Behçet Hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
İsim babası ünlü Türk dermatolog Hulusi Behçet olan Behçet hastalığı, vücuttaki kan damarlarının iltihaplanması sonucu, ağız ve genital bölgelerde oluşan ülserler, cilt lezyonları ve üveit başta olmak üzere çeşitli organ sistemlerini de etkileyen kronik bir hastalıktır. Belirtileri arasında kaybolan ve tekrar ortaya çıkma eğilimi bulunan ağızda çıkan aftlar ve cinsel organda meydana gelen ülserler yer almaktadır. Etiyolojisi bilinmeyen bir hastalık olan Behçet sendromunda tedavi belirtileri ve semptomları ortadan kaldırmak üzerinedir. Behçet Hastalığı Nedir? Behçet hastalığı, kan damarı duvarları ve dokularının iltihaplanması sonucu tekrarlayan ağız ülseri, genital ülser ve gözlerde iltihabın görüldüğü, vücudun diğer bir çok bölümünü de etkileyebilen otoinflamatuar bir hastalıktır. İpek yolu hastalığı olarak da bilinen behçet hastalığı deri, mukozalar, gözler, eklemler, sinir sistemi, kalp ve damar sistemi ve mide bağırsak dediğimiz gastrointestinal sistemi etkiler. Behçet hastalığında vaskülitin her tür damarı tutabilmesi, birçok organ ve dokuda zararla sonuçlanmasına neden olabilir. Cilt yaralarına da sebep olan behçet hastalığı göz, eklemler, bağırsaklar, toplardamarlar, beyin, omurilik ve sindirim sistemini de etkileyebilmektedir. Behçet Hastalığı Neden Olur? Behçet hastalığı, organ ve sistemleri etkileyerek, vücudun her yerinde kan damarlarının iltihaplanmasına neden olan, ağız ve genital bölgelelerde dahil olmak üzere ciltte yaralarla karakterize iltihaplı bir hastalıktır. Behçet hastalığının kesin nedeni bilinmemekle birlikte, otoinflamatuar ya da otoimmün şekilde geliştiği tahmin edilmektedir. Otoimmün, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla sağlıklı dokulara saldırması iken, otoinflamatuar, vücutta tekrarlanan inflamasyon ataklarının olduğu durumdur. Diğer yandan hem HLA-B5 hem de HLA-B51, behçet hastalığı testinde ortaya çıkan ve bu hastalığın mevcut olduğunu gösteren gen belirteçleridir. Fakat bu gen belirteçlerine sahip olup da behçet hastalığı olmayan kişiler de bulunur. Bunun yanında behçet hastalığının gelişiminde genetik ve çevresel faktörler de yer alır. Behçet Hastalığı Belirtileri Nelerdir? Behçet hastalığının en sık görülen belirtileri ağız yaraları, göz iltihabı, deri döküntüleri ve lezyonlar ile genital yaralardır. Behçet hastalığı yaşayan kişilerde görülebilecek belirtiler genel olarak şunlardır: - Behçet hastalığı olanların hemen hemen hepsinde ağız ülserleri - Genital ülserler - Ağrılı ve tekrarlayan lezyonlar - Bacaklarda kırmızı, hassas şişlikler ve sivilce benzeri lekeler - Gözlerde ağrı, kızarıklık ve bulanık görme - Eklemlerde ağrı, şişlik ve hassasiyet - Şiddetli baş ağrısı - Cildin hassaslaşması - Karın ağrısı, hazımsızlık ve kanlı ishal gibi gastrointestinal sorunlar - Kan pıhtılaşması Behçet hastalığı herkesi farklı etkileyebildiğinden en sık etkilenen yerlerden bazıları şöyle açıklanabilir: - Ağrılı olarak ortaya çıkan ağız yaraları, sürekli tekrarlama eğilimindedir. Yaralar sıradan aftlara benzer fakat daha ağrılı olanıdır. Behçet hastalığı yüzünden ortaya çıkan ağız ülserleri dudaklarda, dilde ve yanak içinde görülür. - Ağız yaralarına benzer olarak görülen genital yaralar, ağrılı olabilir. Ağız yaraları kadar yaygın olmayan genital yaralar erkeklerde skrotumda, kadınlarda vulvada görülür. - Behçet hastalığının belirtilerinden biri de göz iltihabıdır. Bu da zamanla görme kaybına yol açabilir. - Cilt sorunları da behçet hastalığının yaygın bir semptomları arasında yer alır. Cildin çizilmesi veya delinmesi durumunda kırmızı bir şişlik veya yara gelişebilir. - Eklem ağrısı bir diğer belirtidir ve yaygın olarak görülür. Behçet hastalığı nedeniyle eklem iltihabı şişlik, kızarıklık ve hassasiyet görülür. - Damar iltihabı da belirtiler arasında yer alır ve pıhtı, tıkanma gibi durumlara yol açar. - Beyindeki iltihaplanma belirtileri arasında ateş, baş ağrısı, boyun tutulması ve hareketlerin koordinasyonunda zorluk yer alır. - Gastrointestinal açıdan ise karın ağrısı veya dışkıda kan şeklinde belirtiler görülür. Behçet Hastalığı Kimlerde Görülür? Erkeklerde kadınlara oranla daha sık görülen behçet hastalığı, 20 ila 45 yaş arasındaki kişilerde ortaya çıkabilir. Bunun yanında HLA-B5 veya HLA-B51 gibi spesifik genlere sahip olanlarda da görülür. Behçet Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir? Behçet hastalığını ortaya çıkararak teşhis edebilecek bir laboratuvar testi bulunmamaktadır. Teşhis genellikle ağız ülserlerinin hangi sıklıkta ortaya çıktığına bakılarak ve diğer belirtiler de göz önünde bulundurularak yapılır. Bunun yanında genital yaralar, göz iltihabı ve cilt problemleri de bağırsak hastalığı teşhisinde önemlidir. Behçet Hastalığı Tedavisi Nedir? Behçet hastalığında tedavinin temel amacı belirtileri ortadan kaldırmak, iyilik halini sürdürmek ve hastaların yaşam kalitesini iyileştirmektir.
Teşhis genellikle ağız ülserlerinin hangi sıklıkta ortaya çıktığına bakılarak ve diğer belirtiler de göz önünde bulundurularak yapılır. Bunun yanında genital yaralar, göz iltihabı ve cilt problemleri de bağırsak hastalığı teşhisinde önemlidir. Behçet Hastalığı Tedavisi Nedir? Behçet hastalığında tedavinin temel amacı belirtileri ortadan kaldırmak, iyilik halini sürdürmek ve hastaların yaşam kalitesini iyileştirmektir.