Bademcik Taşı Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
Bademcik taşları, kalsiyum, yiyecek artıkları, mikroplar ve mukus gibi nedenlerle bademciklerde oluşan küçük sertleşmiş maddelerdir. Beyaz veya sarı çakıl taşları gibi görünen bademcik taşları genellikle zararsız ve ağrısızdır ancak ağız kokusu, boğaz ağrısı, ağızda kötü tat ve kulak ağrısına neden olurlar. Bademcik taşlarında ortaya çıkan temel semptom kötü ağız kokusudur. Temel semptom olan ağız kokusunun dışında bazı kişilerde öksürük veya boğaz ağrısı gibi farklı belirtiler de ortaya çıkabilir. Bademcik taşları genellikle zararlı değildir ancak rahatsız edici bir boyuta ulaşırsa doktora başvurmak gerekebilir. Bademcik Taşı Nedir? Tonsillolit olarak da bilinen bademcik taşı, gıda kalıntıları, bakteriler, tükürük veya diğer kalıntılar gibi bademciklerin yüzeyinde sıkışan maddelerin sertleşmesi sonucu oluşan çakıl benzeri küçük topaklardır. Beyaz ya da sarı renkli tanecikler şeklinde beliren bademcik taşı ihmal edildiğinde bir bilye boyuna ulaşabilmektedir. Diğer adı tonsillolit olan bademcik taşları bademciklerde küçük beyaz veya sarı çakıl taşları gibi bir görüntü verir. Bu taşlar bir veya birkaç tane olabilir ancak bazı vakalarda çok daha fazla taş ortaya çıkabilir. Bademcik taşları genellikle küçük taşlardır ancak büyük taşları almak da mümkündür. Bademcik taşlarını bilinçli olduğu sürece evde de çıkarılabilir ancak nadiren de olsa tekrar tekrar ortaya çıkan bademcik taşları ameliyata ihtiyaç duyabilir. Bademcik Taşı Neden Olur? Bademcik taşları, boğazın arka kısmında bademcik olarak da bilinen etli yastıkçıkların içinde sert bir yumrunun oluşmasıyla meydana gelir. Bademciklere yerleşen ölü hücreler genellikle mukus, kalsiyum benzeri mineraller, besin parçaları veya artıkları, bakteri ve mantarların sertleşmesi ya da kireçlendiğinde bademcik taşlarına dönüşür. Bademcik taşlarının oluşumuna neden olan bazı durumlar kısaca şu şekilde sıralanabilir; - Bademcik iltihabı sonrası oluşan kripta denilen yarıklarda yaşanan enfektif süreç - Yeme - içme sonrası ağız hijyenine dikkat edilmemesi orada biriken besinlerin tükürük ile birlikte oluşan yarıklarda sertleşmesine bağlı ortaya çıkabilmektedir. Bademcik taşları bireylerde ciddi sağlık sorunlarına yol açmamaktadır. Ancak ortaya çıkan belirtilerin kişileri rahatsız etmesi ile tedavi gerektiren sağlık sorunu haline gelebilmektedir. Bademcik Taşı Belirtileri Nelerdir? Bademcik taşı belirtileri arasında en bilineni ve rahatsız edici olanı ağız kokusudur. Ağız kokusu belirti olarak çoğu zaman tek başına ciddi bir hastalığın habercisi olarak görülmemektedir. Taş oluşumu sonrası ortaya çıkan ağız kokusu bireyleri oldukça rahatsız etmektedir. Bademcik taşı belirtileri şöyle özetlenebilir; - Ağız kokusu - Yorgunluk, halsizlik - Boğaz ağrısı - Boğaz şişliği - Yutkunma güçlüğü - Kulakta ağrı - Öksürük Ağız kokusu Bademcik taşının en belirgin semptomu ağız kokusudur. Ağız kokusuna neden olan durum, bademcikte meydana gelen besin parçaları ve artıklardır. Bunların taşlaşmaya yol açar ve kötü kokulu bir ağız kokusu meydana getirebilir. Boğaz ağrısı Bademcikler boğazın arkasının her iki yanında bulunur ve burada meydana gelen taşlar doğru orantılı olacak şekilde boğaz ağrısına da sebebiyet verebilir. Ağız kokusuyla birlikte bademcik taşlarının en yaygın belirtisi boğaz ağrısıdır. Yorgunluk, halsizlik Bademcik taşları aynı zamanda vücutta yorgunluk ve halsizliğe de sebep olabilir. Ağız kokusu ve boğaz ağrısı ile birlikte kendini gösteren bademcik taşı vakalarında kişi kendini yorgun ve halsiz de hissedebilir. Taşların çıkarılması ile birlikte semptomlar da ortadan kalkar. Boğazda şişlik Boğazda meydana gelen şişlik de bademcik taşı vakalarında görülen belirtiler arasındadır. Yutkunma güçlüğü Tıbbi ifadesi disfaji olan yutkunma güçlüğünün ortaya çıktığı durumlar arasında bademcik taşları da vardır. Bu doğrultuda bademcik taşı vakalarında görülme riski söz konusu olan belirtilerden biri de yutkunma güçlüğüdür. Kulak ağrısı Boğazda tahribat yaratabilen bademcik taşlarının kulak bölgesini etkileme potansiyeli de mevcuttur. Bu bağlamda bademcik taşlarının belirtilerinden biri de kulak ağrısıdır. Öksürük Boğazın tahriş olması doğrultusunda bademcikte meydana gelen taşlar aynı zamanda öksürüğe de yol açabilir. Bademcik Taşı Tedavisi Bademcik taşı büyüklüğü ve dokusuna göre tedavi seçenekleri değişmektedir. Bademcik taşı büyük ve dokusu sert ise lazer, küretaj veya cerrahi operasyon gerektirebilmektedir. Lazerli tedavi olarak adlandırılan tıbbi ismiyle lazer kriptolizis’i bu alanda kullanılabilmektedir. Küretaj yöntemi ile bademciklerin yüzeyinde bulunan çukurcuk alanında biriken kalıntılar temizlenmektedir. Cerrahi yöntemde ise bademcik taşı, bademcik iltihabı veya bademcik şişmesi ile alakalı pek çok sağlık sorununu ortadan kaldırmak için bademcikler alınmaktadır. Ancak taş oluşumu sert değil ise ağız yoluyla bazı özel gargara kullanımları ve ilaç takviyesi önerilmektedir.
Küretaj yöntemi ile bademciklerin yüzeyinde bulunan çukurcuk alanında biriken kalıntılar temizlenmektedir. Cerrahi yöntemde ise bademcik taşı, bademcik iltihabı veya bademcik şişmesi ile alakalı pek çok sağlık sorununu ortadan kaldırmak için bademcikler alınmaktadır. Ancak taş oluşumu sert değil ise ağız yoluyla bazı özel gargara kullanımları ve ilaç takviyesi önerilmektedir.