Sheehan Sendromu Nedir? Brown Sequard Sendromu Belirtileri ve Tedavisi
Sheehan sendromu, kadınlarda doğumdan sonra hipofiz bezinin hasar görmesi sonucu oluşur. Bu hasara doğum sırasında meydana gelen aşırı kan kaybı ve düşük kan basıncı neden olur. Doğum sırasında hipofize yeterli oksijen ulaşmaması, bu bezin düzgün çalışmasını engeller. Hipofiz bezi, vücuttaki önemli hormonların üretiminden sorumlu olduğu için burada meydana gelen hasar, vücuttaki hormon dengesini bozar. Erken teşhis ve tedavi, gelişebilecek sağlık sorunlarının önüne geçebilir ve hastaların yaşam kalitesini artırabilir. Sheehan Sendromu Nedir? Sheehan sendromu, doğum anında veya sonrasında aşırı kan kaybıyla birlikte hipofiz bezinin fonksiyonlarının bozulması sonucu oluşan bir hastalıktır. Kan kaybının yoğun yaşanmasına bağlı kan basıncındaki düşme, hipofiz bezinde hasara neden olur. Hipofiz bezi , beyinde hormon üretiminden büyük oranda sorumlu bir bölge olduğu için burada meydana gelen hasar oldukça ciddi sorunlar oluşturabilir. Bu bez gerektiği gibi çalışmadığında hormon üretimi kısmen azalır veya tamamen durabilir. Bununla beraber belli sağlık sorunları baş göstermeye başlar. Aşırı kan kaybı ve hipofiz bezine yeterince oksijen gitmemesiyle zarar gören hipofiz bezi, hasarın boyutuna göre hormon üretimini azaltır. Azalan hormon üretimiyle birlikte bazı belirtiler ortaya çıkmaya başlar. Bu belirtiler hemen de baş gösterebilir, yıllar içinde de kendini fark ettirebilir. Bu sebeple vücuttaki değişikliklere dikkat verilmesi ve doktor kontrollerinin aksatılmaması, bu sendromu erken fark etmek ve tedaviye başlamak için önemlidir. Sheehan Sendromu Nedenleri Nelerdir? Doğum sırasında aşırı kan kaybı sheehan sendromu nedenleri konusunda temel faktördür. Burada yoğun kan kaybı, hipofiz bezinin yeterli oksijene ulaşamamasından dolayı doğru çalışmamasına neden olur. Günümüzde birçok ülkede doğum sorasında tıbbi takip ve kontroller geliştiği için daha az rastlanılan bir sendromdur. Yine de sheehan sendromuyla sonuçlanabilecek şiddetli kan kaybının bazı nedenleri şu şekildedir: - Henüz doğmamış bebeği besleyen plasentanın rahimden ayrılması - Plasentanın rahmin ağzını kısmen veya tamamen kapatması - Plasentanın çıkmaması veya rahmin yeterince kasılmaması - 4000 gram ağırlığından daha büyük bir bebek dünyaya getirmek veya çoklu doğum yapmak - Gebelikte tansiyon problemlerinin yaşanması - Doğumda forseps veya vakum gibi araçlardan destek alınması - Daha önce hipofiz bezinde meydana gelen hastalıklar ve damar hastalıkları - Hipofiz bezinin gebelik döneminde büyümesi Genel olarak sheehan sendromuna doğuma bağlı aşırı kan kaybı sebebiyle hipofiz bezine yeterince oksijen ulaşmaması neden olur. Gelişmiş olanaklar sayesinde doğum sırasında kan kaybı kontrol altına alınabilir. Ancak risk altındaki hamile bireylerin doğum döneminde dikkatle izlenmesi, oluşabilecek komplikasyonların önlenmesi açısından önem taşır. Sheehan Sendromu Tanısı Nasıl Konur? Tanı süreci hastanın doğum sonrasında yaşadığı belirtiler ile başlar. Sheehan sendromu belirtileri doğumdan çok sonra kendini göstermeye başladıysa başka hastalıkların belirtileriyle karıştırılabilir. Doktor hastanın tıbbi öyküsünü ve belirtilerini izledikten sonra bir değerlendirmede bulunur. Sendromun teşhisine yardımı olan bazı testler ise şu şekildedir: Kan testleri Hipofiz bezinin doğru çalışıp çalışmadığını