Kemoterapi Nedir? Nasıl Uygulanır, Kemoterapi Yan Etkileri Nelerdir?
- Anormal vajinal kanama olursa, - Bacakta sıcaklık artışı, kızarıklık ve şişlik oluşursa doktorun bilgilendirilmesi gerekir. Kemoterapilere bağlı trombosit (PLT) sayısının düşmesi halinde nasıl önlemler alınır? - Aspirin kullanılmamalı ve doktora danışmadan ağrı kesici alınmamalı, - Dişler yumuşak diş fırçası ile fırçalanmalı, - Burun zorlamadan temizlenmeli, - Vücutta herhangi bir bölgede yanık oluşmaması için özen gösterilmeli, - Yaralanmaya neden olabilecek aktivitelerden uzak durulmalıdır. Kemoterapi Alan Hastalar Nelere Dikkat Etmelidir? Kemoterapi alındığı dönemde bağışıklık zayıflar ve kişi, mikroplara karşı açık hale gelir. Bu süreçte özellikle enfeksiyon riskine karşı kişi kalabalık ortamlarda çok sık bulunmamalı, ateşin çok yükselmemesine dikkat etmeli, yaralanmamaya karşı dikkatli olmalı, günlük duş alınmalıdır. Kemoterapi alan hastaların alması gereken önlemler şöyle sıralanabilir: - Kalabalık ortamlarda (sinema, tiyatro, çarşı-pazar vb.) çok sık bulunulmamalıdır. - Tedavi süresince evde hayvan besleyen hastalar çok dikkatli olmalıdır. - Evde dijital bir ateş ölçer bulundurulmalı, ateş 38 derece veya üstünde olursa doktor bilgilendirilmelidir. - Erkekler tıraş olurken yaralanmamaya dikkat edilmelidir. - Kemoterapi esnasında canlı aşılar yaptırılmamalıdır. - Her dışkılama sonrası makat bölgesi tahriş edilmeden temizlenmeli, ağrılı hemoroid oluşmuşsa doktora bilgi verilmelidir. - Sivilceler sıkılmamalı, ufak kazalar sonrası oluşan kesik, sıyrık ve yaralar enfeksiyon açısından takip edilmelidir. - Günlük duş alınmalıdır. - İdrar yaparken ağrı, yanma, sık idrara gitme, öksürük , balgam, tırnak çevresinde kızarma-şişlik, ağız- boğaz ağrıları , vajinal akıntı, varsa kateter çevresinde kızarıklık-ağrı, kemoterapi alınan damar çevresinde oluşan ağrı-kızarıklık gibi durumlarda doktor bilgilendirilmelidir. Kemoterapi Alan Hastalar Nasıl Beslenmelidir? Kemoterapi tedavisi gören hastaların beslenmeleri de belli bir düzende olmalıdır. Kilo kontrolüne dikkat etmek, kalori dengesini iyi kurmak ve vücut dokularının yıkımını engelleyecek kadar proteinden zengin beslenmek gerekir. Sağlıklı beslenme alışkanlığının kazanılması ve sürdürülmesi, tedavi sürecine olumlu etki sağladığı gibi ilaçların yan etkilerinin azaltılmasına da yardımcı olmaktadır. Sağlıklı ve iyi beslenmeden kasıt, tüm besin öğelerini içeren dengeli bir programı uygulamaktır. Özellikle paketlenmiş hazır veya dondurulmuş gıdalardan, işlenmiş et ve et ürünlerinden (salam, sosis gibi), uzun ömürlü (UHT tekniği ile hazırlanmış) süt ve hazır meyve sularından kaçınmak gerekir. Mevsimine uygun sebze ve meyve tüketilmelidir. Hazım problemi yoksa günde 1 bardak süt ve arzu edildiği kadar özellikle ev yoğurdu tüketilebilir. Aşırı tatlı ve şerbetli gıdalardan uzak durulmalıdır. Haftada en az 3 öğünde nohut, mercimek, bulgur gibi kuru baklagillerin tüketilmesi tavsiye edilir. Özellikle protein yönünden zengin besinler kızartmadan ve tütsüleme yapmadan tercih edilmelidir. Balık önemli bir besin maddesidir ve haftada en az bir iki gün yenebilir. Kemoterapi alan hastaların günlük