Kronik Hastalık Nedir? Kronik Hastalıklar Nelerdir?
Kronik hastalıklar, uzun süreli kalıcı etkilere sebep olan hastalıklar olarak tanımlanır. Tedavi isteyen hastalıklar olan kronik rahatsızlıklar kişinin yaşam kalitesini etkileyerek sosyal hayatında da engellere neden olabilir. Özellikle ileri yaşlarda görülen kronik hastalıklar arasında kalp ve damar problemleri, nörolojik hastalıklar, kronik solunum yolu rahatsızlıkları, diyabet ve artık kanser de yer alır. Memorial Şişli Hastanesi İç Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Mahmut Demirci, kronik hastalıklar ve tedavi yaklaşımları hakkında bilgi verdi. Kronik Hastalıklar Nelerdir? Kronik hastalıklar, yaşam boyunca devam eden, tedavisi tam olarak mümkün olmayan uzun vadeli hastalıklardır. Yaşam şekline, bakış açısına, ilişleri de etkileyebilen kronik hastalıklara strese de neden olabilir. Dünyada önde gelen ölüm nedenleri arasında yer alır. Kalp hastalıkları , kanser ve diyabet gibi hastalıklar en çok görülen kronik hastalıklar arasındadır. Kişinin kronik hastalıkla baş etmesi artık mümkün değilse, bu durum ruh sağlığını da etkileyebilir. Kronik bir hastalığın erken teşhisi ve tedavisi, genellikle hastalığın daha sonraki seyri üzerinde olumlu bir etkiye sahiptir. En yaygın olan ve sık görülen kronik hastalıklar şunlardır; - Kalp ve damar hastalıkları - Artrit hastalıkları - Kanser türleri - Bronşit, astım, KOAH gibi solunum yolu hastalıkları - Diyabet - Tiroid hastalıkları - Yüksek tansiyon - Alzheimer ve demans gibi nörolojik hastalıklar - Alerjiler - Mental hastalıklar - Gastrointestinal hastalıklar - Obezite - Kemik erimesi (osteoporoz) - Distimi (kronik depresyon) Kalp ve damar hastalıkları Koroner arter hastalığı, kalp yetmezliği, kalp kapağı hastalıkları gibi hastalıklar kardiyovasküler hastalıklarının çeşitleridir. Bu hastalıklar, genetik yatkınlık, yatkınlık, hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, alkol ve sigara gibi etkenlerle ilişkilidir. Kronik iskemik kalp hastalığı veya koroner kalp hastalığı (KKH) koroner arterlerin ( atar damarların) bir hastalığıdır. Bu hastalıkta koroner arterlerde kan damarlarını daraltan kalsiyum birikintileri oluşmaktadır. Eğer daralma ilerlemişse, kalp artık yeterli oksijeni alamaz. Yüksek tansiyon, damar sertliği, koroner arter hastalığı , kalp yetmezliği, kardiyak aritmiler uzun süreli tedavi gerektiren hastalıklar arasında yer alır. En yaygın sonucu kalp krizidir. Özellikle 40 yaş üstü erkekler ve 50 yaş üstü kadınlar etkilenir. Sağlıksız bir yaşam tarzı ile kronik iskemik kalp hastalığı geliştirme riski artar. Artrit hastalıkları arasında yer alan osteoartrit, romatoid artrit hastalığı, gut hastalığı , kronik olarak sınıflanan hastalıklardır. Uygun tedavi ve ilaçlar sayesinde bu durumların neden olduğu semptomlar önlenebilir. Bronşit, astım, KOAH gibi solunum yolu hastalıkları Kronik akciğer hastalıkları arasında kronik bronşit, astım , KOAH (Kronik obstrüktif akciğer hastalığı), bronşiyal astım, kistik fibrozis , uyku apnesi, bronşektazi , pulmoner fibrozis, sarkoidoz ve amfizem yer alır. Diyabet Tip 1 ve Tip 2 diyabet hastalığı, kişiyi uzun yaşam boyunca etkileyen kronik rahatsızlıklardandır. Doğru beslenme ve ilaç tedavisi ile diyabet kontrol altına