Endometriozis (Çikolata Kisti) Nedir? Belirtileri Nelerdir?
Çikolata kisti (endometriozis), rahim içini kaplayan doku tabakası olan endometrium dokusunun rahim dışında, özellikle yumurtalıklar ve diğer pelvik organlarda büyümesi sonucu gelişen, kist oluşumu ile karakterize bir hastalıktır. Türkiye'de üreme çağındaki kadınların yüzde 5-10’unda, hamile kalamayan kadınların ise yüzde 25-30’unda görülen endometriozis, tedavi edilmemesi durumunda olumsuz tablolara neden olabilir. En belirgin semptomu adet döneminde ortaya çıkan ağrılar olan çikolata kisti, erken teşhis edildiği takdirde tedavi edilebilir. Endometriozis (Çikolata Kisti) Nedir? Endometriozis veya çikolata kisti, rahmin iç yüzeyini kaplayan endometrium dokusunun rahmin dışında büyüdüğü ağrılı bir hastalıktır. Endometriozis genellikle pelvik doku, yumurtalıkları ve fallop tüpleri üzerinde gelişir ancak bağırsak ve mesane dahil olmak üzere yakındaki organları da etkileyebilir. Üreme çağındaki kadınların yaklaşık yüzde 5-10’unda görüldüğü tahmin edilen endometriozis, kısırlığın en önemli sebepleri arasında yer almaktadır. Ağrı kesici ilaçlar ve hormon tedavisi endometriozis belirtilerini hafifletebilirken, doğurganlık sorunlarının giderilmesine yardımcı olmak için ise küçük bir cerrahi operasyon da gerekebilir. Endometriozis (Çikolata Kisti) Neden Olur? Nedeni tam olarak bilinemeyen, çikolata kisti olarak da ifade edilen endometriozis hastalığının en olası nedeni retrograd adet akışıdır. Regl döneminde dökülen dokunun bir kısmı fallop tüpü yoluyla pelvis gibi vücudun diğer bölgelerine akar. Bu dokular rahim dışındaki bölgelerde büyümeye bağladığında endometriozis meydana gelir. Bu büyüme aynı zamanda şiddetli vajinal kanamayla birlikte adet döneminde ağrı alt karın bölgesinde şiddetli ağrı gösterebilir. Endometriozis (Çikolata kisti) hastalığına yol açabilecek faktörler şöyle sıralanabilir: - Retrograd adet akışı - Genetik faktörler - Bağışıklık sisteminde meydana gelen problemler - Östrojen hormonu - Sezaryen veya histerektomi gibi cerrahi işlemler Endometriozis (Çikolata Kisti) Belirtileri Nelerdir? Çikolata kistinde görülen yaygın belirtiler pelvik ağrı, regl döneminin çok ağrılı olması, cinsel ilişki sırasında ağrı, sırt ağrısı, idrar yaparken ağrı ya da kanama ve kısırlıktır. Çikolata kisti (Endometriozis) belirtileri şunlardır: - Adet döneminde kötüleşen ağrı - Adet dönemleri arasında hafif lekelenme - Karnın alt bölgesinde, pelviste şiddetli ağrı - Cinsel ilişki sırasında görülen ağrı - İdrar yaparken ağrı ya da idrarda kanama - Dışkıda kan görülmesi - Bazı durumlarda ishal veya kabızlık - Kısırlık - Sırt ağrısı - Yorgunluk veya enerji düşüklüğü Adet döneminde kötüleşen ağrı Adet akışının değişmesi ve endometriyal dokunun rahim dışında büyümesiyle birlikte özellikle adet döneminde ilgili bölgede kötüleşen ağrı meydana gelebilir. Adet dönemleri arasında hafif lekelenme Endometriozis hastalığında iki adet dönemi arasında hafif lekelenme veya kanama belirtisi görülebilir. Karnın alt bölgesinde şiddetli pelvik ağrı Eğer karnınızın alt bölgesinde şiddetli bir ağrı hissediyorsanız bu durum çikolata kistinin işareti olabilir. Cinsel ilişki sırasında görülen ağrı