Kıl kökü İltihabı (Folikülit) Nedir? Neden Olur, Nasıl Geçer?
Kıl kökü iltihabı, kıl folikülleri olan kıl köklerinin iltihaplanması ile ortaya çıkan cilt rahatsızlığıdır. Genellikle Staphylococcus aureus adlı bakteri, mantar veya virüs kaynaklı ortaya çıkan kıl kökü iltihabı yüzeysel veya derin şekillerde meydana gelebilir. Yüzeysel kıl kökü iltihabında, bir veya daha fazla kıl çevresinde küçük bir sivilce gibi görünen pembe kırmızı renkte kabarık lezyonlar oluşur. Derin kıl kökü iltihabı ise kırmızı, sert bir nodül görünümündedir ve sıklıkla ağrılıdır. Kıl Kökü İltihabı (Folikülit) Nedir? Kıl kökü iltihabı(folikülit), kıl ve yağ bezlerinden oluşan foliküllerin bakteriler, mantarlar, parazitler veya virüsler gibi çeşitli patolojik etkenler nedeniyle enfekte olup iltihaplanmasıdır. Kıl kökü iltihabı, koltuk altı, sırt, bacaklar, göğüs, kalça veya yüzde görülebildiği gibi, derin kıl kökü iltihabı şekilde görülebilir. Yüzeysel kıl kökü iltihabında, bir veya daha fazla kıl çevresinde küçük bir sivilce gibi görünen pembe kırmızı renkte kabarık lezyonlar oluşur. Kaşıntılı olabilen bu lezyonlar zamanla açılabilir ve kabuklanabilir. Hem çocuklarda, hem erişkinlerde görülebilen bu tablo, kıl olan herhangi bir vücut alanında da gelişebilmekle birlikte en sık saçlı deri, sırt ve kalçalarda ortaya çıkmaktadır. Bu döküntüler genellikle birkaç gün içinde iz bırakmadan iyileşir ve tedavi gerektirmeyebilir. Derin kıl kökü iltihabı ise kırmızı, sert bir nodül görünümündedir ve sıklıkla ağrılıdır. Genellikle iz bırakarak iyileşen bu döküntülerde ise ağızdan tedaviler veya bazen küçük müdahale ile enfeksiyonun boşatılması gerekebilir. Kıl Kökü iltihabı Neden Olur? Kıl kökü iltihabına; Staphylococcus aureus gibi bakteriler, mantarlar, virüsler ve parazitler neden olabilmektedir. Ayrıca kıl kökü iltihabı; aşırı terleme, ıslak kalma, dar, sıkı veya sentetik kıyafet kullanımı, özellikle kilolu kişilerde sürtünme, şeker hastalığı, Behçet hastalığı , bağışıklığın zayıfladığı ya da baskılandığı durumlar, hijyenik olmayan banyo/havuz ile hamam/sauna şartları, kemoterapide kullanılan bazı ilaçlar, kortizon, katran veya bitkisel yağlar içeren deri bakım ürünleri kullanımına bağlı da gelişebilmektedir. Kıl Kökü İltihabı Belirtileri Nelerdir? Kıl kökü iltihabı, kıl çevresinde pembe kırmızı renkte ortasında sarı-beyaz-yeşil akıntı görülebilen, çapları sıklıkla 2-3 mm olan deriden kabarık lezyonlar şeklinde görülür. Hafif ağrı, kaşıntı veya tahrişe neden olabilir. Kaşıntılı olabilen bu lezyonlar zamanla açılabilir ve kabuklanabilir. Hem çocuklarda, hem erişkinlerde ortaya çıkan bu tablo, kıl olan herhangi bir vücut alanında gelişebilmekle birlikte en sık saçlı deri, sırt ve kalçalarda görülmektedir. Kıl Kökü İltihabı Nasıl Tedavi Edilir? Kıl kökü enfeksiyonu çoğu zaman tedavi edilmese de kendiliğinden iyileşebilir. Özellikle erişkinlerde bazen kronikleşebilir, bu nedenle yatkınlık yaratan durumlara dikkat edilmeli ve mümkün olduğunca bunlardan kaçınmalıdır. Hastalarda antiseptik özelliği olan çay ağacı, klorheksidin, ketakonazol, veya povidin iyot içeren yıkama ürünleri kullanılabilir. Kıyafetlerle bulaşmayı önlemek için giysiler, çamaşır ve havlular rutin yüksek ısıda yıkanmalı, mümkünse ütülenmelidir. Çok yaygın lezyonları olan hastalardaki bu oluşumlar, en sık bakterilere bağlı olarak gelişmektedir. Tekrarlayan, tedavilere dirençli seyreden veya çok yaygın tutulumu olan hastalarda, mümkünse kültür alınmalı ve kültür sonucuna göre uygun sistemik antimikrobiyal ajan başlanmalıdır. Kıl Kökü İltihabı Nasıl Geçer? Kıl kökü iltihaplarında hijyeni sağlamak, antiseptik çay ağacı yağı, klorheksidin veya povidin iyot içeren yıkama ürünleri, kurutucu pudralar, kıl kökü iltihabına neden olan etkene göre antibakteriyel, antifungal kremler veya tabletler kıl kökü iltihabının daha hızlı iyileşmesini sağlayabilir. Özellikle kıl kökü iltihabı sık tekrarlayan hastalarda epilasyonda kullanılan tıraş bıçakları ve ağda kullanımına dikkat edilmelidir. Tıraş olmak hastalığın yayılımına neden olabileceği için mümkün olduğunca tek kullanımlık tıraş bıçağı seçilmeli veya her kullanım sonrası alkol ile dezenfekte edilmelidir. Bunun yanı sıra özellikle kilolu hastalarda zayıflamak, sürtünmeyi azaltmada fayda sağlayacaktır. Koltukaltı bölgesinde aşırı terleme şikayeti olan hastalarda, koltukaltı botoksu uygulaması da terlemeyi düzenleyerek kıl kökü iltihabı sıklığını azaltabilmektedir. Kıl Kökü İltihabı Tedavi edilmezse Ne Olur? Kıl kökü iltihabı ihmal edilir ve tedavi edilmezse kıl kökü iltihabındaki enfeksiyon derinleşerek çıban (fronkül) gibi daha derin bir lezyona dönüşebilmektedir.
Özellikle kıl kökü iltihabı sık tekrarlayan hastalarda epilasyonda kullanılan tıraş bıçakları ve ağda kullanımına dikkat edilmelidir. Tıraş olmak hastalığın yayılımına neden olabileceği için mümkün olduğunca tek kullanımlık tıraş bıçağı seçilmeli veya her kullanım sonrası alkol ile dezenfekte edilmelidir. Bunun yanı sıra özellikle kilolu hastalarda zayıflamak, sürtünmeyi azaltmada fayda sağlayacaktır. Koltukaltı bölgesinde aşırı terleme şikayeti olan hastalarda, koltukaltı botoksu uygulaması da terlemeyi düzenleyerek kıl kökü iltihabı sıklığını azaltabilmektedir. Kıl Kökü İltihabı Tedavi edilmezse Ne Olur? Kıl kökü iltihabı ihmal edilir ve tedavi edilmezse kıl kökü iltihabındaki enfeksiyon derinleşerek çıban (fronkül) gibi daha derin bir lezyona dönüşebilmektedir.