Diz protezi nedir? Diz protezi ameliyatı nasıl yapılır?
Vücudun neredeyse bütün yükünü çeken dizlerde farklı nedenlere bağlı olarak ağrılar yaşanabiliyor. Dizlerde yaşanan ağrını en sık nedenleri arasında kıkırdak yapıda yaşanan yıpranmalar ve aşınmalar gelmektedir. Halk arasında kireçlenme olarak bilinen kıkırdak yapıdaki aşınma ve yıpranmalarda son çare olarak uygulanan diz protezi tedavisi hastaların günlük fonksiyonlarını ve hayat konforlarını artırabilmektedir. Memorial Şişli Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Olcay Güler, diz protezi ve diz protezi ameliyatı hakkında bilgi verdi. - Diz protezi nedir? - Diz protezi hangi hastalıklarda uygulanır? - Diz protezi ameliyatı nasıl yapılır? - Diz protezi hakkında sık sorulan sorular Diz protezi nedir? Diz protezi, aşınmış ve yıpranmış diz ekleminin özel alaşım metaller ve sıkıştırılmış özel plastik implanttan oluşan özel bir yüzey kaplama tekniğidir. Diz protezi ameliyatında hedef; bozulmuş eklem yüzeyleri arasında teması keserek; ağrı çekmeyen,istediği kadar yol yürüyebilen ve merdiven inip çıkabilen bir eklemi elde etmektir. Diz protezi hangi hastalıklarda uygulanır? Diz protezi ileri eklem aşınması olan hastalarda uygulanmaktadır. Kıkırdak aşınması halk arasında kireçlenme olarak bilinen rahatsızlıktır. Birçok insan kireçlenmeyi çaydanlıktaki kireçlenme gibi bir durum sanmaktadır. Kemiklerin uçları sert, pürüzsüz ve parlak bir doku olan kıkırdak ile kaplıdır. Yaş almayla, enfeksiyonla, travmayla, romatizmal hastalıklarla kıkırdak dokuda aşınma yaşanabilmektedir. Kıkırdak yapının aşınması veya yıpranması ile birlikte kemiklerin birbirine sürtmesi kireçlenme olarak tanımlanmaktadır. Eklem aşınmasının bir çok nedeni bulunmaktadır. - Diz protezi uygulanan hastaların çoğunda sebep; eklemde bozulma sebebi bilinmeyen primer diz aşınması veya yıpranmasıdır. - Romatoid artrit gibi romatizmaya bağlı geçirilmiş rahatsızlıklarda diz protezi uygulanabilir. - Eklemi bozan geçirilmiş kırıklar - Geçirilmiş enfeksiyonlara bağlı eklemin bozulmasıyla ortaya çıkan kıkırdak aşınmalarında diz protezi tedavisi uygulanabilmektedir. - Dizde bulunan kıkırdağın aşınmasının yarattığı ağrı, hareket kısıtlılığı, sürtünme, dizden ses gelmesi, yürüme zorluğu gibi sorunlarda uygulanan diğer tedavilerle (fizik tedavi, eklem içi enjeksiyon, PRP, kök hücre) sonuç alınmayan hastalarda diz protezi uygulanabilir. Diz protezi ameliyatı nasıl yapılır? - Diz protezi ameliyatı açık cerrahi yöntemle yapılmaktadır. - Açık cerrahi yöntemle yapılan diz protezi ameliyatında ilk olarak bozulmuş, aşınmış ve yıpranmış eklem yüzeyleri temizlenir. - Diz protezi ameliyatı diş kaplamasına benzetmek mümkündür. Diz protezi ameliyatında diz kapağı çıkartılmamaktadır. Kemiklerin uçlarındaki alanlar çıkartılarak diş kaplamasındaki gibi kemiğin üzerine protez konur. - Diz protezi ameliyatı sırasında bozulmuş yüzeylerin arasına bariyer konulması gerekmektedir. Diz protezi bu görevi görür. - Dizin eskisi gibi görev görmesi için üstteki femur denilen uyluk kemiği ile alttaki tibia denilen kaval kemiği üzerine yerleştirilmektedir. Her iki kemik uçlarına yerleştirilen protez sayesinde kemik teması kesilerek ağrı ortadan kalkmaktadır. - Diz protezi ameliyatlarında açık cerrahinin haricinde başka bir yöntem uygulanmamaktadır. Robotik olarak gerçekleştirilen diz protezi ameliyatları da açık cerrahi yöntemle gerçekleştirilmektedir. - Ameliyattan sonra diz bölgesinde 7-12 cm. boyutunda bir yara izi kalmaktadır kalır. Diz protezi hakkında sık sorulan sorular Diz Ağrısı Nedenleri ve Dizde İşlev Kaybı Neden Olur? Diz ağrısı bir çok farklı nedenden kaynaklanabilmektedir. Ancak kronik yani uzun zamandır devam eden diz ağrısının en sık karşılaşılan nedeni “artrit”tir. “Osteoartrit”, “romatoit artrit” ve “travmatik artrit” en sık görülen türlerdir. - Osteoartrit: Diz kemiklerinin uçlarında yastık görevi olan kıkırdak zamanla yumuşayarak yıpranır ve aşınır. Böylelikle kaybolan kıkırdak altında ortaya çıkan kemikler birbirlerine sürtünerek dizde ağrı ve sertleşmeye yol açar. Kemikler birbirleriyle sürtünmeye başlayınca, yüzeyleri bozuk ve pütürlü bir hal alır ve eklemde hasar başlar. Buna “Osteoartrit” denir. Osteoartrit genellikle 50 yaş sonrasında, ailesinde diz aşınması yani artrit olan kişilerde daha sık ortaya çıkabilir. Fazla kilolu olmak ve O veya X bacak şekil bozukluğu olmasıda ekleme daha fazla ağırlık bindirir. Bu da dizde hasar oluşumunu hızlandırır. - Eklem Yangısı (Enflamatuvar Artrit): Bu durum, “Romatoid artrit” veya “Gut gibi kronik yangılı eklem hastalıklarıdır ve eklemi kaplayan kıkırdak dokusunda şişme ve iltihap (yangı) yaratabilir. Hastalık ilerledikçe, kıkırdak aşınır ve eklem sertleşir.
- Ameliyattan sonra diz bölgesinde 7-12 cm. boyutunda bir yara izi kalmaktadır kalır. Diz protezi hakkında sık sorulan sorular Diz Ağrısı Nedenleri ve Dizde İşlev Kaybı Neden Olur? Diz ağrısı bir çok farklı nedenden kaynaklanabilmektedir. Ancak kronik yani uzun zamandır devam eden diz ağrısının en sık karşılaşılan nedeni “artrit”tir. “Osteoartrit”, “romatoit artrit” ve “travmatik artrit” en sık görülen türlerdir. - Osteoartrit: Diz kemiklerinin uçlarında yastık görevi olan kıkırdak zamanla yumuşayarak yıpranır ve aşınır. Böylelikle kaybolan kıkırdak altında ortaya çıkan kemikler birbirlerine sürtünerek dizde ağrı ve sertleşmeye yol açar. Kemikler birbirleriyle sürtünmeye başlayınca, yüzeyleri bozuk ve pütürlü bir hal alır ve eklemde hasar başlar. Buna “Osteoartrit” denir. Osteoartrit genellikle 50 yaş sonrasında, ailesinde diz aşınması yani artrit olan kişilerde daha sık ortaya çıkabilir. Fazla kilolu olmak ve O veya X bacak şekil bozukluğu olmasıda ekleme daha fazla ağırlık bindirir. Bu da dizde hasar oluşumunu hızlandırır.