Endometriozis hastalığına yakalanan kişilerde görülen belirtilerden bir diğeri de cinsel ilişki sırasında meydana gelen ağrı şikayetidir. İdrar veya dışkıda zorlanma, ağrı Endometriozis hastası olan kişiler idrar veya dışkılarını yaptığı esnada zorlanma ve ağrı şikayetinden yakınırlar. Endometriozis (Çikolata Kisti) Teşhisi Nasıl Konur? Endometriozisin kesin tanısı laparoskopi ile çıkarılan lezyonların mikroskobik incelemesi ile konulur. Endometriozis olarak bilinen çikolata kistinin kesin tanısı, normalde sadece rahim iç tabakasında bulunması gereken endometrial dokunun; bez ve fonksiyon gören kısmının vücudun diğer kısımlarında görülmesi, bu dokuların cerrahi olarak çıkarılması ve patoloji uzmanları tarafından mikroskobik olarak görülmesi ile konulmaktadır. Ön tanı için hastanın detaylı öyküsü, belirtileri oldukça önemlidir. Hasta öyküsünden elde edilen, sonradan başlayan adet ağrıları, karın alt bölgelerinde ağrı, cinsel ilişki sırasında ağrı, kendiliğinden çocuk sahibi olamama, büyük tuvaletin yapılması sırasında ağrı, kanlı idrar ya da kanlı dışkılama gibi bulgular hastalığın belirlenebilmesi için önem taşımaktadır. Muayenede varsa vajende yerleşimli endometriotik nodüller görülebilir. Çikolata kistleri palpe edilebilir. Muayene ile birlikte yapılan jinekolojik ultrasonda çikolata kistleri tanısı daha net konulabilir. Kalın bağırsağın son kısmı olan rektum üzerindeki endometriotik nodüller görülebilir. Jinekolojik muayene ile şiddetli endometriozis vakalarının yüzde 70’ine ön tanı konulabilmektedir. Bazen ek tetkikler de gerekebilmektedir. Kanlı idrar şikayeti olan hastalarda idrar torbası ya da idrar yollarındaki endometriotik lezyonlar sistoüreteroskopi adını verdiğimiz işlemle ince bir kamera yardımıyla görülebilir. Kanlı dışkılaması olan hastalarda kolonoskopi ile yine endometriotik nodüller görülebilir.
Çikolata kisti (Endometriozis) belirtileri şunlardır: - Adet döneminde kötüleşen ağrı - Adet dönemleri arasında hafif lekelenme - Karnın alt bölgesinde, pelviste şiddetli ağrı - Cinsel ilişki sırasında görülen ağrı - İdrar yaparken ağrı ya da idrarda kanama - Dışkıda kan görülmesi - Bazı durumlarda ishal veya kabızlık - Kısırlık - Sırt ağrısı - Yorgunluk veya enerji düşüklüğü Adet döneminde kötüleşen ağrı Adet akışının değişmesi ve endometriyal dokunun rahim dışında büyümesiyle birlikte özellikle adet döneminde ilgili bölgede kötüleşen ağrı meydana gelebilir. Adet dönemleri arasında hafif lekelenme Endometriozis hastalığında iki adet dönemi arasında hafif lekelenme veya kanama belirtisi görülebilir. Karnın alt bölgesinde şiddetli pelvik ağrı Eğer karnınızın alt bölgesinde şiddetli bir ağrı hissediyorsanız bu durum çikolata kistinin işareti olabilir. Cinsel ilişki sırasında görülen ağrı Endometriozis hastalığına yakalanan kişilerde görülen belirtilerden bir diğeri de cinsel ilişki sırasında meydana gelen ağrı şikayetidir. İdrar veya dışkıda zorlanma, ağrı Endometriozis hastası olan kişiler idrar veya dışkılarını yaptığı esnada zorlanma ve ağrı şikayetinden yakınırlar. Endometriozis (Çikolata Kisti) Teşhisi Nasıl Konur? Endometriozisin kesin tanısı laparoskopi ile çıkarılan lezyonların mikroskobik incelemesi ile konulur.