Fibromiyalji Nedir? Fibromiyalji Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
Fibromiyalji, vücudun her yerindeki kaslarda ve yumuşak dokularda ağrıya neden olan kronik bir rahatsızlıktır. Kas-iskelet sisteminde meydana gelen ağrılar genellikle kollar, bacaklar, baş, göğüs, karın, sırt ve kalçada hissedilir. Ayrıca yorgunluk, uyku, hafıza ve ruh hali sorunları gibi etkileride söz konusudur. 1. evresinde klasik ağrı semptomları görülürken, 2. evrede ağrıda artış, 3. evrede daha da şiddetlenen ağrıya ek olarak uyku bozuklukları da yaşanır. Fibromiyalji için teşhis testi olmadığı için semptomlar üzerinden ilerlenir. Fibromiyalji Nedir? Fibromiyalji, beynin ve omuriliğin ağrılı ve ağrısız sinyalleri işleme biçiminin etkilenmesine bağlı ağrı hassasiyetinin arttığı merkezi sinir sistemini etkileyen bir rahatsızlıktır. Kaslarda ve ilişkili bağ dokusu yapılarında yaygın ağrı, hassasiyet ve sertlikle karakterizedir. Romatizmal hastalıklar içerisinde en sık karşılaşılan ikinci hastalık olan fibromiyalji kadınlarda erkeklere göre üç kat daha sık görülmektedir. Fibromiyalji olan kişilerde semptomlar gelip giderek artıp azalabilir. Bu durum kişi için zorlayıcı olabilir. Belirli sağlık koşulları, stres ve hayattaki diğer değişikliklerin bu hastalığı tetikleyerek ortaya çıkmasına neden olabilir. Özellikle ebeveynlerin birinde fibromiyalji bulunuyorsa vücutta gelişme olasılığı yüksek olabilir. Fibromiyalji Belirtileri Nelerdir? Vücudun herhangi bir yerinde oluşan ağrı, hassasiyet, yorgunluk, uykusuzluk ve depresyon fibromiyaljinin belirtileridir. Fibromiyalji özellikle ağrı ve sabahları zor uyanma ile kendini belli eder. Nefes almada zorlanma ve kulak çınlaması da yine fibromiyalji belirtilerindendir. - Herhangi bir ağrıyı normalden daha fazla algılamak - Ağrı yapmayan uyarıcıları da ağrı gibi hissetme - El ve ayaklarda karıncalanma hissi ve uyuşma - Çarpıntı - Egzersize karşı dirençsizlik - Kabızlık , ishal ve gaz şikayetleri - Depresyon hali - Hafıza problemleri - Gün boyunca yorgunluk hissi - Dinlenemeden uyanmış olma hissi - Uyku kalitesinde azalma - Noniseptif uyarılar nedeniyle, ağrının azaltılması ile hissedilen genel hassasiyet - Konsantrasyon bozukluğu, yeni şeyler öğrenme zorluğu - Kişiye göre değişen ödem hassasiyeti - Hastaların % 30-50’si eklem hipermobilitesine sahiptir. - Vücudun üst kısmı ile sınırlı olan kızarma eğilimi - Vücudun belli noktalarından aşırı hassasiyet de bu hastalığın en belirgin özelliği sayılır. Fibromiyalji sendromu olan kişilerin özel bir karakteri vardır. Kendilerinden beklentileri çok yüksektir, mükemmeliyetçidir, çok titizdir ve duygu durumları çok çabuk değişir. Bu kişilerin stresli zamanlarında ağrılarının artma ihtimali çok yüksektir. Fibromiyalji Neden Olur? Fibromiyalji, yorgunluk ve uyku sorunlarıyla birlikte yaygın kas-iskelet sisteminde ağrıya neden olan bir hastalıktır. Ağrıya daha duyarlı hale gelmeye neden olan fibromiyaljinin sebebi beyindeki bazı kimyasalların anormal seviyelere gelmesi ve merkezi sinir sisteminin (beyin, omurilik ve sinirler) vücutta taşınan ağrı mesajlarını işleme biçimindeki değişikliktir. Fiziksel ve duygusal stres ile tetiklenmektedir. Genetik