Böbrek Yetmezliği Nedir? Böbrek Yetmezliği Belirtileri Nelerdir?
Fosfor: Birçok gıdada bulunan fosfor kemiklerin sağlıklı kalabilmesi için kalsiyum ve D vitamini ile birlikte görev yapar. Sağlıklı çalışan böbrekler vücuttaki doğru fosfor dengesinin korunması için yardımcı olmaktadır. Böbrek yetmezliği sırasında kanda fosfor birikebilir ve hiperfosfotemi denilen durum yaşanabilir. İşlenmiş ve paketlenmiş gıdalar özellikle yüksek seviyede fosfor içerdiği unutulmamalıdır. Fosfor: seviyeleri yüksek olan diyaliz hastalarının uzak durması gereken gıdalar - Yulaf, mısır gevreği - Süt, peynir, yoğurt - Kemik suyu çorbalar - Fasulye - Çikolata - Malt içecekler - Sakatat - Deniz ürünleri - Kepekli ekmek, kahverengi pirinç, kepekli erişte Hem fosfor hem Potasyum bakımından zengin olan gıdalar şunlardır; - Peynir - Çikolata - Kremalı çorba - Kuru fasuyle ve bezelye - Dondurma - Süt gibi gıdalar hem potasyum hem de fosfor bakımından zengin gıralardır. Diyaliz sırasında bu gıdalardan uzak durmak önemlidir. Sıvı birikmesi: Diyalizdeyken vücutta fazla sıvı birikebilir. Aşırı sıvı birikmesi, yüksek tansiyon, nefes almada zorluk ve kalp yetmezliği gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Diyaliz sırasında günlük sıvı alımının, sıvı içeren gıdaların kontrol altında tutulması önemlidir. Vücutta sıvı birikmesi varken diyalize girmek yaşanabilecek sorunların artmasına yol açabilir. Sıvı kısıtlamasında uygulanacak en pratik yöntem tuzdan uzak durmaktır. Sıvı birikmesi: - Çorba - Sade su, çay, kahve, süt - Puding veya dondurma - Kavun, karpuz, üzüm, elma, portakal, domates, marul veya kereviz gibi meyve ve sebzeler - Susatabileceği için cips, kraker gibi tuzlu atıştırmalıklardan uzak durulmalıdır. Sodyum: Sağlıklı bir yaşam için sodyum gereklidir. Düzgün çalışan böbrekler vücutta doğru sodyum oranının ayarlanmasında etkilidir. Ancak kronik böbrek yetmezliği hastalarının kanında sodyum birikebilir. Kanda aşırı sodyum birikmesi vücudun aşırı su tutmasına da neden olur. Sodyum: - Yemeklerde tuz kullanmayın veya mümkün olduğu kadar düşürün. Tuz yerine taze otlar, limon suyu veya tuzsuz baharatlarla yemeklere tat vermeyi deneyin. - Konserve sebzeler yerine taze sebzeleri tercih edin. - Jambon, pastırma, sosis gibi gıdalardan uzak durun. - Kraker ya da diğer tuzlu atıştırmalıklar yerine taze meyve ve sebzeleri tercih edin. - Zeytin ve turşu gibi salamura gıdalardan kaçının. - Soya sosu, barbekü sosu ve ketçap gibi yüksek sodyumlu baharatları sınırlayın. Böbrek Yetmezliği Hakkında Sık Sorulan Sorular Böbreklerin vücuttaki görevi nedir? Yaklaşık olarak yumruk büyüklüğünde ve omurganın her iki yanında bulunan böbrekler vücuttaki atık ürünleri ve fazla sıvının vücuttan atılması görevini yerine getirir. Vücuttaki tuz, potasyum ve asit içeriğinin düzenlenmesi de böbreklerin görevidir. Normal çalışan bir böbrek her gün 200 litre sıvı kanın filtreleme ve geri dönüş işlemini gerçekleştirir. Atık ürünlerin vücuttan atılmasının yanında böbrekler; - Vücut