Bebeklerde Dil Gelişimi Ve Konuşma Süreci Nasıl Olur
Bebeklerde dil gelişimi ve konuşma süreci anne babalar tarafından merak edilen konular arasındadır. “İlk hangi sözcüğü söyleyecek, söylediklerimizi ne zaman anlamaya başlayacak?” gibi pek çok soru ebeveynlerin sohbet konuları arasındadır. Bebekler aslında anne karnında iletişimin ilk adımlarını atabilirler. Anne karnındayken sesleri duyabilirler. Doğumdan itibaren kendi anne ve babasının sesini tanıyabilirler. Sesleri tanımak, tanımlamak, taklit etmek, ilk sözcük ve konuşmaya doğru giden yolda zamanla adımlar atarlar. Memorial Şişli Hastanesi Çocuk Hastalıkları ve Sağlığı Bölümü’nden Uz. Dr. Serap Sapmaz , bebeklerde dil gelişimi ve konuşma süreci hakkında bilgi verdi. Memorial Şişli Hastanesi Çocuk Hastalıkları ve Sağlığı Bölümü’nden Uz. Dr. Serap Sapmaz - Bebeklerde dil gelişimi için ilk adımlar nasıl başlar? - Bebekler nasıl iletişim kurar? - Bebeklerde dil gelişimi evreleri nelerdir? - Bebeklerde Dil Gelişimi Ve Konuşma Süreci hakkında sık sorulan sorular Bebeklerde dil gelişimi için ilk adımlar nasıl başlar? Yaşamın ilk 3 yılı, beynin en hızlı geliştiği, konuşma ve dil becerilerinin kazanılması için en kritik dönemdir. Bu beceriler, sesler, görüntüler, değişik ortamlar ve başkalarının konuşma ve seslerine sürekli maruz kalma ile zengin uyaranların sunulması ile en iyi şekilde gelişir. Anne ve babaların erken dönemdeki en büyük desteği, çocuklarına ayırdıkları zaman, dikkat ve çocuklarıyla oyunsu bir etkileşim kurmasıdır. Bu özel çaba ile ebeveynler bebeklerinin ilk ve belki de en önemli öğretmenleridirler. Bir bebek ilk iletişimini ağlayarak kurar. İlk üç haftada çıkan sesler amaçsız, farklılaşmamış ve anlamsızdır. İkinci üç haftadan itibaren ağlamalar farklılaşır. Ağlayarak karnının acıktığını, altının kirlendiğini, canının sıkıldığını, gazının olduğunu veya bebeğin farklı bir rahatsızlığı olduğu ayırt edilmeye başlanır. Yenidoğanlar, anne ve babalarının sesi gibi çevrelerindeki önemli sesleri tanımaya başlarlar. Bebeğin ağlaması anne ve babalar için zorlayıcı olsa da bu dönemde henüz erişkinlerin dikkatini çekmek için ağlamayı kullanmamaktadır. Üç aya dek çıkartılan bebek sesleri evrenseldir, karşılıklı gülme ve ses çıkartmaya başlarlar. Bebekler büyüdükçe kendi dillerindeki kelimeleri oluşturan konuşma seslerini ayırmaya başlarlar. 6 aylıkken çoğu bebek ana dillerinin temel seslerini tanır. Çocukların konuşma ve dil becerilerinin gelişimi farklılık gösterir. Ancak, dil becerilerinde ustalaşmak için doğal bir ilerleme veya zaman çizelgesi izlerler. Bebekler nasıl iletişim kurar? Bebekler anne karnında bile boğuk sesleri duyabilir, annenin sesini öğrenebilirler Onların gelişiminin ilk aşaması kendilerine bakan kişilerle duygusal bağ kurma yollarına odaklanır. Onlarla göz teması kurmak, onlara gülümsemek, şarkılar söylemek, kucağa almak onlarla iletişimin ilk yönleridir. İlk zamanlar ağlayarak ebeveynlerle iletişim kurarlar. Büyüdükçe gülümsemek, mırıldanmak gibi pek çok iletişim yolları geliştirirler. Bebekler iki aylıktan itibaren mırıldanmaya ve konuşmanın yapı taşlarını oluşturan sesleri çıkarmaya başlarlar. Çıkarttığı seslerden mutlu olur, ses oyunları oynarlar. Rastgele