Kemoterapi Nedir? Nasıl Uygulanır, Kemoterapi Yan Etkileri Nelerdir?
Aynı uygulamalar radyoterapi öncesinde ve sonrasında geçerlidir, radyoterapi ile aynı anda kemoterapi de uygulanabilir. Kemoterapi verilme süresi ve sıklığı ne kadardır? Kemoterapi ilaçlarının verilme süresi ve sıklığı, tümörün cinsi, yaygınlık durumu, hastanın yaşı, genel durumu ve mevcut diğer hastalıklarına (kalp hastalığı, yüksek tansiyon , şeker hastalığı , böbrek hastalığı gibi) göre tıbbi onkoloji uzmanı tarafından belirlenir. Seçilen ilaçların dozları ve uygulama sıklığına da yine tıbbi onkoloji uzmanı tarafından karar verilir. Tedavi uygulama süresi ve sıklığı hastalığın ve hastanın durumuna göre belirlenen şemaya bağlıdır. Kemoterapi ilaçları ile tedavi, elde edilen cevaba ve oluşan yan etkilere göre süre ve sıklık değiştirilebilir. Genellikle en sık kullanılan aralar 3 veya 4 hafta olmakla birlikte bazı tedavi şemalarında haftada bir veya iki haftada bir uygulama gerçekleştirilir. Kemoterapinin zamanlaması konusunda en önemli nokta da tedavinin mümkün olduğu kadar düzenli ve yan etkilerin izin verdiği ölçüde yapılmasıdır. Tedavi aralıkları gereksiz uzatıldığında tümöre kendini toparlama ve ilaçlara direnç kazanarak güçlenme şansı verilmiş olur. Bu şekilde büyüme ve yayılma devam eder ve tedavi şansı azalır. Bu nedenle kemoterapi seanslarının zamanlaması konusunda doktor önerisi doğrultusunda ilerlenmelidir. Kemoterapi seansı ne kadar sürer? Kemoterapi, sağlıklı hücreleri de etkileyebilen bir tedavi olduğu için uygun şartlarda ve ortamda, uzman kişiler tarafından, dikkat ve titizlikle uygulanmalıdır. Seansın süresi, kullanılan ilaç veya ilaçların kombine olarak verilme durumu, bir ya da birden çok ilacın uygulanması gibi ihtimallere bağlı olarak değişmekte, birkaç dakika ile birkaç gün arasında değişen vakitler gerektirmektedir. Kemoterapi sırasında başka ilaç kullanılır mı? Kronik hastalıkları nedeniyle bazı ilaçlar kullanma zorunluluğu olan kişilerin; kalp, tansiyon, şeker, ağır kesiciler ya da antibiyotik gibi ilaçları kemoterapi sırasında kullanmalarında bir sakınca bulunmamaktadır. Ancak bu ilaçların alımı konusunda, hastanın doktoruyla görüşmesi ve görüşleri doğrultusunda hareket etmesi önemlidir. Kemoterapi günlük yaşantıyı nasıl etkiler? Kemoterapi ilaçlarına bağlı yan etkiler, genellikle tüm ilaçlar ile birlikte görülmektedir. Ancak her hasta bu yan etkileri yaşamayabilir. Bazı hasta grupları, tedavi sürecinde ilaçların etkilerinden kaynaklanan genel sağlık durumunu değişikliklerini yaşamadan süreci tamamlamaktadır. Kemoterapinin yan etkilerinin kontrol altına alınabilmesi için hasta ile doktor ve hemşire işbirliği gereklidir. Hastaların kemoterapi süreçlerinde toplumdan kopmadan, günlük yaşamlarına devam edebilmeleri, iş hayatlarını sürdürebilmeleri, ailesi ve sevdikleriyle beraber vakit geçirmeleri, hem psikolojik hem de genel vücut sağlığı bakımından çok önemlidir. Doktorun önerisi doğrultusunda hareket eden, uyku düzenine ve beslenme kurallarına uyan, ilaçlarını düzenli olarak alan, gerekli kurallara uyarak destek tedavilerini aksatmayan ve sosyal yaşamdan izole olmadan tedavi sürecini geçiren hastalarda kemoterapinin yan etkileri