Vertigo Nedir? Vertigo Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
Vertigo Tanısı Nasıl Konur? Vertigo tanısında hastanın hikayesi veya fiziksel muayenesi çok önemlidir. Tam bir kulak burun boğaz ve nörolojik muayenesi ve denge muayenesi yapılır. Bu muayeneler sonrası kafamızda bir fikir belirir. İlk aşamada santral (nörolojik hastalıklar kaynaklı) mi yoksa periferik mi (Kulak kaynaklı) olduğu tespit edilmeye çalışılır. Bu sırada yaptığımız denge testleri bizim için yol göstericidir. Bunlar; - Romberg'in testi: Hasta ayaklarını bitişik ve kollarını yanlarında tutarak gözlerini kapatır. Hastanın dengesiz hissetmesi merkezi sinir sisteminizle ilgili bir sorununuz olduğu anlamına gelir. Romberg'in testi: - Fukuda-Unterberger'in testi: Hastanın gözleri kapalıyken 30 saniye boyunca olduğu yerde yürümesi istenir. Hastanın dönmesi ya da bir tarafa eğilmesi iç kulak labirentinde bir sorun olduğunu bu durumun da baş dönmesine neden olduğu anlaşılır. Fukuda-Unterberger'in testi: - Dix Hallpike testi nedir: Vertigonun en sık nedeni BPPV’yi tespit etmek için yapılır. Dix hallpike testi hastanın başı 45 derece yana çevrildikten sonra arkaya yatırılıp, baş yaklaşık 30 derece aşağıya sarkıtıldığında ortaya çıkan istemsiz göz hareketi gözlenmesi ile konur. Gözde spontan atma, kendiliğinden atma denilen hareket takip edilmektedir. Ayrıca Roll( spin yuvarlama) testi de tanı konmasına yardımcıdır. Dix Hallpike testi nedir: - Baş dürtü testi: Hasta sabit bir hedefe odaklanırken başını hafifçe iki yana hareket ettir. Hastayı muayene eden doktoru başın hareket halindeyken göz hareketlerini kontrol etmeye yardımcı olmak için iç kulak denge sisteminin nasıl çalıştığını kontrol eder. Baş dürtü testi: - Vestibüler test i: Hastanın iç kulak problemini tanımlamaya yardımcı olmak için birkaç farklı testi içerir. Bir hedefi takip etmek için gözlerinizi hareket ettirirken, başınızı ve vücudunuzu hareket ettirirken ve hatta kulak kanalına ılık ve soğuk su verildikten sonra bile göz hareketi tepkilerini izlemek için gözlerin üzerine gözlükler yerleştirilir. Vestibüler test Tüm bu testlere ek olarak BT (bilgisayarlı tomografi) ve Manyetik rezonans görüntüleme (MRI) istenebilir. Vertigo Nasıl Tedavi Edilir? Vertigo tedavisi mümkün olan bir hastalıktır. Tedavi seçenekleri, semptomların şiddeti, altta yatan nedenler ve hastanın tıbbi geçmişine göre değişebilir. İlaçlar, fizik tedavi, cerrahi müdahaleler ve yaşam tarzı değişiklikleri, vertigo tedavisinde kullanılan yaygın yöntemlerdir. Vertigo tedavi planı burada nedene yönelik olarak uygulanır. En sık görülen pozisyonel vertigo(Benign) kristal oynamasının olduğu vertigo tipi düzeltme manevralarıyla tedavi edilebilmektedir. Bening pozisyonel vertigoda uygulanan manevralar bulunmaktadır. Epley, Semont, Barbekü gibi isimlerle anılan manevralarla düzeltilebilmektedir. Manevralardan önce hastalara ilaç verilmemesi gerekmektedir. Düzeltme manevraları seanslar şeklinde olmaktadır. Tekrarlama süresi hastaya göre değişmektedir. Baş dönmeleri çok şiddetliyse ve kulakta birkaç kanalda birden kristal oynaması olmuşsa aynı zamanda ilaç tedavisi de yapılmaktadır. Diğer sebeplerle olan vertigolarda ise ilaç tedavileri, kulak içine enjeksiyon tedavileri,denge rehabilitasyon