çıkartılan ilk sesler ‘’a, u, o’’ ünlü sesleridir. Daha sonra bu sesler uzatılır ve sonuna ‘’h’’ eklenerek ‘ah, uh’’ gibi sesler üretirler. Zamanla yumuşak damak ve gırtlak sesleri olan ‘’s, k, g’’seslerini çıkartmaya başlarlar. Agulama denilen bu dönemi tekrarlayan heceleme dönemi izler. “Ma Ma”, “Da Da”, “Ba Ba” gibi sesler yaşamın ilk yılında ortalama olarak 7-10 ay arasında sıkça duyulmaktadır. Bebekler büyüdükçe ellerini çırpmayı, güle güle anlamında ellerini sağlamayı da iletişim adına öğrenirler. Duydukları sesleri taklit ederler, öksürmeyi kopyalayabilirler, gülerler, ciyaklarlar. Anne ve babalar bebeklerinin dil gelişimi için her gün onlarla günlük basit rutinleri yaparken dahi konuşmalı, onların seslerine ses ve mimikleriyle karşılık vermelidirler. Altıncı aydan itibaren bebeklere resimli çocuk kitaplarının kısa süreli ve tekrar tekrar okunmasının bebeklerin dil gelişimini desteklediği kanıtlanmıştır. Ortamda müziğin olması, ninni söylenmesi ve çocuk şarkılarının öğretilmesi dil gelişimini keyifli kılan önerilerdendir. Bebeklerde dil gelişimi evreleri nelerdir? Dil gelişiminde alıcı ve ifade edici dil ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Alıcı dil bebeklerin çevresindeki kişilerin konuşmaların anlama becerisidir. Burada bir sorun olduğu şüphesi var ise mutlaka işitme değerlendirilmelidir. İfade edici dil ise çocuğun kendisini anlatabilme becerisidir. Bu becerinin gelişmesinde nefes alma, ses çıkarma, dil, kaslar gibi pek çok sistem etkilidir. Ekran kullanımının ifade edici dil gelişimini geciktirdiği kanıtlanmıştır. Dil ve konuşma gelişiminin en yoğun yaşandığı dönem ilk 3 yıldır. Kabaca ilk 3 ayda sesler, 3-9.aylarda sesleri birleştirme ve kelime oluşturma ve 9-18.aylarda cümle oluşturma ve 36.aya dek kelimeler ve cümlelerin anlamını kavrama gelişmektedir. Yenidoğan döneminde çevrelerindeki kişilerin yüzüne bakmayı tercih ederler.
Bebeklerde dil gelişimi ve konuşma süreci anne babalar tarafından merak edilen konular arasındadır. “İlk hangi sözcüğü söyleyecek, söylediklerimizi ne zaman anlamaya başlayacak?” gibi pek çok soru ebeveynlerin sohbet konuları arasındadır. Bebekler aslında anne karnında iletişimin ilk adımlarını atabilirler. Anne karnındayken sesleri duyabilirler. Doğumdan itibaren kendi anne ve babasının sesini tanıyabilirler. Sesleri tanımak, tanımlamak, taklit etmek, ilk sözcük ve konuşmaya doğru giden yolda zamanla adımlar atarlar. Memorial Şişli Hastanesi Çocuk Hastalıkları ve Sağlığı Bölümü’nden Uz. Dr. Serap Sapmaz , bebeklerde dil gelişimi ve konuşma süreci hakkında bilgi verdi. Memorial Şişli Hastanesi Çocuk Hastalıkları ve Sağlığı Bölümü’nden Uz. Dr. Serap Sapmaz - Bebeklerde dil gelişimi için ilk adımlar nasıl başlar? - Bebekler nasıl iletişim kurar? - Bebeklerde dil gelişimi evreleri nelerdir? - Bebeklerde Dil Gelişimi Ve Konuşma Süreci hakkında sık sorulan sorular Bebeklerde dil gelişimi için ilk adımlar nasıl başlar? Yaşamın ilk 3 yılı, beynin en hızlı geliştiği, konuşma ve dil becerilerinin kazanılması için en kritik dönemdir. Bu beceriler, sesler, görüntüler, değişik ortamlar ve başkalarının konuşma ve seslerine sürekli maruz kalma ile zengin uyaranların sunulması ile en iyi şekilde gelişir.