daha az ortaya çıkmaktadır. Kemoterapi ilaçları nasıl etki eder? Kemoterapi ilaçları çeşitlidir. Bunların bir kısmı tümöre doğrudan etkili kemoterapötik ilaçlar iken diğerleri hormonlar, hedefe yönelik ilaçlar ve bağışıklık sistemi kuvvetlendiren biyolojik ilaçlardır. Günümüzde hedefe yönelik tedavi olarak isimlendirilen tümör hücresinin ilerlemesini engelleyen tedavi yöntemleri de vardır. Bu ilaçların yan etkilerini farklıdır. Uygulanan ilaçlar kan yoluyla tüm vücuda dağılır. Tümöre doğrudan etki eden kemoterapi ilaçları tümör hücrelerinin yapı taşlarına etki eder, hücrelerin büyümesine ve çoğalmasına engel olarak tümör ölümüne neden olurlar. Kemoterapi ilaçlarının türleri nedir? Kanser tedavisinde çok önemli bir yere sahip olan kemoterapide, ‘klasik kemoterapi’ uygulamaları geçerliliğini korurken, akıllı ilaçlardan moleküler uygulamalara kadar pek çok yenilikçi yöntem başarı oranlarını artırmaktadır. Kanser hücresinin büyüme sinyallerini engelleme özelliği Her kanser türü için sıklıkla kullanılan ‘hedefe yönelik akıllı ilaçlar’, ağızdan hap ya da damardan olmak üzere iki şekilde kullanılmaktadır. Küçük molekül ya da antikor yapısında olan bu ilaçlar, kanser hücresinin büyüme reseptörlerine tutunarak tümörün büyüme uyarısı almasına engel olur. Mide bulantısı ve saç dökülmesi gibi yan etkileri minimum ya da kontrol edilebilir düzeyde olan ilaçlar, hastaya hem etkin bir tedavi seçeneği sunmakta hem de tedavi sürecinde hastanın yaşam kalitesini artırmaktadır. Akıllı moleküller ve hedefe yönelik ilaçlar; özellikle beyin tümörlerinde, baş boyun, akciğer, mide, meme, böbrek ve prostat kanseri gibi birçok kanser türünde kullanılmaktadır. Bu ilaçların varlığı klasik kemoterapilerin varlığını ortadan kaldırmaz. Akıllı ilaçlar ile kemoterapiler, bazı kanser türlerinde kombine edilerek uygulanmaktadır. Bağışıklık sistemi hücreleriyle tedavi desteği İnsan vücudunda kanserle mücadele eden çok sayıda hücre bulunmaktadır. Ancak bu hücrelerin aktivasyonunun, bir noktaya kadar gerçekleşebildiği bilinmektedir. Son günlerde adından sıkça söz ettiren immünoterapiler sayesinde kişinin kendi bağışıklık sistemi hücrelerinden bu amaçla yararlanılmaktadır. Bu sayede kişinin, kendi bağışıklık sistemini ve savunma mekanizmalarını kullanma yolu ile kanserle mücadele edilmektedir. İmmünoterapi adı verilen bu yöntem, insan vücudunda bulunan kanser savaşçısı hücrelerin, kanser dokusuna yönlendirilmesiyle hastalığın tedavisini amaçlamaktadır.
Akıllı ilaçlar ile kemoterapiler, bazı kanser türlerinde kombine edilerek uygulanmaktadır. Bağışıklık sistemi hücreleriyle tedavi desteği İnsan vücudunda kanserle mücadele eden çok sayıda hücre bulunmaktadır. Ancak bu hücrelerin aktivasyonunun, bir noktaya kadar gerçekleşebildiği bilinmektedir. Son günlerde adından sıkça söz ettiren immünoterapiler sayesinde kişinin kendi bağışıklık sistemi hücrelerinden bu amaçla yararlanılmaktadır. Bu sayede kişinin, kendi bağışıklık sistemini ve savunma mekanizmalarını kullanma yolu ile kanserle mücadele edilmektedir. İmmünoterapi adı verilen bu yöntem, insan vücudunda bulunan kanser savaşçısı hücrelerin, kanser dokusuna yönlendirilmesiyle hastalığın tedavisini amaçlamaktadır.