faktörler Fibromiyaljinin nedeni çok iyi bilinmese de yapılan araştırmalar genetik faktörlerin çok önemli olduğunu gösteriyor. Buna bağlı olarak 1. derece yakınlarında fibromiyalji görülen kişilerin bu hastalığa yakalanma riski 8 kat artmaktadır. Çevresel faktörler de fibromiyalji sendromuna neden olan önemli nedenlerden biridir. Özellikle çocukluk çağlarında geçirilen fiziksel ve duygusal travmalar fibromiyalji için büyük risk faktörleri arasında kabul edilir. Psikolojik faktörler Fibromiyalji aynı zamanda psikolojik boyuta sahip bir hastalıktır. Depresyon hastalarında, uyku bozukluğu alanlarda ve anksiyetesi yüksek olan kişilerde fibromiyalji çok daha fazla görülüyor. Kişilik yapısından kaynaklı faktörler Mükemmeliyetçi ve işkolik kişilik yapısı da fibromiyalji hastalığına yakalanma nedenleri arasında gösterilebilir. Gazetecilik, Mimarlık, Finans Sektörü gibi meslekler ile uğraşanlarda fibromiyalji sıklıkla görülür. Ayrıca işini sevmeyen kişilerde de fibromiyalji görülür. Mutsuzluk ağrıları artıran bir faktör olduğu için yaptığı işten memnun olmayanlar da en az stresli mesleklerde çalışanlar kadar fibromiyalji olma riskine sahiptir. Yaş faktörü Genellikle 25-55 yaş aralığındaki kadınlarda daha sık görülen fibromiyalji sendromu (yumuşak doku romatizması) erkeklerde ve çocukluk döneminde de görülebilmektedir. Hastalık özellikle eğitim ve ekonomik düzeyi ortalamanın üzerinde olan kişilerde daha sık görülmektedir. Fibromiyalji Kimlerde Görülür? Kadınlarda erkeklerden daha fazla görülen fibromiyalji herkeste ortaya çıkabilir. Her yaştan insanı, hatta çocukları etkileyebilir. Genellikle orta yaşta başlar ve yaşlandıkça görülme olasılığı da artar. Romatizmal hastalık, duygu durum bozuklukları veya ağrıya neden olan durumlar olmak üzere başka hastalıklar varsa fibromiyaljiye yakalanma olasılığı daha yüksek olabilir. Bu hastalıklar şunlardır: - Romatoid artrit - Kelebek hastalığı (lupus) - Ankilozan spondilit (AS)
Özellikle ebeveynlerin birinde fibromiyalji bulunuyorsa vücutta gelişme olasılığı yüksek olabilir. Fibromiyalji Belirtileri Nelerdir? Vücudun herhangi bir yerinde oluşan ağrı, hassasiyet, yorgunluk, uykusuzluk ve depresyon fibromiyaljinin belirtileridir. Fibromiyalji özellikle ağrı ve sabahları zor uyanma ile kendini belli eder. Nefes almada zorlanma ve kulak çınlaması da yine fibromiyalji belirtilerindendir. - Herhangi bir ağrıyı normalden daha fazla algılamak - Ağrı yapmayan uyarıcıları da ağrı gibi hissetme - El ve ayaklarda karıncalanma hissi ve uyuşma - Çarpıntı - Egzersize karşı dirençsizlik - Kabızlık , ishal ve gaz şikayetleri - Depresyon hali - Hafıza problemleri - Gün boyunca yorgunluk hissi - Dinlenemeden uyanmış olma hissi - Uyku kalitesinde azalma - Noniseptif uyarılar nedeniyle, ağrının azaltılması ile hissedilen genel hassasiyet - Konsantrasyon bozukluğu, yeni şeyler öğrenme zorluğu - Kişiye göre değişen ödem hassasiyeti - Hastaların % 30-50’si eklem hipermobilitesine sahiptir. - Vücudun üst kısmı ile sınırlı olan kızarma eğilimi - Vücudun belli noktalarından aşırı hassasiyet de bu hastalığın en belirgin özelliği sayılır. Fibromiyalji sendromu olan kişilerin özel bir karakteri vardır.