Çocuklarda Akut İshal ve Tedavisi
- İshal veya kusma yoluyla çıkarılan mide içeriğinde kan varsa - Çok şiddetli karın ağrısı yaşıyorsa - Şiddetli bulgulara sahipse veya durumu düzeleceğine kötüleşiyorsa - Bulgular düzelmiyorsa (iki günü aşan kusma veya dört günden uzun süren ishal) Çocuklarda ishal tedavisi nasıldır? Çoğu çocuk için, ishal genellikle oldukça hafif seyreder ve birkaç gün içinde günlük sıvı alımında artış dışında herhangi bir tedaviye gerek olmaksızın düzelir çünkü çocukların bağışıklık sistemi sıklıkla enfeksiyonu vücuttan temizlemek için yeterlidir. Ancak, çocuğun genel durumu kötüyse veya dehidratasyon belirtileri gösteriyorsa tıbbi yardım almak gerekmektedir. Bu durumda, çocuğunuz dehidratasyon belirtileri açısından ve karın bölgesi hassasiyeti açısından muayene edilecektir. Eğer çocuk kusmaya devam ediyorsa, bol miktarda sıvı alımı kusmayı daha da tetikleyebilir. Bu yüzden çocuklarda verilen sıvı miktarını düşük tutup sık aralıklarla sıvı tüketmesini sağlamak gerekmektedir. Kusma durduktan sonra ise, çocuğunuzun normal beslenmesi açılabilir ancak günlük sıvı alımını normalin üstüne çıkarma hedeflenmelidir. Çocukların başlarda yemek yemeyi istememeleri normaldir. Sıvı takviyesi bu durumda en önemli olanıdır. Dolayısıyla katı yiyecekler iştahları geri dönene kadar bekletilebilir. Meyve suları ve gazlı içeceklerden ise ishali kötüleştirebileceği için kaçınılmalıdır. Doktorunuz tarafından uygun görülürse dehidratasyon riski taşıyan veya hafif düzeyde dehidratasyon belirtileri gösteren çocuklara uygun bir su, tuz ve şeker dengesi sağlayan rehidratasyon içecekleri yaşlarına ve kilolarına uygun hesaplanarak önerilebilir. Bu içecekler, suyun bağırsaklardan vücuda daha iyi emilmesine yardımcı olurlar. Bazı durumlarda ise damar yolu ile sıvı kaybını düzeltme amaçlı çocuğunuza doktoru tarafından hastane yatışı önerilebilir. Ateş veya baş ağrısını hafifletmek için doktorunuz tarafından yaşına ve kilosuna uygun ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçlar önerilebilir. Uygun görülürse probiyotikler de reçete edilebilir ancak önerilmedikçe ishal durdurucu ilaçlar kullanılmamalıdır. Analiz edilen dışkı örneğinde bakteriyel bir neden bulunursa o zaman doktorunuz tarafından antibiyotik reçete edilecektir. Antibiyotikler, enfeksiyonun nedeni saptanmadan verilmemelidir. Çocuklarda ishale bağlı olası komplikasyonlar nelerdir? - Vücutta sıvı ve elektrolit dengesinin bozulması en yaygın komplikasyondur. Çocuğun ishal ve kusma sonrası kaybettiği su ve elektrolitlerin yeterli miktarda yerine konulamaması sonucu ortaya çıkar. - Nadiren, bağırsak enfeksiyonu diğer vücut bölgelerinde de tepkimelere (cilt, göz veya eklem iltihabı) yol açabilir. - Özellikle Salmonella enfeksiyonlarında görüldüğü üzere nadiren bağırsak enfeksiyonu kemik ve eklemlere veya beyin ve omuriliği saran zara yayılım gösterebilir. - Nadiren kalıcı ishal gelişebilir. - İrritabl bağırsak sendromu bulguları bağırsak enfeksiyonu sonrası tetiklenebilir. - Çocuğunuzun bağırsak iç yüzeyi ishalin sebep olduğu hasar nedeniyle sütte bulunan bir şeker olan laktozu geçici süreyle sindirme yetisini kaybedebilir. Çocuğunuzda süt içtikten sonra şişkinlik, karın