sıvısını dengelemek - Kan basıncını düzenleyen hormonları düzenlemek - Kemikleri destekleyen aktif D vitamini formu üretmek - Kırmızı kan hücrelerinin üretimini kontrol etmek gibi hayati görevleri bulunmaktadır. Akut böbrek yetmezliği belirtileri nelerdir? Akut böbrek yetmezliği, idrar miktarında azalma, özellikle ayak bileklerinde olmak üzere sıvı tutulmasına bağlı ödem, zihinsel keskinliğin azalması, bulantı, kusma, bitkinlik, iştahsızlık ve nefes darlığı gibi belirtiler yaşanmasına neden olur. Kronik böbrek yetmezliği belirtileri nelerdir? Kronik böbrek yetmezliğinin belirtileri, yüksek tansiyon, ödem, özellikle geceleri çoğalan sık idrara çıkma ihtiyacı, idrarda kan, yorgunluk, mide bulantısı ve kusma, kaşıntı ve nefes darlığıdır. Kronik böbrek yetmezliği için hangi doktora gidilmelidir? Böbreklerle ilgili rahatsızlıklar için Nefroloji doktoruna gidilmelidir. Nefrit ve pyelonefrit gibi böbrek iltihapları, akut ve kronik böbrek yetmezliği, idrar yolu enfeksiyonları, böbrek kaynaklı hipertansiyon, albümin gibi böbrek hastalıklarının tedavisini nefroloji doktoru takip etmelidir. Özellikle kronik böbrek yetmezliğinin bir sonucu olarak ortaya çıkan böbrek nakli konusunda uzman olan nefroloji doktorlarının tercih edilmesi önemlidir. Kronik böbrek yetmezliği kimlerde daha fazla görülür? Kronik böbrek yetmezliği için risk grubu şu şekilde sıralanabilmektedir; - Diyabet yani şeker hastası olanlar. - Yüksek tansiyon hastaları - Kalp ve kan damarı (kardiyovasküler) hastalığı olan kişiler. - Sigara içmek ve alkol tüketenler. - Obezite hastaları - Ailesinde böbrek hastalısı olanlar. - Anormal böbrek yapısını sahip olan kişiler. Böbrek yetmezliği yaşamamak için nelere dikkat edilmelidir? - İlaç kullanımında dikkatli olunması gerekir.
Fosfor: Birçok gıdada bulunan fosfor kemiklerin sağlıklı kalabilmesi için kalsiyum ve D vitamini ile birlikte görev yapar. Sağlıklı çalışan böbrekler vücuttaki doğru fosfor dengesinin korunması için yardımcı olmaktadır. Böbrek yetmezliği sırasında kanda fosfor birikebilir ve hiperfosfotemi denilen durum yaşanabilir. İşlenmiş ve paketlenmiş gıdalar özellikle yüksek seviyede fosfor içerdiği unutulmamalıdır. Fosfor: seviyeleri yüksek olan diyaliz hastalarının uzak durması gereken gıdalar - Yulaf, mısır gevreği - Süt, peynir, yoğurt - Kemik suyu çorbalar - Fasulye - Çikolata - Malt içecekler - Sakatat - Deniz ürünleri - Kepekli ekmek, kahverengi pirinç, kepekli erişte Hem fosfor hem Potasyum bakımından zengin olan gıdalar şunlardır; - Peynir - Çikolata - Kremalı çorba - Kuru fasuyle ve bezelye - Dondurma - Süt gibi gıdalar hem potasyum hem de fosfor bakımından zengin gıralardır. Diyaliz sırasında bu gıdalardan uzak durmak önemlidir. Sıvı birikmesi: Diyalizdeyken vücutta fazla sıvı birikebilir. Aşırı sıvı birikmesi, yüksek tansiyon, nefes almada zorluk ve kalp yetmezliği gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Diyaliz sırasında günlük sıvı alımının, sıvı içeren gıdaların kontrol altında tutulması önemlidir.