beslenmesi aşağıdaki beş ana gruptan besinleri içermelidir: - Sebze ve meyveler: İkişer porsiyon Sebze ve meyveler: - Et, tavuk, balık, yumurta: Üç porsiyon Et, tavuk, balık, yumurta: - Tahıllar: Dört porsiyon Tahıllar: - Süt ve süt ürünleri: İki porsiyon Süt ve süt ürünleri: - Sıvılar (çay, kahve hariç): 8-12 bardak. Sıvılar (çay, kahve hariç): - Özellikle tüketilmemesi önerilen yiyecekler: GREYFURT, NAR ve ISIRGAN OTU Özellikle tüketilmemesi önerilen yiyecekler: - Gereksiz beslenme ürünlerini kullanılmamalıdır. - Yeterli ve dengeli beslendiği zaman fazla vitamin almaya gerek yoktur. Hatta bazı vitamin ve antioksidan ilaçlar kemoterapi alırken zararlı olabilir. Beslenme konusunda daha ayrıntılı bilgi için onkoloji tedavisi sürecinde beslenme konusunda deneyimli bir beslenme ve diyet uzmanına başvurabilirsiniz. Kemoterapi Hakkında Sık Sorulan Sorular Kemoterapi nasıl bir tedavi? Kemoterapi, kanserin ilaçla tedavi edilmesi demektir. Kemoterapide kullanılan ilaçlar kanser hücrelerinin büyümesini ve çoğalmasını önleyerek onları hasara uğratır. Klasik kemoterapiler tek başına kullanıldıkları gibi bazı ilaç kombinasyonları ile uygulandığında daha fazla etki gösterebilmektedir. Kanser dışında kemoterapi tedavisi uygulanır mı? Kemoterapi, kanserin tipine ve evresine göre hastalığı tedavi etmek, tümörün yayılımını önlemek, büyümesini yavaşlatmak, başladığı organdan vücudun diğer kısımlarına yayılmış kanser hücrelerini öldürmek ve kanserin bazı belirtilerini iyileştirmek amacıyla uygulanır. Bazı durumlarda kemoterapi tek tedavi seçeneğidir. Hastalığın evresine göre kemoterapi diğer tedavilerle (cerrahi ve radyoterapi) art arda veya eş zamanlı olarak uygulanır. Örneğin ameliyat öncesi tümörü küçültmek amacıyla veya ameliyattan sonra vücutta kalma ihtimali olan kanserli hücrelerin çoğalıp yayılmasını önlemek için kemoterapi yapılabilir.
- Anormal vajinal kanama olursa, - Bacakta sıcaklık artışı, kızarıklık ve şişlik oluşursa doktorun bilgilendirilmesi gerekir. Kemoterapilere bağlı trombosit (PLT) sayısının düşmesi halinde nasıl önlemler alınır? - Aspirin kullanılmamalı ve doktora danışmadan ağrı kesici alınmamalı, - Dişler yumuşak diş fırçası ile fırçalanmalı, - Burun zorlamadan temizlenmeli, - Vücutta herhangi bir bölgede yanık oluşmaması için özen gösterilmeli, - Yaralanmaya neden olabilecek aktivitelerden uzak durulmalıdır. Kemoterapi Alan Hastalar Nelere Dikkat Etmelidir? Kemoterapi alındığı dönemde bağışıklık zayıflar ve kişi, mikroplara karşı açık hale gelir. Bu süreçte özellikle enfeksiyon riskine karşı kişi kalabalık ortamlarda çok sık bulunmamalı, ateşin çok yükselmemesine dikkat etmeli, yaralanmamaya karşı dikkatli olmalı, günlük duş alınmalıdır. Kemoterapi alan hastaların alması gereken önlemler şöyle sıralanabilir: - Kalabalık ortamlarda (sinema, tiyatro, çarşı-pazar vb.) çok sık bulunulmamalıdır. - Tedavi süresince evde hayvan besleyen hastalar çok dikkatli olmalıdır. - Evde dijital bir ateş ölçer bulundurulmalı, ateş 38 derece veya üstünde olursa doktor bilgilendirilmelidir. - Erkekler tıraş olurken yaralanmamaya dikkat edilmelidir. - Kemoterapi esnasında canlı aşılar yaptırılmamalıdır.