ağrısı, yoğun gaz ve sulu dışkılama gözleyebilirsiniz. Ancak, bu durum enfeksiyon sona erdiğinde ve bağırsak iç yüzeyi iyileştiğinde düzelecektir. - Hemolitik üremik sendrom , genellikle E. coli O157 enfeksiyonu sonrası nadiren gelişen ve ciddi bir komplikasyondur. Kan hücrelerinde düşüklüğe ve böbrek yetmezliğine yol açar. - Bazı bağırsak enfeksiyonlarını takiben malnütrisyon ortaya çıkabilir. Enfeksiyonun yayılmasını önlemek için neler yapılmalıdır? - Bebeklerinizin ishali varsa, özellikle bebek bezi değiştirdikten sonra ve yemek hazırlamadan, servis yapmadan veya yemeden önce ellerinizi su ve sabunla yıkayın ve uygun şekilde kurulayın - Klozet, sifon, tuvalet kapağı, musluklar, banyo yüzeyleri ve kapı kollarını tek kullanımlık bir bez yardımıyla ve dezenfektanla düzenli olarak temizleyin - Oturak kullanılıyorsa temas ederken eldiven giyin, içeriği tuvalete boşaltın, ardından sıcak su ve deterjanla oturağı iyice yıkayın ve kurumaya bırakın - Çocuğunuzun tuvalet sonrası ellerini su ve sabunla yıkamasını ve uygun şekilde kurulamasını sağlayın - Eğer kıyafetler veya yatak çarşafları kirlendiyse mümkün olan en yüksek sıcaklıkta ayrı bir yıkamada yıkayın - Çocuğunuzun havluları başkalarıyla paylaşmasına izin vermeyin - Çocuklarınızın başkaları için yemek hazırlamalarına izin vermeyin - Son ishal veya kusma atağından en az 48 saat sonrasına kadar okuldan uzak kalmalıdırlar. Bu süre bazı etkenlerde daha da uzatılabilir. Çocuklarda ishalin aşı ile önlenmesi mümkün müdür? Rotavirüs çocuklarda enfeksiyon kaynaklı ishalin en yaygın nedenlerinden biridir. Piyasada Rotavirüse bağlı ishali önleme konusunda etkili olan iki çeşit aşı mevcuttur ve bu aşılar merkezimizde de bebeğinize seçilen aşı tipine bağlı olarak ağız yoluyla 2 veya 3 doz olacak şekilde uygulanmakta ve önerilmektedir.
Meyve suları ve gazlı içeceklerden ise ishali kötüleştirebileceği için kaçınılmalıdır. Doktorunuz tarafından uygun görülürse dehidratasyon riski taşıyan veya hafif düzeyde dehidratasyon belirtileri gösteren çocuklara uygun bir su, tuz ve şeker dengesi sağlayan rehidratasyon içecekleri yaşlarına ve kilolarına uygun hesaplanarak önerilebilir. Bu içecekler, suyun bağırsaklardan vücuda daha iyi emilmesine yardımcı olurlar. Bazı durumlarda ise damar yolu ile sıvı kaybını düzeltme amaçlı çocuğunuza doktoru tarafından hastane yatışı önerilebilir. Ateş veya baş ağrısını hafifletmek için doktorunuz tarafından yaşına ve kilosuna uygun ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçlar önerilebilir. Uygun görülürse probiyotikler de reçete edilebilir ancak önerilmedikçe ishal durdurucu ilaçlar kullanılmamalıdır. Analiz edilen dışkı örneğinde bakteriyel bir neden bulunursa o zaman doktorunuz tarafından antibiyotik reçete edilecektir. Antibiyotikler, enfeksiyonun nedeni saptanmadan verilmemelidir. Çocuklarda ishale bağlı olası komplikasyonlar nelerdir? - Vücutta sıvı ve elektrolit dengesinin bozulması en yaygın komplikasyondur. Çocuğun ishal ve kusma sonrası kaybettiği su ve elektrolitlerin yeterli miktarda yerine konulamaması sonucu ortaya çıkar. - Nadiren, bağırsak enfeksiyonu diğer vücut bölgelerinde de tepkimelere (cilt, göz veya eklem iltihabı) yol açabilir.