Gebelik Zehirlenmesi (Preeklampsi) Nedir? Belirtileri ve Nedenleri
Halk arasında gebelik zehirlenmesi olarak bilinen preeklampsi, gebeliğin 20. haftasından sonra kan basıncında ani yükselme, aşırı kilo alımı, ödem, baş ağrısı ve görme bozukluğu ile karakterize yüksek tansiyon sorunudur. Preeklampsi yüksek tansiyon yanı sıra, idrarda protein yükselmesi ve organ hasarının ortaya çıktığı tehlikeli bir gebelik komplikasyonudur. Kan basıncı ölçümü 140/90 mmHg veya daha yüksekse ve idrarda protein bulunuyorsa preeklampsi teşhisi konulur. Gebelik Zehirlenmesi (Preeklampsi) Nedir? Gebelik zehirlenmesi daha önce tansiyon yüksekliği olmayan anne adaylarında, gebeliğin 20. haftasından sonra başlayan yüksek tansiyon ve buna bağlı olarak idrarda protein yüksekliği ve diğer organlarda hasara neden olabilen gebeliğe özgür bir durumdur. Ancak Nadiren ilk kez gerçekleşen doğumdan sonraki ilk haftalarda da ortaya çıkabilir. Tıbbi adı preeklampsi olan gebelik zehirlenmesinde kişiler yüksek tansiyon, idrarda protein, şişlik, baş ağrısı ve bulanık görme yaşarlar. şikayeti yaşarlar. Preeklampsi, yüksek tansiyona bağlı olarak vücuttaki diğer organları da olumsuz etkileyebilir ve hem böbrek hem de karaciğer hasarı ile birlikte beyin hasarına ve diğer ciddi yan etkilere neden olabilir. Hem anne adayının kendisi hem de gelişmekte olan fetüs için tehlikeli bir komplikasyon olan gebelik zehirlenmesi bu riskler nedeniyle, doktor tarafından hamileliğin yakından izlenmesini ve hemen tedavi önerisini gerektirir. Gebelik zehirlenmesi uygun zamanda tespit ve tedavi edilmezse, anne ve bebekte ölümcül seyredebilecek gelişmelere neden olabilir. Gebelik Zehirlenmesi (Preeklampsi) Neden Olur? Gebelik zehirlenmesinin plasentanın gerektiği kadar çalışmaması ve rahimdeki kan akışının sağlıklı bir şekilde işlememesi sonucunda meydana geldiği değerlendirilir. Gebelik zehirlenmesi gebenin rahim duvarına yerleşik halde bulunan, gebelik boyunca bebeğe besinlerin ve oksijenin iletimini sağlayan plasentadan (eş) kaynaklı olduğu düşünülür. Gebenin rahim duvarına yerleşmiş olan plasentanın ve rahim duvarının damar yapısında çeşitli nedenlerle oluşan anormallikler ve buna bağlı olarak kan akımındaki bozukluklar nedeniyle gelişebilir. Bunlarla birlikte genetik faktör, çoğul gebelik öyküsü, kronik hipertansiyon, böbrek hastalıkları ve diyabet gibi unsurlar da gebelik zehirlenmesine yol açabilir. Gebelik zehirlenmesine yol açabilecek risk faktörleri şöyle sıralanabilir: - Genetik faktör - Çoğul gebelik öyküsü (ikiz, üçüz) - Kronik hipertansiyon - Böbrek hastalıkları - Diyabet - Sistemik lupus eritematozus - Tüp bebek tedavisi görmek Gebelik Zehirlenmesi (Preeklampsi) Belirtileri Nelerdir? Gebelik zehirlenmesinin anne adayında ortaya çıkardığı belirtiler tansiyon yüksekliği, ışık hassasiyeti, şiddetli baş ağrısı, bulanık görme, kaburgaları etkileyen ciddi karın ağrısı, mide bulantısı-kısma, nefes darlığı, ödem ve buna bağlı kilo