kontrol etmek için ürettiği hormon seviyelerine bakılır. Bu amaçla yapılan hormon testlerinden TSH , tiroid hormonları hakkında bilgi verir. Bu hormonun düşüklüğü hipotiroide işarettir. FSH ve LH kadın üreme hormonlarıdır. Düşüklüğü adet düzensizliklerine ve üreme fonksiyonlarındaki sorunlara neden olabilir. Prolaktin düşüklüğü ise doğum sonrası süt üretiminin olmamasıyla ilişkilidir. ACTH ve kortizol gibi stres hormonlarının düşük seyretmesi ise adrenal yetmezliğin göstergesi olabilir. Görüntüleme testleri MRG yani Manyetik Rezonans Görüntüleme ve Bilgisayarlı Tomografi (BT) gibi tekniklerle hipofiz bezi görüntülenir. Buradaki tümörler veya bezde meydana gelen küçülme gibi sorunlar belirlenir. Sheean sendromu çoğunlukla hipofiz yetmezliği ile bağlantılı olduğu için hormonel dengesizliği iyileştirmek için erken tanı büyük önem taşır. Sheehan Sendromu Belirtileri Nelerdir? Sheehan sendromu belirtileri doğumdan hemen sonra başlayabileceği gibi belirtilerin baş göstermesi aylar bazen yıllar alabilir. Belirtilerin ortaya çıkması daha çok hipofiz bezinde meydana gelen hasara bağlıdır. Hipofiz bezi ciddi şekilde hasar aldıysa belirtiler hemen kendini gösterebilir. Hasarın az olduğu durumlarda ise semptomlar yıllar içinde ortaya çıkabilir. Sendromun belirtileri ise şu şekilde sıralanabilir: - Anne sütü üretiminin azalması veya olmaması sebebiyle emzirmede meydana gelen zorluk ve yetersizlik - Adet düzeninin bozulması veya adet görememe - Kan şekeri seviyelerinde meydana gelen düzensizlik - Kilo alımı veya kilo kaybı - Soğuğa karşı aşırı duyarlılık - Zihinsel fonksiyonlarım yavaşlaması, odak problemleri - Kasık ve koltuk altı tüylerinde seyrelme - Kronik yorgunluk ve halsizlik. - Göz ve dudak çevresinde oluşan ince kırışıklıklar - Memelerde meydana gelen küçülme - Cilt kuruluğu - Eklem ağrıları - Cinsel isteksizlik - Kan basıncının düşmesi ve düzensiz kalp atışı - Depresyon , kaygı bozukluğu ve zihinsel bulanıklık Sheehan Sendromu Tedavisi Nedir?
Bu belirtiler hemen de baş gösterebilir, yıllar içinde de kendini fark ettirebilir. Bu sebeple vücuttaki değişikliklere dikkat verilmesi ve doktor kontrollerinin aksatılmaması, bu sendromu erken fark etmek ve tedaviye başlamak için önemlidir. Sheehan Sendromu Nedenleri Nelerdir? Doğum sırasında aşırı kan kaybı sheehan sendromu nedenleri konusunda temel faktördür. Burada yoğun kan kaybı, hipofiz bezinin yeterli oksijene ulaşamamasından dolayı doğru çalışmamasına neden olur. Günümüzde birçok ülkede doğum sorasında tıbbi takip ve kontroller geliştiği için daha az rastlanılan bir sendromdur. Yine de sheehan sendromuyla sonuçlanabilecek şiddetli kan kaybının bazı nedenleri şu şekildedir: - Henüz doğmamış bebeği besleyen plasentanın rahimden ayrılması - Plasentanın rahmin ağzını kısmen veya tamamen kapatması - Plasentanın çıkmaması veya rahmin yeterince kasılmaması - 4000 gram ağırlığından daha büyük bir bebek dünyaya getirmek veya çoklu doğum yapmak - Gebelikte tansiyon problemlerinin yaşanması - Doğumda forseps veya vakum gibi araçlardan destek alınması - Daha önce hipofiz bezinde meydana gelen hastalıklar ve damar hastalıkları - Hipofiz bezinin gebelik döneminde büyümesi Genel olarak sheehan sendromuna doğuma bağlı aşırı kan kaybı sebebiyle hipofiz bezine yeterince oksijen ulaşmaması neden olur. Gelişmiş olanaklar sayesinde doğum sırasında kan kaybı kontrol altına alınabilir.