tedavileri çok nadiren de olsa cerrahi tedavileri yapılmaktadır. Vertigosu Olanlar Nelere Dikkat Etmelidir? Vertigo olan bireyler, hayat kalitesini korumak için aşağıda belirtilen noktalara dikkat etmelidir. Uyku Düzeni Düzenli ve yeterli uyku, vücudun kendini yenilemesi ve birçok hastalığa karşı direnç geliştirmesi için kritik öneme sahiptir. Yetersiz veya düzensiz uyku, genel yorgunluğa ve stresin artmasına yol açarak vertigo ataklarını tetikleyebilir. Her bireyin kendine uygun bir uyku düzeni oluşturması ve bu düzene sadık kalması, vertigo yönetimi için faydalıdır. Genellikle yetişkinler için 7-9 saatlik kaliteli uyku önerilir. Stresten Uzak Durma Stres, vücudun fizyolojik dengesini bozan ve bağışıklık sistemini zayıflatan önemli bir faktördür. Aşırı stres, vertigo semptomlarını şiddetlendirebilir veya atakların sıklığını artırabilir. Kişinin hayatındaki stres kaynaklarını belirlemesi ve bunlardan uzak durması veya stresle başa çıkma yöntemleri geliştirmesi vertigo yönetimine katkıda bulunur. Sağlıklı Beslenme Güçlü bir bağışıklık sistemi, vertigo da dahil olmak üzere birçok hastalığa karşı koruma sağlar. Sağlıklı ve taze gıdalarla beslenmek, vücudun ihtiyaç duyduğu vitamin ve mineralleri almasını sağlar. Aşırı tuzlu, yağlı ve işlenmiş gıdalar ise vücutta inflamasyona yol açabilir ve genel sağlığı olumsuz etkileyebilir. Dengeli ve çeşitli bir diyet benimsemek, vertigo semptomlarının hafifletilmesine yardımcı olabilir. Vitamin ve Mineral Düzeyleri Özellikle D vitamini başta olmak üzere, vücuttaki vitamin ve mineral değerlerinin normal seviyelerde olması bağışıklık sisteminin güçlü kalmasında önemli rol oynar. Eksiklikler, vertigo gibi rahatsızlıkların seyrini olumsuz etkileyebilir. Düzenli kan testleri ile vitamin ve mineral seviyelerini kontrol ettirmek ve eksiklik durumunda doktor kontrolünde takviye almak önemlidir.
Vertigo tedavi planı burada nedene yönelik olarak uygulanır. En sık görülen pozisyonel vertigo(Benign) kristal oynamasının olduğu vertigo tipi düzeltme manevralarıyla tedavi edilebilmektedir. Bening pozisyonel vertigoda uygulanan manevralar bulunmaktadır. Epley, Semont, Barbekü gibi isimlerle anılan manevralarla düzeltilebilmektedir. Manevralardan önce hastalara ilaç verilmemesi gerekmektedir. Düzeltme manevraları seanslar şeklinde olmaktadır. Tekrarlama süresi hastaya göre değişmektedir. Baş dönmeleri çok şiddetliyse ve kulakta birkaç kanalda birden kristal oynaması olmuşsa aynı zamanda ilaç tedavisi de yapılmaktadır. Diğer sebeplerle olan vertigolarda ise ilaç tedavileri, kulak içine enjeksiyon tedavileri,denge rehabilitasyon tedavileri çok nadiren de olsa cerrahi tedavileri yapılmaktadır. Vertigosu Olanlar Nelere Dikkat Etmelidir? Vertigo olan bireyler, hayat kalitesini korumak için aşağıda belirtilen noktalara dikkat etmelidir. Uyku Düzeni Düzenli ve yeterli uyku, vücudun kendini yenilemesi ve birçok hastalığa karşı direnç geliştirmesi için kritik öneme sahiptir. Yetersiz veya düzensiz uyku, genel yorgunluğa ve stresin artmasına yol açarak vertigo ataklarını tetikleyebilir. Her bireyin kendine uygun bir uyku düzeni oluşturması ve bu düzene sadık kalması, vertigo yönetimi için faydalıdır. Genellikle yetişkinler için 7-9 saatlik kaliteli uyku önerilir.