleri Böbrekte meydana kistler basit böbrek kistleri ve karmaşık böbrek kistleri olarak ikiye ayrılır. Bu iki kist türü için ise şu bilgiler verilebilir: Basit böbrek kistleri Basit böbrekleri en yaygın görülen böbrek kistleri olmakla birlikte genellikle iyi huylu olup kanser özelliği taşımaz. Basit böbrek kistleri çok büyük bir boyuta ulaşmadıkça herhangi bir belirtiye yol açmaz. Bir belirti göstermediği kişi böbreklerin kist olduğunun da bilgisine sahip değildir. Böbrekte kistler genellikle başka bir tarama veya görüntüleme testiyle ortaya çıkar. Karmaşık böbrek kistleri Basit böbrek kistlerine nazaran karmaşık böbrek kistlerinin kanserli olma veya kansere dönüşme riski söz konusu olabilir. Bu kistler doktor tarafından daha fazla takip ve izlem gerektirir. Basit bir kistten daha farklı bir görüntüye sahip olan karmaşık böbrek kistleri, katı (sıvı ile dolu değil), düzensiz şekilli veya kalın bir dış duvara sahip olabilir. Boyutu ve riskine bağlı olarak cerrahi operasyonla alınması gerekebilir ancak karmaşık kistler basit kistlerden çok daha az görülür. Böbrekte Kist Neden Olur? Böbrek kistlerine neyin sebep olduğu konusunda kesin bir cevap yoktur. Yapılan bilimsel çalışmalar, böbrek kistlerinin böbreğin yüzey tabakasının zayıflaması ve bir kese meydana getirmesiyle geliştiğini değerlendirir. Daha sonra oluşan bu kese sıvıyla dolar, ayrılır ve bir kiste dönüşür. Bu da böbrekte kist oluşumunu doğurur. Risk faktörü olarak ise böbrek kistlerinin sayısı yaşlandıkça artar ancak her yaşta da böbrek kisti görülebilir. Bunun dışında erkeklerde kadınlara oranla böbrekte kist oluşumunun görülme oranı daha fazladır. Ancak bazı durum ve hastalıklar böbrekte kist oluşumunu tetikleyebilir: - Polikistik böbrek hastalığı - Kronik böbrek hastalığı - Von Hippel-Lindau hastalığı - Tübüloz skleroz kompleksi Böbrek Kisti Belirtileri Nelerdir? Böbrek kistleri, basit ve iyi huylu olduğu müddetçe belirti göstermez ancak gösterdiği zaman yaygın olarak görülen böbrek kisti belirtileri arasında böbrek ağrısı, sık idrara çıkma, idrarda yanma, kanlı veya koyu renkli idrar, kistlerin enfekte olduğu durumlarda da ateş yer alır. Böbrek kisti bazı vakalarda şu belirtilerle ortaya çıkabilir: - Sırt, yan ve üst karında ağrı (böbrek ağrısı) - Sık idrara çıkma - İdrarda yanma - Kanlı veya koyu renkli idrar - Enfekte olan böbrek kistlerinde ateş Bunların dışında böbrek kistinin nerede bulunduğuna bağlı olarak böbreğin çalışma performansı etkilenebilir ancak genellikle böbrek kistleri iyi huylu olduğu için böbrek sağlığına olumsuz bir etkisi olmaz. Ayrıca böbrek kisti böbreğin kandan ekstra sıvıyı filtrelemesini engelliyorsa bu durum yüksek tansiyona da yol açabilir. Böbrekte Kist Nasıl Teşhis Edilir? Böbrekte kist tanısı için öncelikle kişiye fiziksel muayene yapılır ve kist oluşumunun göstergesi olabilecek belirtiler hakkında bilgi alınır. Bununla birlikte kişinin sağlık geçmişi ve ailedeki hastalık öyküleri de tanı için önemli kriterlerdendir. Fiziki muayeneden sonra görüntüleme aşamasına geçilirse doktor tarafından bazı testlerin yaptırılması istenebilir. Böbrekte kist tanısı için istenebilecek görüntüleme testleri şunları içerebilir: - Ultrason - MR - Bilgisayarlı tomografi - Böbrek performansını ölçmek için kan testleri Ultrason: Yüksek frekanslı ses dalgaları ve yankıları içeren ultrason yöntemiyle böbreklerin görüntüsü oluşturulur ve kistin yapısı incelenir.
Bu kistler doktor tarafından daha fazla takip ve izlem gerektirir. Basit bir kistten daha farklı bir görüntüye sahip olan karmaşık böbrek kistleri, katı (sıvı ile dolu değil), düzensiz şekilli veya kalın bir dış duvara sahip olabilir. Boyutu ve riskine bağlı olarak cerrahi operasyonla alınması gerekebilir ancak karmaşık kistler basit kistlerden çok daha az görülür. Böbrekte Kist Neden Olur? Böbrek kistlerine neyin sebep olduğu konusunda kesin bir cevap yoktur. Yapılan bilimsel çalışmalar, böbrek kistlerinin böbreğin yüzey tabakasının zayıflaması ve bir kese meydana getirmesiyle geliştiğini değerlendirir. Daha sonra oluşan bu kese sıvıyla dolar, ayrılır ve bir kiste dönüşür. Bu da böbrekte kist oluşumunu doğurur. Risk faktörü olarak ise böbrek kistlerinin sayısı yaşlandıkça artar ancak her yaşta da böbrek kisti görülebilir. Bunun dışında erkeklerde kadınlara oranla böbrekte kist oluşumunun görülme oranı daha fazladır. Ancak bazı durum ve hastalıklar böbrekte kist oluşumunu tetikleyebilir: - Polikistik böbrek hastalığı - Kronik böbrek hastalığı - Von Hippel-Lindau hastalığı - Tübüloz skleroz kompleksi Böbrek Kisti Belirtileri Nelerdir?