alınabilir. Tiroid hastalıkları Hipertiroidizm ve hipotiroidizm kişiyi uzun süreli etkileyen tiroid hastalıkları arasında yer alır. Yüksek tansiyon kronik hastalıklardan biridir. Kanın atardamarlardan normalden daha yüksek basınçlarda akması sonucu yaşanan, kalp hastalığı ve beyin kanaması gibi sorunlara neden olabilen ciddi bir hastalıktır. Alzheimer ve Demans gibi nörolojik hastalıklar Alzheimer, Parkinson, demans gibi hastalıklar da nörolojik sınıflı kronik hastalıklar arasında yer almaktadır. Alerjiler Saman nezlesi , ev tozu akarı alerjisi, hayvan tüyü alerjisi ve besin alerjileri kişide ciddi etkiler oluşturma da günlük yaşamı etkiler. Mental hastalıklar Depresyon, tükenmişlik, bipolar hastalık, şizofreni , tedavi gerektiren uzun sürelere yayılan hastalıklardır. Gastrointestinal hastalıklar arasında sıralanan irritabl bağırsak sendromu , ülseratif kolit ve Crohn hastalığı kronik hastalıklardandır. Kanser Meme kanseri, prostat kanseri, kolon kanseri, akciğer kanseri gibi kanser türleri kişinin sağlığını tehdit ederek tedavi gerektiren hastalıklar arasında yer alır. Obezite tüketilen besinler üstünden vücuda alınan enerji, harcanan enerjide fazla olunca vücuttaki yağ oranının, yağsız olan kısma oranla artmasıdır ve kronik bir hastalıktır. Osteoporoz (kemik erimesi) de kronik hastalıklardan biridir. Kemik kütlesinde azalma ve buna bağlı olarak kemik dokunun daha kırılgan hale gelmesi ve kemik erimesine sebebiyet veren bir hastalıktır. Distimi (kronik depresyon hastalığı) Distimi, bireyin uzun süreler üzüntü, içe kapanıklık, melankoli, aşırı bilinç, sevinçten yoksunluk ve kişisel yetersizlikten dolayı endişe durumlarını hayatında alışkanlık haline getirmesi sürecine verilen, kronik depresyon durumu olarak tanımlanmaktadır Kronik Hastalıklar Neden Olur? Kronik bir hastalığın oluşmasında genetik yatkınlık, kazalar ve viral hastalıklar dış faktörler yer alır. Çevresel faktörlerde kronik hastalıklara neden olabilir.
Uygun tedavi ve ilaçlar sayesinde bu durumların neden olduğu semptomlar önlenebilir. Bronşit, astım, KOAH gibi solunum yolu hastalıkları Kronik akciğer hastalıkları arasında kronik bronşit, astım , KOAH (Kronik obstrüktif akciğer hastalığı), bronşiyal astım, kistik fibrozis , uyku apnesi, bronşektazi , pulmoner fibrozis, sarkoidoz ve amfizem yer alır. Diyabet Tip 1 ve Tip 2 diyabet hastalığı, kişiyi uzun yaşam boyunca etkileyen kronik rahatsızlıklardandır. Doğru beslenme ve ilaç tedavisi ile diyabet kontrol altına alınabilir. Tiroid hastalıkları Hipertiroidizm ve hipotiroidizm kişiyi uzun süreli etkileyen tiroid hastalıkları arasında yer alır. Yüksek tansiyon kronik hastalıklardan biridir. Kanın atardamarlardan normalden daha yüksek basınçlarda akması sonucu yaşanan, kalp hastalığı ve beyin kanaması gibi sorunlara neden olabilen ciddi bir hastalıktır. Alzheimer ve Demans gibi nörolojik hastalıklar Alzheimer, Parkinson, demans gibi hastalıklar da nörolojik sınıflı kronik hastalıklar arasında yer almaktadır. Alerjiler Saman nezlesi , ev tozu akarı alerjisi, hayvan tüyü alerjisi ve besin alerjileri kişide ciddi etkiler oluşturma da günlük yaşamı etkiler. Mental hastalıklar Depresyon, tükenmişlik, bipolar hastalık, şizofreni , tedavi gerektiren uzun sürelere yayılan hastalıklardır.