artışıdır. Gebelik zehirlenmesi belirtileri şunlardır: - Kan basıncında ani yükselme - Aşırı kilo alımı - Bacaklarda, ellerde veya yüzde şişlik (ödem) - Baş ağrısı - Bulanık görme veya ışığa duyarlılık gibi görme bozuklukları - Mide bulantısı ve kusma - İdrarda protein varlığı - İdrara daha az çıkma - Baş dönmesi - Nefes darlığı - Zihinsel bulanıklık - ALT ve AST gibi karaciğer enzim değerlerinde yükselme Gebelik Zehirlenmesi (Preeklampsi) Nasıl Teşhis Edilir? Gebelik zehirlenmesinin tanısı için daha önce kan basıncı normal seyreden bir gebede, gebeliğin 20. haftasından sonra en az 4 saat aralıklarla ölçülen iki ölçümde sistolik kan basıncının (büyük tansiyon) 140 ve üzerinde ya da diastolik kan basıncının ise ( küçük tansiyon ) 90 ve üzerinde olması gerekmektedir. İlk kez ölçülen kan basıncında sistolik kan basıncı 160 ve üzerinde ya da diastolik kan basıncı 110 ve üzerinde ise 4 saat sonraki ölçüm beklenmeden tetkik ve tedaviye başlanır. Aynı zamanda tanı için tansiyon yüksekliğine idrarda protein kaybı, böbrek fonsiyon testlerinde bozukluk, kan pulcuklarının sayısında azalma, karaciğer enzimlerinde yükselme, akciğer ödemi, ağrı kesicilerle geçmeyen baş ağrısı, görme bozuklukları gibi durumlardan en az bir tanesi eşlik etmelidir. Gebelik Zehirlenmesi (Preeklampsi) Tedavisi Nasıl Yapılır? Preeklamptik gebelerin genelde hastanede takibi önerilir. Ancak nadiren hafif preeklampsi mevcutsa, hastanın acil durumları fark edip edemeyeceğine, hastaneye ulaşma süresine göre yatış yapılmadan yakın takip de yapılabilir. Bununla birlikte sıkı tansiyon takibi de mutlaka gereklidir. Gerekli durumlarda antihipertansif ilaçlar başlanır. Bebeğin akciğer gelişimi için anneye steroid enjeksiyonu yapılması da gerekebilir. Bazı durumlarda annede nöbet gelişimini önlemek ve bebeği prematuritenin bazı olumsuz sonuçlarından korumak için anneye magnezyum tedavisi başlanabilir.
Bunlarla birlikte genetik faktör, çoğul gebelik öyküsü, kronik hipertansiyon, böbrek hastalıkları ve diyabet gibi unsurlar da gebelik zehirlenmesine yol açabilir. Gebelik zehirlenmesine yol açabilecek risk faktörleri şöyle sıralanabilir: - Genetik faktör - Çoğul gebelik öyküsü (ikiz, üçüz) - Kronik hipertansiyon - Böbrek hastalıkları - Diyabet - Sistemik lupus eritematozus - Tüp bebek tedavisi görmek Gebelik Zehirlenmesi (Preeklampsi) Belirtileri Nelerdir? Gebelik zehirlenmesinin anne adayında ortaya çıkardığı belirtiler tansiyon yüksekliği, ışık hassasiyeti, şiddetli baş ağrısı, bulanık görme, kaburgaları etkileyen ciddi karın ağrısı, mide bulantısı-kısma, nefes darlığı, ödem ve buna bağlı kilo artışıdır. Gebelik zehirlenmesi belirtileri şunlardır: - Kan basıncında ani yükselme - Aşırı kilo alımı - Bacaklarda, ellerde veya yüzde şişlik (ödem) - Baş ağrısı - Bulanık görme veya ışığa duyarlılık gibi görme bozuklukları - Mide bulantısı ve kusma - İdrarda protein varlığı - İdrara daha az çıkma - Baş dönmesi - Nefes darlığı - Zihinsel bulanıklık